1 00:00:02,000 --> 00:00:06,000 ESO właśnie ogłosiło lokalizację dla swojego następnego wielkiego projektu, 2 00:00:06,000 --> 00:00:09,000 Ogromnie Wielkiego Teleskopu Europejskiego (E-ELT). 3 00:00:10,000 --> 00:00:15,000 Ogłoszenie nastąpiło po ponad pięciu latach szczegółowych badań wielu różnych miejsc. 4 00:00:16,000 --> 00:00:22,000 Eksperci od wyboru lokalizacji używają najbardziej zaawansowanych technologii i podróżują do odległych, ekstremalnych miejsc, 5 00:00:22,000 --> 00:00:26,000 aby znaleźć idealną lokalizację do badania gwiazd i galaktyk. 6 00:00:26,000 --> 00:00:32,000 Odpowiednia lokalizacja jest kluczowa dla decyzji gdzie umieścić najlepsze teleskopy na świecie. 7 00:00:36,000 --> 00:00:38,000 To jest ESOcast! 8 00:00:38,000 --> 00:00:43,000 Najnowsze badania naukowe oraz codzienna praca w ESO, Europejskim Obserwatorium Południowym. 9 00:00:43,000 --> 00:00:50,000 Eksplorujemy granice kosmosu z naszym gościem dr. J., a.k.a. dr Joe Liske. 10 00:00:53,000 --> 00:00:55,000 Cześć, witam w ESOcast. 11 00:00:55,000 --> 00:00:58,000 W tym tygodniu władze ESO - Rada, 12 00:00:58,000 --> 00:01:04,000 wybrały Cerro Armazones w Chile jako miejsce dla przyszłego największego oka świata na niebo, 13 00:01:04,000 --> 00:01:09,000 nowego i rewolucyjnego 42-metrowego Ogromnie Wielkiego Teleskopu Europejskiego (E-ELT). 14 00:01:09,000 --> 00:01:14,000 Ale w jaki sposób szuka się miejsc dla najlepszych teleskopów na świecie? 15 00:01:14,000 --> 00:01:16,000 ESO ma długą historię na tym polu. 16 00:01:16,000 --> 00:01:21,000 Wszystko zaczęło się pod koniec lat 50. XX wieku, gdy ESO szukało lokalizacji na całym świecie, 17 00:01:21,000 --> 00:01:24,000 dla umieszczenie swojego pierwszego obserwatorium. 18 00:01:24,000 --> 00:01:29,000 Ostatecznie wybór padł na La Silla, na brzegu pustyni Atakama w Chile. 19 00:01:29,000 --> 00:01:35,000 Później, na początku lat 80., polowano na idealne miejsce dla Bardzo Dużego Teleskopu (VLT). 20 00:01:35,000 --> 00:01:43,000 Stało się to najbardziej skomplikowanym w historii procesem poszukiwań miejsca dla obserwatorium. 21 00:01:45,000 --> 00:01:51,000 Obserwacje najwyższej klasy wymagają krystalicznie czystego nieba i ekstremalnie niskiej wilgotności, 22 00:01:51,000 --> 00:01:55,000 więc ESO ponownie szukało na odległej chilijskiej pustyni Atakama. 23 00:01:55,000 --> 00:01:57,000 ESO wybrało kilka potencjalnych gór 24 00:01:57,000 --> 00:02:04,000 i w 1983 r. umieściło zespół na górze Paranal, aby rozpocząć dokładne testowanie tego miejsca. 25 00:02:04,000 --> 00:02:07,000 W tamtych czasach Paranal było trudno osiągalne 26 00:02:07,000 --> 00:02:12,000 i ekwipunek testowy musiano przenosić w góry pieszo. 27 00:02:13,000 --> 00:02:15,000 Na jałowej pustyni Atakama zespół prowadził szczegółowe 28 00:02:15,000 --> 00:02:22,000 godzinne zapisy temperatury, wilgotności, ciśnienia powietrza oraz szybkości i kierunku wiatru. 29 00:02:22,000 --> 00:02:26,000 Dodatkowo mierzono ostrość obrazów gwiazd. 