1
00:00:02,000 --> 00:00:05,760
Útbreiðslustarf

2
00:00:07,720 --> 00:00:10,840
Stephane Guisard dýrkar stjörnurnar.

3
00:00:11,890 --> 00:00:14,350
Ekki skrítið að hann hafi dálæti á norður Chile líka.

4
00:00:15,400 --> 00:00:19,640
Hér er útsýnið út í alheiminn með því besta sem gerist á jörðinni.

5
00:00:21,180 --> 00:00:24,000
Því skyldi engan undra hvers vegna hann dýrkar Stjörnustöð Evrópulanda á suðurhveli

6
00:00:24,000 --> 00:00:26,770
— auga Evrópu á himninum.

7
00:00:27,920 --> 00:00:31,460
Stephane er franskur verðlaunaljósmyndari og rithöfundur.

8
00:00:33,310 --> 00:00:37,190
Hann er líka einn af ljósmyndurum ESO.

9
00:00:41,990 --> 00:00:46,970
Glæsilegar myndir hans sýna vel afskekkta Atacamaeyðimörkina,

10
00:00:46,970 --> 00:00:49,900
fullkomna hátækni-risasjónauka

11
00:00:49,900 --> 00:00:53,740
og mikilfengleika næturhiminsins.

12
00:01:01,730 --> 00:01:05,250
Líkt og aðrir ljósmyndarar ESO út um allan heim

13
00:01:05,250 --> 00:01:08,730
hjálpar Stephane til við að breiða út boðskap ESO.

14
00:01:10,450 --> 00:01:14,330
Boðskap forvitni, undrunar og innblásturs,

15
00:01:14,330 --> 00:01:17,840
sem miðlað er í gegnum samvinnu og útbreiðslustarf.

16
00:01:21,010 --> 00:01:24,140
Samvinna hefur ætíð verið grunnurinn að árangri ESO.

17
00:01:24,510 --> 00:01:25,510
Fyrir fimmtíu árum

18
00:01:25,860 --> 00:01:27,350
tók Stjörnustöð Evrópulanda á suðurhveli

19
00:01:27,640 --> 00:01:30,110
til starfa með stofnríkjunum fimm:

20
00:01:30,120 --> 00:01:34,360
Belgíu, Frakklandi, Þýskalandi, Hollandi og Svíþjóð.

21
00:01:34,760 --> 00:01:37,190
Fljótlega fylgdu önnur Evrópuríki í kjölfarið.

22
00:01:37,510 --> 00:01:43,630
Danmörk árið 1967, Ítalía og Sviss árið 1982. Portúgal árið 2011.

23
00:01:43,630 --> 00:01:45,860
Bretland árið 2002.

24
00:01:46,800 --> 00:01:50,950
Síðasta áratug hafa Finnland, Spánn, Tékkland og Austurríki

25
00:01:50,950 --> 00:01:54,580
bæst í hóp stærstu stjarnvísindasamtaka Evrópu.

26
00:01:55,600 --> 00:01:59,160
Nú síðast varð Brasilía 15. aðildarríki ESO

27
00:01:59,160 --> 00:02:02,160
og fyrsta ríki utan Evrópu til að taka þátt.

28
00:02:02,580 --> 00:02:04,390
Hver veit hvað framtíðin ber í skauti sér?

29
00:02:05,410 --> 00:02:09,720
Saman tryggja aðildarríkin bestu mögulegu stjarnvísindarannsóknir

30
00:02:09,720 --> 00:02:12,740
í stærstu stjörnustöðvum heims.

31
00:02:18,170 --> 00:02:20,310
Og þátttakan er góð fyrir efnahag þeirra líka.

32
00:02:21,250 --> 00:02:25,740
ESO starfar náið með iðnaði í Evrópu og Chile.

33
00:02:36,660 --> 00:02:39,060
Vegir hafa verið lagðir.

34
00:02:39,910 --> 00:02:41,820
Fjallstindar jafnaðir.

35
00:02:43,310 --> 00:02:46,380
Ítölsku iðnaðarsamtökin AES

36
00:02:46,380 --> 00:02:50,570
byggðu aðalmannvirki VLT sjónaukanna fjögurra.

37
00:02:50,570 --> 00:02:55,630
Hver sjónauki vegur um 430 tonn.

38
00:02:57,330 --> 00:03:03,170
Samtökin smíðuðu líka risahvolfin í kringum þá, hvert á stærð við tíu hæða byggingu.

39
00:03:05,950 --> 00:03:10,920
Þýski glerframleiðandinn Schott bjó til hina viðkvæmu spegla VLT

40
00:03:10,920 --> 00:03:15,370
sem eru meira en átta metra breiðir en aðeins tuttugu sentímetra þykkir.

41
00:03:16,830 --> 00:03:18,290
Í REOSC í Frakklandi

42
00:03:18,290 --> 00:03:23,030
voru speglarnir slípaðir með nákvæmni upp á milljónasta úr millímetra,

43
00:03:23,030 --> 00:03:26,280
áður en þeir voru sendir í langferðina til Paranal.

