1 00:00:02,000 --> 00:00:04,000 Παρακολουθείτε το ESOcast! 2 00:00:04,260 --> 00:00:07,890 Επιστήμη αιχμής και εξελίξεις από το ESO, 3 00:00:07,890 --> 00:00:10,310 το Ευρωπαϊκό Νότιο Αστεροσκοπείο, 4 00:00:10,500 --> 00:00:17,980 εξερευνούμε τα όρια του Σύμπαντος με τον Δρ. Τζέι ή αλλιώς Δρ. Τζο Λίσκε. 5 00:00:20,000 --> 00:00:23,500 Γεια σας και καλωσήλθατε σ’ αυτό το επετειακό επεισόδιο του ESOCast. 6 00:00:23,500 --> 00:00:27,850 Καθ' οδόν προς την 50η επέτειο της ίδρυσης του ESO, τον Οκτώβριο του 2012 7 00:00:27,850 --> 00:00:30,630 θα ασχοληθούμε με οχτώ ξεχωριστά θέματα 8 00:00:30,630 --> 00:00:35,560 που απεικονίζουν τα πρώτα 50 χρόνια εξερεύνησης του νότιου ουρανού από το ESO. 9 00:00:39,080 --> 00:00:43,000 Ανακαλύπτοντας την Ζωή 10 00:00:45,500 --> 00:00:48,470 Έχετε ποτέ αναρωτηθεί για τη ζωή στο Σύμπαν; 11 00:00:48,470 --> 00:00:51,600 Κατοικημένοι πλανήτες σε τροχιά γύρω από μακρινά αστέρια; 12 00:00:51,600 --> 00:00:54,500 Οι αστρονόμοι ναι - εδώ και αιώνες. 13 00:00:54,500 --> 00:00:58,950 Εξάλλου, με τόσους πολλούς γαλαξίες, και με τόσα πολλά αστέρια ο καθένας, 14 00:00:58,950 --> 00:01:01,140 πώς θα μπορούσε η Γη να είναι μοναδική; 15 00:01:02,500 --> 00:01:07,110 Το 1995, οι Ελβετοί αστρονόμοι Michel Mayor και Didier Queloz 16 00:01:07,110 --> 00:01:11,660 ήταν οι πρώτοι που ανακάλυψαν έναν εξωπλανήτη σε τροχιά γύρω από ένα κανονικό αστέρι. 17 00:01:12,000 --> 00:01:16,490 Από τότε, οι κυνηγοί πλανητών έχουν βρει εκατοντάδες ξένους κόσμους. 18 00:01:16,490 --> 00:01:21,780 Μεγάλους και μικρούς, ζεστούς και κρύους, και σε μια ευρεία ποικιλία τροχιών. 19 00:01:22,600 --> 00:01:26,800 Τώρα, είμαστε στα πρόθυρα της ανακάλυψης των διδύμων αδελφών της Γης. 20 00:01:27,290 --> 00:01:33,290 Και στο μέλλον: ένας πλανήτης με ζωή - το Άγιο Δισκοπότηρο των αστροβιολόγων. 21 00:01:39,590 --> 00:01:43,070 Το Ευρωπαϊκό Νότιο Αστεροσκοπείο διαδραματίζει σημαντικό ρόλο 22 00:01:43,070 --> 00:01:45,310 στην αναζήτηση εξωπλανητών. 23 00:01:46,290 --> 00:01:50,560 Η ομάδα του Michel Mayor ανακάλυψε εκατοντάδες από το Cerro La Silla, 24 00:01:50,560 --> 00:01:53,880 την πρώτη βάση του ESO στη Χιλή. 25 00:01:54,890 --> 00:01:56,880 Αυτός είναι ο φασματογράφος CORALIE, 26 00:01:56,880 --> 00:02:00,120 τοποθετημένος στο ελβετικό τηλεσκόπιο Leonhard Euler. 27 00:02:02,030 --> 00:02:07,940 Μετρά τις μικροσκοπικές ταλαντώσεις των άστρων, που προκαλούνται από τη βαρύτητα των πλανητών σε τροχιά. 28 00:02:07,940 --> 00:02:14,910 Το τηλεσκόπιο 3,6 μέτρων του ESO είναι επίσης στο κυνήγι για εξωπλανήτες. 29 00:02:16,200 --> 00:02:19,320 Ο φασματογράφος HARPS είναι ο πιο ακριβής στον κόσμο. 30 00:02:19,320 --> 00:02:23,680 Μέχρι στιγμής, έχει ανακαλύψει πάνω από 150 πλανήτες. 