30 00:02:26,000 --> 00:02:31,000 Dzięki lepszemu zrozumieniu atmosfery naukowcy byli w stanie wybrać najlepszą lokalizację, 31 00:02:31,000 --> 00:02:36,000 aby otrzymywać najlepsze możliwe wyniki naukowe z teleskopu. 32 00:02:37,000 --> 00:02:44,000 Podczas pierwszych lat poszukiwań prawdziwie odczuwaliśmy odległość i odizolowanie tego miejsca. 33 00:02:44,000 --> 00:02:49,000 Ludzie pracowali w dwuosobowych zespołach, żywność dostarczano co dwa tygodnie, 34 00:02:49,000 --> 00:02:52,000 brak było komunikacji ze światem zewnętrznym. 35 00:02:52,000 --> 00:02:56,000 Myślę, że naprawdę czuliśmy się jak najbardziej odosobnione ludzkie istoty na planecie. 36 00:02:57,000 --> 00:03:02,000 Współczesne teleskopy korzystają z zaawansowanych technologii, takich jak optyka adaptywna i interferometria, 37 00:03:02,000 --> 00:03:07,000 a to wymaga dużo lepszego zrozumienia atmosfery niż potrzebne było wcześniej. 38 00:03:08,000 --> 00:03:13,000 Po ośmiu latach nieustannej czujności testowanie miejsca na Paranal zostało ukończone. 39 00:03:13,000 --> 00:03:19,000 Zespół dowiedział się, że Paranal oferuje czyste niebo przez ponad 300 nocy w roku, 40 00:03:19,000 --> 00:03:24,000 z małymi turbulencjami atmosferycznymi i małą ilością pary wodnej, która może wpływać na obserwacje astronomiczne. 41 00:03:24,000 --> 00:03:30,000 W końcu znaleziono fantastyczne miejsce dla Bardzo Dużego Teleskopu (VLT)! 42 00:03:30,000 --> 00:03:36,000 Następnym optycznym i podczerwonym teleskopem ESO jest Ogromnie Wielki Teleskop Europejski, 43 00:03:36,000 --> 00:03:38,000 w skrócie E-ELT. 44 00:03:38,000 --> 00:03:42,000 Od końca 2005 roku ESO i jego społeczność użytkowników 45 00:03:42,000 --> 00:03:46,000 pracują wspólnie nad zdefiniowaniem tego nowego gigantycznego teleskopu. 46 00:03:48,000 --> 00:03:52,000 E-ELT będzie potężnym i rewolucyjnym teleskopem, 47 00:03:52,000 --> 00:03:57,000 który wymaga miejsca o wyjątkowych warunkach atmosferycznych. 48 00:03:57,000 --> 00:04:00,000 Zespoły poszukiwawcze muszą także brać pod uwagę wiele innych aspektów. 49 00:04:00,000 --> 00:04:04,000 Gdzie będzie mieszkać ponad 150 pracowników? 50 00:04:04,000 --> 00:04:07,000 Czy dostępna jest woda i elektryczność? 51 00:04:07,000 --> 00:04:12,000 Czy można znaleźć płaską powierzchnię odpowiadającą kilku boiskom piłkarskim? 52 00:04:12,000 --> 00:04:19,000 Czy jest niezbędna infrastruktura, która pozwoli transportować tysiące kontenerów? 53 00:04:22,000 --> 00:04:28,000 Przez kilka lat zespół wyboru miejsca dla E-ELT, z pomocą społeczności, 54 00:04:28,000 --> 00:04:32,000 sprawdzał różne lokalizacje w kilku krajach na świecie. 55 00:04:32,000 --> 00:04:35,000 Po zawężeniu pola w ostatnich kilku latach, 56 00:04:35,000 --> 00:04:38,000 komitet wyboru miejsca utworzył krótką listę, 57 00:04:38,000 --> 00:04:46,000 składającą się z czterech miejsc w II regionie w Chile, jak również w El Roque de los Muchachos na La Palma w Hiszpanii. 58 00:04:46,000 --> 00:04:51,000 Podobnie jak dla VLT, testowanie miejsca dla E-ELT, jest pracą Herkulesa 59 00:04:51,000 --> 00:04:57,000 i wymaga najwyższego zaangażowania od wszystkich biorących udział naukowców i inżynierów. 