44
00:03:31,470 --> 00:03:35,180
Á meðan þróuðu háskólar og rannsóknastofnanir í Evrópu

45
00:03:35,180 --> 00:03:38,839
ljósnæmar myndavélar og litrófsrita.

46
00:03:40,839 --> 00:03:43,510
Sjónaukar ESO eru byggðir fyrir fé skattgreiðenda.

47
00:03:43,510 --> 00:03:44,610
Þína peninga.

48
00:03:45,010 --> 00:03:47,750
Þess vegna getur þú tekið þátt í veislunni.

49
00:03:48,270 --> 00:03:53,060
Til dæmis eru heilmiklar stjarnfræðiupplýsingar á vef ESO,

50
00:03:53,060 --> 00:03:56,660
þar á meðal mörg þúsund fallegar ljósmyndir og myndskeið.

51
00:03:59,080 --> 00:04:02,630
ESO gefur líka út tímarit, fréttatilkynningar

52
00:04:02,630 --> 00:04:07,350
og heimildarmyndir eins og þá sem þú ert að horfa á núna.

53
00:04:09,570 --> 00:04:11,190
Og út um allan heim

54
00:04:11,190 --> 00:04:17,010
leggur Stjörnustöð Evrópulanda á suðurhveli sitt af mörkum til sýninga og vísindahátíða.

55
00:04:22,040 --> 00:04:26,640
Óteljandi leiðir til að uppgötva alheiminn!

56
00:04:28,780 --> 00:04:32,030
Vissir þú að VLT sjónaukarnir fjórir eru nefndir eftir

57
00:04:32,030 --> 00:04:34,460
uppástungu ungrar stúlku frá Chile?

58
00:04:35,370 --> 00:04:37,680
Hin 17 ára Jorssy Albanez Castilla

59
00:04:37,680 --> 00:04:42,800
stakk upp á nöfnunum Antu, Kueyen, Melipal og Yepun

60
00:04:42,800 --> 00:04:49,160
sem þýða sólin, tunglið, Suðurkrossinn og Venus í Mapuche tungumálinu.

61
00:04:50,500 --> 00:04:54,440
Mikilvægt er að fá nemendur eins og Jorssy til þátttöku.

62
00:04:55,960 --> 00:04:58,840
Þar koma menntaverkefni ESO til sögunnar,

63
00:04:59,010 --> 00:05:02,900
eins og verkefni og fyrirlestrar í skólum.

64
00:05:05,200 --> 00:05:09,070
Þegar reikistjarnan Venus gekk fyrir sólina árið 2004

65
00:05:09,070 --> 00:05:13,630
var sérstöku verkefni beint að nemendum og kennurum í Evrópu.

66
00:05:16,510 --> 00:05:21,040
Og árið 2009, á Alþjóðlegu ári stjörnufræðinnar,

67
00:05:21,040 --> 00:05:25,990
náði ESO til milljóna skólabarna út um allan heim.

68
00:05:25,990 --> 00:05:30,440
Þegar öllu er á botninn hvolft eru börn dagsins í dag, stjörnufræðingar framtíðarinnar.

69
00:05:35,500 --> 00:05:40,090
En þegar kemur að útbreiðslustarfi er ekkert sem slær út sjálfan alheiminn.

70
00:05:47,450 --> 00:05:49,880
Stjörnufræði er myndræn vísindagrein.

71
00:05:49,880 --> 00:05:56,210
Ljósmyndir af vetrarbrautum, stjörnuþyrpingum og stjörnumyndunarsvæðum vekja áhuga.

72
00:06:01,020 --> 00:06:02,440
Þegar rannsóknir standa ekki yfir

73
00:06:02,440 --> 00:06:07,160
eru sjónaukar ESO stundum notaðir í Cosmic Gems verkefnið

74
00:06:07,160 --> 00:06:12,230
sem snýst eingöngu um að taka myndir til að miðla vísindunum til almennings.

75
00:06:20,230 --> 00:06:24,120
Ein mynd segir jú meira en þúsund orð.

76
00:06:27,120 --> 00:06:31,410
Almenningur getur jafnvel tekið þátt í að útbúa þessar glæsilegu myndir

77
00:06:31,410 --> 00:06:34,140
í gegnum Hidden Treasures keppnirnar.

78
00:06:37,380 --> 00:06:43,630
Rússneski stjörnuáhugamaðurinn Igor Chekalin varð hlutskarpastur í keppninni árið 2010.

79
00:06:45,280 --> 00:06:49,210
Glæsilegar myndir hans eru byggðar á raunverulegum vísindagögnum.

80
00:06:54,990 --> 00:06:57,760
Aðildarríki, iðnaður og háskólar.

81
00:06:57,760 --> 00:07:00,530
Með samstarfi á öllum hugsanlegum stigum

82
00:07:00,530 --> 00:07:05,770
hefur ESO orðið að einum farsælustu stjarnvísindasamtökum heims.

83
00:07:06,430 --> 00:07:10,830
Og í gegnum útbreiðslustarfið er þér boðið að taka þátt í ævintýrinu.

84
00:07:11,010 --> 00:07:14,250
Þú getur uppgötvað alheiminn!