1
00:00:01,280 --> 00:00:06,870
Συλλαμβάνοντας το Φως

2
00:00:12,520 --> 00:00:14,350
Για μισό αιώνα,

3
00:00:14,350 --> 00:00:19,500
το Ευρωπαϊκό Νότιο Αστεροσκοπείο αναδεικνύει το μεγαλείο του Σύμπαντος.

4
00:00:26,250 --> 00:00:28,340
Το φως των αστεριών πέφτει στη Γη.

5
00:00:30,390 --> 00:00:33,070
Γιγαντιαία τηλεσκόπια συλλαμβάνουν τα κοσμικά φωτόνια,

6
00:00:33,070 --> 00:00:36,940
τροφοδοτώντας κάμερες προηγμένης τεχνολογίας και φασματογράφους.

7
00:00:40,090 --> 00:00:44,810
Οι αστρονομικές εικόνες του σήμερα είναι πολύ διαφορετικές από εκείνες της δεκαετίας του 1960.

8
00:00:46,020 --> 00:00:49,130
Όταν ξεκίνησε το ESO, το 1962,

9
00:00:49,130 --> 00:00:53,110
οι αστρονόμοι χρησιμοποιούσαν μεγάλες φωτογραφικές πλάκες από γυαλί.

10
00:00:54,550 --> 00:00:58,730
Όχι πολύ ευαίσθητες, ανακριβείς, και δύσκολες στον χειρισμό.

11
00:01:03,570 --> 00:01:07,220
Τι τεράστια διαφορά έχουν οι σύγχρονοι ηλεκτρονικοί ανιχνευτές!

12
00:01:08,020 --> 00:01:10,500
Πιάνουν σχεδόν κάθε φωτόνιο.

13
00:01:11,020 --> 00:01:14,000
Οι εικόνες είναι διαθέσιμες αμέσως.

14
00:01:14,000 --> 00:01:15,940
Και, το σημαντικότερο,

15
00:01:15,940 --> 00:01:19,920
μπορούν να επεξεργάζονται και να αναλύονται από προγράμματα υπολογιστή.

16
00:01:21,020 --> 00:01:24,690
Η αστρονομία έχει γίνει πραγματικά μια ψηφιακή επιστήμη.

17
00:01:31,550 --> 00:01:33,790
Τα τηλεσκόπια του ESO χρησιμοποιούν μερικούς από τους μεγαλύτερους

18
00:01:33,790 --> 00:01:36,460
και πιο ευαίσθητους ανιχνευτές στον κόσμο.

19
00:01:36,460 --> 00:01:43,460
Η κάμερα VISTA διαθέτει 16 από αυτούς, φτάνοντας στο σύνολο των 67 εκατομμυρίων pixels.

20
00:01:46,040 --> 00:01:50,810
Αυτό το τεράστιο όργανο συλλαμβάνει υπέρυθρο φως από κοσμικά σύννεφα σκόνης,

21
00:01:50,810 --> 00:01:52,140
νεογέννητα άστρα

22
00:01:52,140 --> 00:01:55,210
και μακρινούς γαλαξίες.

23
00:02:02,530 --> 00:02:08,200
Υγρό ήλιο ψύχει τους ανιχνευτές στους μείον 269 βαθμούς.

24
00:02:08,200 --> 00:02:11,950
Το VISTA καταγράφει τον νότιο ουρανό,

25
00:02:11,950 --> 00:02:15,670
όπως ένας εξερευνητής αποτυπώνει μια άγνωστη ήπειρο.

26
00:02:18,480 --> 00:02:21,910
Το τηλεσκόπιο VLT είναι άλλο ένα μηχάνημα ανακαλύψεων,

27
00:02:21,910 --> 00:02:24,650
αλλά αυτό λειτουργεί σε ορατά μήκη κύματος.

28
00:02:31,020 --> 00:02:34,670
Η φωτογραφική μηχανή του, που ονομάζεται OmegaCAM, είναι ακόμη μεγαλύτερη.

29
00:02:34,670 --> 00:02:40,240
32 CCD συνεργάζονται και παράγουν θεαματικές εικόνες

30
00:02:40,240 --> 00:02:45,100
με μια ασύλληπτη ανάλυση 268 εκατομμυρίων pixels.

31
00:02:47,870 --> 00:02:50,930
Το οπτικό πεδίο είναι μια τετραγωνική μοίρα

32
00:02:50,930 --> 00:02:53,980
- τέσσερις φορές όσο η Πανσέληνος.