31 00:02:28,750 --> 00:02:30,360 Το μεγαλύτερο τρόπαιο του: 32 00:02:30,360 --> 00:02:36,950 ένα πλούσιο σύστημα που περιέχει τουλάχιστον πέντε και ίσως και επτά εξωγήινους κόσμους. 33 00:02:48,330 --> 00:02:50,960 Αλλά υπάρχουν και άλλοι τρόποι για να βρεθούν εξωπλανήτες. 34 00:02:59,130 --> 00:03:05,350 Το 2006, το 1,5 μέτρων τηλεσκόπιο της Δανίας βοήθησε στην ανακάλυψη ενός μακρινού πλανήτη 35 00:03:05,350 --> 00:03:08,350 μόλις πέντε φορές μεγαλύτερου από τη Γη. 36 00:03:12,500 --> 00:03:16,200 Το τέχνασμα; Βαρυτικός μικροεστιασμός. 37 00:03:17,040 --> 00:03:22,150 Ο πλανήτης και το άστρο του πέρασαν μπροστά από ένα μακρύτερο φωτεινό αστέρι, 38 00:03:22,150 --> 00:03:24,320 μεγεθύνοντας την εικόνα του. 39 00:03:26,420 --> 00:03:31,660 Και σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορείτε να αιχμαλωτίσετε εξωπλανήτες ακόμη και στην κάμερα. 40 00:03:34,960 --> 00:03:41,240 Το 2004, η NACO, η κάμερα προσαρμοζόμενων οπτικών στο Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο, 41 00:03:41,240 --> 00:03:45,220 πήρε την πρώτη εικόνα ενός εξωπλανήτη. 42 00:03:45,220 --> 00:03:51,020 Η κόκκινη κουκκίδα σε αυτήν την εικόνα είναι ένας γιγαντιαίος πλανήτης σε τροχιά γύρω από ένα καφέ νάνο. 43 00:03:54,880 --> 00:03:59,650 Το 2010, η NACO προχώρησε ένα βήμα παραπέρα. 44 00:04:01,440 --> 00:04:05,330 Αυτό το αστέρι είναι 130 έτη φωτός μακριά από τη Γη. 45 00:04:05,330 --> 00:04:12,080 Είναι νεότερο και πιο φωτεινό από τον Ήλιο, και τέσσερις πλανήτες βρίσκονται σε ευρείες τροχιές γύρω του. 46 00:04:13,900 --> 00:04:18,970 Η οξεία όραση της NACO επέτρεψε να μετρηθεί το φως του τρίτου πλανήτη 47 00:04:18,970 --> 00:04:23,490 - Ένας αέριος γίγαντας με δέκα φορές μεγαλύτερη μάζα από τον Δία. 48 00:04:25,070 --> 00:04:27,450 Παρά την λάμψη του άστρου, 49 00:04:27,450 --> 00:04:31,450 το αδύναμο φως του πλανήτη ήταν δυνατόν να αναλυθεί σε φάσμα, 50 00:04:31,450 --> 00:04:34,380 αποκαλύπτοντας λεπτομέρειες σχετικά με την ατμόσφαιρα. 51 00:04:36,270 --> 00:04:42,740 Σήμερα, πολλοί εξωπλανήτες ανακαλύπτονται όταν διαβαίνουν μπροστά από τα αστέρια τους 52 00:04:42,740 --> 00:04:46,020 Αν τύχει να δούμε την τροχιά του πλανήτη πλάγια, 53 00:04:46,020 --> 00:04:49,390 θα περνάει μπροστά από το άστρο του σε κάθε τροχιά. 54 00:04:49,390 --> 00:04:53,870 Έτσι, οι μικροσκοπικές, τακτικές μειώσεις φωτεινότητας ενός άστρου 55 00:04:53,870 --> 00:04:57,310 προδίδουν την ύπαρξη ενός πλανήτη σε τροχιά. 56 00:05:00,010 --> 00:05:04,600 Το τηλεσκόπιο Trappist στη La Silla θα βοηθήσει στην αναζήτηση αυτών των φευγαλέων διαβάσεων. 57 00:05:05,250 --> 00:05:06,570 Εν τω μεταξύ, 58 00:05:06,570 --> 00:05:13,120 το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο έχει μελετήσει έναν πλανήτη σε διάβαση με εξαιρετική λεπτομέρεια. 