1
00:00:20,300 --> 00:00:23,250
Hallo en welkom bij deze speciale aflevering van ESOcast

2
00:00:23,250 --> 00:00:27,730
In de aanloop naar ESO's 50ste verjaardag in oktober 2012

3
00:00:27,730 --> 00:00:30,420
Laten we acht bijzondere hoogtepunten zien.

4
00:00:30,420 --> 00:00:35,520
Een overzicht van 50 jaar onderzoek van de zuidelijke sterrenhemel.

5
00:00:39,990 --> 00:00:43,750
Mensen bereiken

6
00:00:45,710 --> 00:00:48,830
Stephane Guisard houdt van sterren.

7
00:00:49,880 --> 00:00:52,340
Niet zo vreemd dat hij ook van Noord-Chili houdt.

8
00:00:53,390 --> 00:00:57,630
Hier behoort de blik op de sterrenhemel tot de beste ter wereld.

9
00:00:59,170 --> 00:01:01,990
En ook niet gek dat hij van de Europese Zuidelijke Sterrenwacht houdt

10
00:01:01,990 --> 00:01:04,760
--- Europa's oog op de hemel.

11
00:01:05,910 --> 00:01:09,450
Stephane is een Franse fotograaf en auteur die veel prijzen heeft gewonnen.

12
00:01:11,300 --> 00:01:15,180
Hij is ook een van ESO's Foto-ambassadeurs.

13
00:01:19,980 --> 00:01:24,960
In adembenemende afbeeldingen vat hij de eenzaamheid van de Atacama-woestijn,

14
00:01:24,960 --> 00:01:27,890
de high-tech perfectie van de gigantische telescopen,

15
00:01:27,890 --> 00:01:31,730
en de pracht van de nachtelijke hemel.

16
00:01:39,720 --> 00:01:43,240
Net als zijn mede-Foto-ambassadeurs van overal ter wereld,

17
00:01:43,240 --> 00:01:46,720
helpt Stephane de ESO-boodschap te verspreiden.

18
00:01:48,440 --> 00:01:52,320
Een boodschap van nieuwsgierigheid, verwondering en inspiratie,

19
00:01:52,320 --> 00:01:55,830
die wordt verkondigd door samenwerking en 'outreach'.

20
00:01:59,000 --> 00:02:02,130
Samenwerking staat aan de basis van ESO's succes.

21
00:02:02,500 --> 00:02:03,500
Vijftig jaar geleden,

22
00:02:03,850 --> 00:02:05,340
startte de Europese Zuidelijke Sterrenwacht

23
00:02:05,630 --> 00:02:08,100
met vijf lidstaten:

24
00:02:08,110 --> 00:02:12,350
België, Frankrijk, Duitsland, Nederland en Zweden.

25
00:02:12,750 --> 00:02:15,180
Weldra volgden andere Europese landen.

26
00:02:15,500 --> 00:02:21,620
Denemarken in 1967, Zwitserland in 1982, en Portugal in 2001.

27
00:02:21,620 --> 00:02:23,850
Het Verenigd Koninkrijk in 2002.

28
00:02:24,790 --> 00:02:28,940
Afgelopen decennium sloten ook Finland, Spanje, Tsjechië en Oostenrijk

29
00:02:28,940 --> 00:02:32,570
zich aan bij Europa's grootste astronomische organisatie.

30
00:02:33,590 --> 00:02:37,150
Recentelijk werd Brazilië ESO's 15de lidstaat,

31
00:02:37,150 --> 00:02:40,150
als eerste niet-Europese land.

32
00:02:40,570 --> 00:02:42,380
Wie weet wat de toekomst zal brengen?

33
00:02:43,400 --> 00:02:47,710
Samen maken de lidstaten de best mogelijke astronomische wetenschap

34
00:02:47,710 --> 00:02:50,730
mogelijk op 's werelds grootste observatoria.

35
00:02:56,160 --> 00:02:58,300
Het is ook goed voor hun economieën.

36
00:02:59,240 --> 00:03:03,730
ESO werkt naus samen met de industrie, in zowel Europa als Chili.

37
00:03:14,650 --> 00:03:17,050
Er moeten toegangswegen worden aangelegd.

38
00:03:17,900 --> 00:03:19,810
Bergtoppen moeten worden geëgaliseerd.

39
00:03:21,300 --> 00:03:24,370
Het Italiaanse industriële consortium AES

40
00:03:24,370 --> 00:03:28,560
bouwde de hoofdconstructie van de vier VLT-telescopen.

41
00:03:28,560 --> 00:03:33,620
Elke telescoop weegt ongeveer 430 ton.

42
00:03:35,320 --> 00:03:41,160
Ze bouwden ook de gigantische ombouw van de telescopen, elk zo hoog als een gebouw van tien verdiepingen.

43
00:03:43,940 --> 00:03:48,910
Het Duitse glas-bedrijf Schott produceerde de gevoelige spiegels van de VLT

44
00:03:48,910 --> 00:03:53,360
--- ruim acht meter groot en slechts 20 cm dik.

45
00:03:54,820 --> 00:03:56,280
Bij REOSC in Frankrijk

46
00:03:56,280 --> 00:04:01,020
werden de spiegels gepolijst tot op een nauwkeurigheid van een miljoenste millimeter,

47
00:04:01,020 --> 00:04:04,270
voordat ze de lange tocht naar Paranal maakten.

48
00:04:09,460 --> 00:04:13,170
In de tussentijd onwtikkelden universiteiten en onderzoeksinstituten in

49
00:04:13,170 --> 00:04:16,829
heel Europa gevoelige camera's en spectrografen.