60 00:04:57,000 --> 00:05:00,000 Muszą pracować na dużej wysokości nad poziomem morza w suchych na wiór warunkach, 61 00:05:00,000 --> 00:05:04,000 pod upalnym światłem słonecznym i w ciemnościach nocy, 62 00:05:04,000 --> 00:05:10,000 aby zebrać dane, które są istotne dla sukcesu teleskopów kolejnej generacji. 63 00:05:10,000 --> 00:05:13,000 Od czasów testowania miejsca dla VLT 64 00:05:13,000 --> 00:05:16,000 nastąpił olbrzymi postęp w zdalnych technikach pomiarowych, 65 00:05:16,000 --> 00:05:19,000 używaniu satelitów i automatycznego sprzętu na miejscu. 66 00:05:19,000 --> 00:05:22,000 Dostarczają one naukowcom ogromnej ilości danych, 67 00:05:22,000 --> 00:05:26,000 a także znacząco zmniejszają ilość czasu potrzebną na wykonanie pracy w terenie. 68 00:05:28,000 --> 00:05:33,000 Raport techniczny wskazuje, że ze wszystkich miejsc na krótkiej liście 69 00:05:33,000 --> 00:05:38,000 Cerro Armazones koło Paranal wybija się na czoło jako preferowana lokalizacja, 70 00:05:38,000 --> 00:05:42,000 ponieważ ma najbardziej zbalansowaną jakość nieba we wszystkich aspektach 71 00:05:42,000 --> 00:05:47,000 i może być operowane i zintegrowane wspólnie z istniejącym Obserwatorium ESO Paranal. 72 00:05:48,000 --> 00:05:54,000 Armazones jest izolowanym szczytem o wysokości nieco powyżej 3000 metrów. 73 00:05:54,000 --> 00:06:01,000 Jest położona prawie 20 km od Cerro Paranal, domu Bardzo Dużego Teleskopu (VLT), 74 00:06:01,000 --> 00:06:06,000 innej wyjątkowej lokalizacji dla obserwacji astronomicznych. 75 00:06:07,000 --> 00:06:11,000 Szukanie najlepszego miejsca dla teleskopu astronomicznego jest ekscytującym i wymagającym zadaniem. 76 00:06:11,000 --> 00:06:14,000 Dzięki długotrwałym wysiłkom wszystkich zaangażowanym w proces pracowników 77 00:06:14,000 --> 00:06:17,000 i pomocy najnowszego sprzętu technicznego, 78 00:06:17,000 --> 00:06:22,000 dla przyszłego największego oka świata na niebie zostało znalezione prawdziwie doskonałe miejsce. 79 00:06:22,000 --> 00:06:25,000 Tutaj Dr J, kończę już ESOcast. 80 00:06:25,000 --> 00:06:29,000 Odwiedźcie mnie ponownie w kolejnej kosmicznej przygodzie. 81 00:06:30,000 --> 00:06:34,000 ESOcast został wyprodukowany przez ESO - Europejskie Obserwatorium Południowe. 82 00:06:34,000 --> 00:06:37,000 ESO jest wiodącą naukową i technologiczną organizacją międzyrządową do badań astronomicznych, 83 00:06:37,000 --> 00:06:41,000 projektującą, budującą i operującą najbardziej zaawansowanymi na świecie teleskopami naziemnymi. 84 00:06:41,000 --> 00:06:43,000 Tłumaczenie: Krzysztof Czart 85 00:06:45,000 --> 00:06:49,000 Teraz, gdy poznałeś ESO, 86 00:06:49,000 --> 00:06:54,000 spróbuj 'wyjść poza naszą planetę' za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble'a 87 00:06:54,000 --> 00:07:03,000 Hubblecast ukazuje najnowsze odkrycia dokonane za pomocą najbardziej znanego i cenionego kosmicznego obserwatorium: 88 00:07:03,000 --> 00:07:09,000 Kosmicznego Teleskopu Hubble'a, należącego do NASA/ESA.