59 00:05:13,910 --> 00:05:21,820 Γνωρίστε τον GJ1214b, μια υπερ-Γη, 2,6 φορές μεγαλύτερη από τον πλανήτη μας. 60 00:05:24,010 --> 00:05:30,040 Κατά τη διάρκεια της διάβασης, η ατμόσφαιρα του πλανήτη απορροφά εν μέρει το φως του αστεριού. 61 00:05:34,200 --> 00:05:39,740 Ο ευαίσθητος φασματογράφος του ESO, FORS, αποκάλυψε ότι ο GJ1214b 62 00:05:39,740 --> 00:05:44,000 θα μπορούσε να είναι ένα καυτός και ατμώδης κόσμος, όπως μια σάουνα. 63 00:05:46,920 --> 00:05:51,060 Γίγαντες αερίου και ατμώδεις πλανήτες είναι αφιλόξενοι για τη ζωή. 64 00:05:51,060 --> 00:05:54,060 Αλλά το κυνήγι δεν έχει τελειώσει ακόμα. 65 00:05:55,010 --> 00:05:59,420 Σύντομα, το νέο όργανο SPHERE θα εγκατασταθεί στο VLT. 66 00:05:59,420 --> 00:06:05,490 Το SPHERE θα είναι σε θέση να εντοπίζει αμυδρούς πλανήτες μέσα στο έντονο φως των άστρων που τους φιλοξενούν. 67 00:06:06,200 --> 00:06:12,140 Το 2016, ο φασματογράφος ESPRESSO θα φτάσει στο VLT 68 00:06:12,140 --> 00:06:16,110 και θα ξεπεράσει κατά πολύ τον σημερινό HARPS. 69 00:06:18,000 --> 00:06:21,850 Και το Εξαιρετικά Μεγάλο Τηλεσκόπιο του ESO, μόλις ολοκληρωθεί, 70 00:06:21,850 --> 00:06:26,170 Μπορεί επίσης να βρεί στοιχεία για εξωγήινες βιόσφαιρες. 71 00:06:33,480 --> 00:06:36,390 Στη Γη, η ζωή είναι άφθονη. 72 00:06:37,960 --> 00:06:46,640 Στην Βόρεια Χιλή βρίσκονται σε αφθονία κόνδορες, βικούνιες, βισκάτσες (λαγοί) και γιγάντιοι κάκτοι. 73 00:06:48,910 --> 00:06:53,830 Ακόμη και η άνυδρη έρημος Atacama σφύζει από ανθεκτικά μικρόβια. 74 00:06:57,970 --> 00:07:02,300 Βρήκαμε τα δομικά στοιχεία της ζωής στο διάστημα. 75 00:07:03,000 --> 00:07:05,790 Μάθαμε ότι οι πλανήτες είναι σε αφθονία. 76 00:07:10,110 --> 00:07:15,190 Δισεκατομμύρια χρόνια πριν, οι κομήτες έφεραν νερό και οργανικά μόρια στη Γη. 77 00:07:17,540 --> 00:07:21,250 Δεν θα πρέπει να περιμένουμε το ίδιο πράγμα να συμβεί και αλλού; 78 00:07:26,500 --> 00:07:28,400 Ή είμαστε μόνοι; 79 00:07:30,040 --> 00:07:32,080 Αυτό είναι το μεγαλύτερο ερώτημα. 80 00:07:33,480 --> 00:07:36,530 Και η απάντηση είναι κοντά. 81 00:07:46,000 --> 00:07:49,990 Είμαι ο Δρ. Τζέι και εδώ τελειώνει αυτό το ειδικό επεισόδιο του ESOcast. 82 00:07:49,990 --> 00:07:53,260 Ελάτε μαζί μου την επόμενη φορά για μία ακόμη κοσμική περιπέτεια. 83 00:07:55,730 --> 00:07:57,500 Το ESOcast είναι παραγωγή του ESO, 84 00:07:57,500 --> 00:07:59,300 του Ευρωπαϊκού Νότιου Αστεροσκοπείου. 85 00:07:59,300 --> 00:08:01,500 Το ESO, το Ευρωπαϊκό Νότιο Αστεροσκοπείο, 86 00:08:01,500 --> 00:08:03,000 είναι ο κορυφαίος διακρατικός οργανισμός έρευνας και τεχνολογίας στην αστρονομία, 87 00:08:03,000 --> 00:08:05,000 μεταξύ των επίγειων και διαστημικών αστεροσκοπείων, το ESO είναι το πιο παραγωγικό στον κόσμο. 88 00:08:08,350 --> 00:08:13,240 Κείμενα: ESO, Μετάφραση: Ανδρέας Βοσινάκης, www.ofa.gr