50
00:04:18,829 --> 00:04:21,500
De ESO-telescopen zijn gebouwd met geld van de belastingbetaler.

51
00:04:21,500 --> 00:04:22,600
Uw geld.

52
00:04:23,000 --> 00:04:25,740
En dus kunt u deel uitmaken van de opwinding.

53
00:04:26,260 --> 00:04:31,050
ESO's website is bijvoorbeeld een rijke bron van astronomische informatie,

54
00:04:31,050 --> 00:04:34,650
inclusief duizenden prachtige foto's en video's.

55
00:04:37,070 --> 00:04:40,620
ESO maakt ook tijdschriften, persberichten,

56
00:04:40,620 --> 00:04:45,340
en videodocumentaires zoals deze, waar u nu naar kijkt.

57
00:04:47,560 --> 00:04:49,180
En wereldwijd neemt 

58
00:04:49,180 --> 00:04:55,000
de Europese Zuidelijke Sterrenwacht deel aan tentoonstellingen en wetenschapsfestivals.

59
00:05:00,030 --> 00:05:04,630
Ontelbare manieren om deel te nemen aan de ontdekking van de kosmos!

60
00:05:06,770 --> 00:05:10,020
Wist u dat de namen van de vier VLT-telescopen

61
00:05:10,020 --> 00:05:12,450
zijn bedacht door een Chileens meisje?

62
00:05:13,360 --> 00:05:15,670
De 17 jaar oude Jorssy Albanez Castilla

63
00:05:15,670 --> 00:05:20,790
suggereerde de namen Antu, Kueyen, Melipal en Yepun

64
00:05:20,790 --> 00:05:27,150
-- die Zon, Maan, Zuiderkruis en Venus betekenen in de Mapuche-taal.

65
00:05:28,490 --> 00:05:32,430
Kinderen en scholieren zoal Jorssy betrekken, is belangrijk.

66
00:05:33,950 --> 00:05:36,830
Het gaat hier dan ook over de educatieve activiteiten van ESO,

67
00:05:37,000 --> 00:05:40,890
zoals scholierenexcursies en lezingen op scholen.

68
00:05:43,190 --> 00:05:47,060
Toen de planeet Venus voor de zon langs ging in 2004,

69
00:05:47,060 --> 00:05:51,620
werd een speciaal programma ontwikkeld voor Europese studenten en docenten.

70
00:05:54,500 --> 00:05:59,030
En in 2009, tijdens het Internationale Jaar van de Sterrenkunde,

71
00:05:59,030 --> 00:06:03,980
bereikte ESO miljoen schoolkinderen en studenten wereldwijd.

72
00:06:03,980 --> 00:06:08,430
De kinderen van nu zijn immers de astronomen van morgen.

73
00:06:13,490 --> 00:06:18,080
Maar in termen van outreach, kan niets tegen het heelal zelf op.

74
00:06:25,440 --> 00:06:27,870
Sterrenkunde is een visuele wetenschap.

75
00:06:27,870 --> 00:06:34,200
Afbeeldingen van sterrenstelsels, sterrenhopen en stervormingsbebieden prikkelen onze fantasie.

76
00:06:39,010 --> 00:06:40,430
Als ze niet worden gebruikt voor wetenschap,

77
00:06:40,430 --> 00:06:45,150
worden de ESO-telescopen soms ingezet voor het Cosmic Gems Programme

78
00:06:45,150 --> 00:06:50,220
--- er worden dan foto's genomen voor educatieve en outreach-doeleinden.

79
00:06:58,220 --> 00:07:02,110
Een foto zegt immers meer dan duizend woorden.

80
00:07:05,110 --> 00:07:09,400
Het algemene publiek kan zelfs meedoen met het creëren van deze duizelingwekkende afbeeldingen,

81
00:07:09,400 --> 00:07:12,130
door mee te doen met de 'Hidden Treasures'-wedstrijden.

82
00:07:15,370 --> 00:07:21,620
De Russische sterrenkunde-liefhebber Igor Chekalin won de competitie in 2010.

83
00:07:23,270 --> 00:07:27,200
Zijn prachtige afbeeldingen zijn gebaseerd op echte wetenschappelijke data.

84
00:07:32,980 --> 00:07:35,750
Lidstaten, de industrie en universiteiten.

85
00:07:35,750 --> 00:07:38,520
Door op alle mogelijke niveaus samen te werken,

86
00:07:38,520 --> 00:07:43,760
is ESO een van de succesvolste astronomische organisaties ter wereld geworden.

87
00:07:44,420 --> 00:07:48,820
En door zijn betrokkenheid bij het publiek, bent u uitgenodigd om deel te nemen aan het avontuur.

88
00:07:49,000 --> 00:07:52,240
Ontdek het heelal zelf.

89
00:07:55,500 --> 00:07:59,800
Dit was Dr J, met een speciale aflevering van de ESOcast! 

90
00:07:59,800 --> 00:08:02,980
Graag tot de volgende keer, voor een nieuw kosmisch avontuur.

91
00:08:05,930 --> 00:08:08,230
ESOcast wordt geproduceerd door ESO, de Europese Zuidelijke Sterrenwacht.

92
00:08:09,690 --> 00:08:11,110
ESO, de Europese Zuidelijke Sterrenwacht,

93
00:08:11,110 --> 00:08:12,880
is de vooraanstaande intergouvernementele organisatie voor wetenschap en technologie binnen de sterrenkunde.

94
00:08:12,880 --> 00:08:14,690
ESO ontwerpt, bouwt en beheert 's werelds meest geavanceerde telescopen op de grond.

95
00:08:18,230 --> 00:08:23,000
Transcriptie door ESO; vertaling door Marieke Baan