33
00:02:56,670 --> 00:03:01,220
Η OmegaCAM παράγει πενήντα gigabytes δεδομένων κάθε βράδυ.

34
00:03:02,020 --> 00:03:05,530
Και αυτά είναι απλά πανέμορφα gigabytes.

35
00:03:08,680 --> 00:03:11,810
Έρευνητικά τηλεσκόπια, όπως το VISTA και το VST

36
00:03:11,810 --> 00:03:15,900
ψάχνουν επίσης τον ουρανό για σπάνια και ενδιαφέροντα αντικείμενα.

37
00:03:16,500 --> 00:03:19,850
Οι αστρονόμοι στη συνέχεια, χρησιμοποιούν την τεράστια δύναμη του VLT

38
00:03:19,850 --> 00:03:23,490
για να μελετήσουν αυτά τα αντικείμενα με εξαιρετική λεπτομέρεια.

39
00:03:26,290 --> 00:03:28,380
Κάθε ένα από τα τέσσερα τηλεσκόπια του VLT 

40
00:03:28,380 --> 00:03:30,800
έχει το δικό του σύνολο μοναδικών οργάνων,

41
00:03:30,800 --> 00:03:33,800
το καθένα με τις δικές του δυνατότητες.

42
00:03:35,000 --> 00:03:42,310
Χωρίς αυτά τα όργανα, το γιγάντιο μάτι του ESO στον ουρανό θα ήταν... τυφλό.

43
00:03:43,349 --> 00:03:49,930
Έχουν ευφάνταστα ονόματα, όπως ISAAC, FLAMES, HAWK-I και SINFONI.

44
00:03:50,880 --> 00:03:55,350
Γιγαντιαία μηχανήματα υψηλής τεχνολογίας, καθένα στο μέγεθος ενός μικρού αυτοκινήτου.

45
00:03:57,020 --> 00:03:58,520
Ο σκοπός τους:

46
00:03:58,520 --> 00:04:03,870
να καταγράψουν τα κοσμικά φωτόνια και να ανακτήσουν κάθε κομμάτι πληροφορίας.

47
00:04:06,020 --> 00:04:10,630
Όλα τα όργανα είναι μοναδικά, αλλά κάποια είναι λίγο πιο ιδιαίτερα.

48
00:04:10,630 --> 00:04:17,370
Για παράδειγμα, το NACO εδώ, και το SINFONI, χρησιμοποιούν το σύστημα προσαρμοζόμενων οπτικών του VLT.

49
00:04:20,520 --> 00:04:23,450
Λέιζερ παράγουν τεχνητά αστέρια

50
00:04:23,450 --> 00:04:27,220
που βοηθούν τους αστρονόμους να διορθώσουν την ατμοσφαιρική διαταραχή.

51
00:04:33,850 --> 00:04:38,250
Οι εικόνες του NACO είναι τόσο καθαρές σαν να είχαν ληφθεί από το διάστημα.

52
00:04:41,020 --> 00:04:46,720
Και έπειτα υπάρχει το MIDI, και το AMBER. Δύο συμβολομετρικά όργανα.

53
00:04:47,520 --> 00:04:52,330
Εδώ, τα κύματα του φωτός από δύο ή περισσότερα τηλεσκόπια συνδυάζονται,

54
00:04:52,330 --> 00:04:55,880
και είναι σαν να είχαν συλληφθεί από ένα γιγάντιο, ενιαίο καθρέφτη.

55
00:04:58,520 --> 00:04:59,520
Το αποτέλεσμα:

56
00:05:00,280 --> 00:05:02,410
οι καθαρότερες εικόνες που μπορείτε να φανταστείτε.

57
00:05:06,520 --> 00:05:09,390
Αλλά η αστρονομία δεν είναι μόνο η λήψη εικόνων.

58
00:05:09,390 --> 00:05:11,080
Εάν ενδιαφέρεστε για τις λεπτομέρειες,

59
00:05:11,080 --> 00:05:15,290
θα πρέπει να αναλύσετε το φως των άστρων και να μελετήσετε τη σύνθεση του.

60
00:05:18,340 --> 00:05:22,050
Η φασματοσκοπία είναι ένα από τα πιο ισχυρά εργαλεία της αστρονομίας.

61
00:05:27,840 --> 00:05:31,780
Έτσι το ESO μπορεί να υπερηφανεύεται για μερικούς από τους πιο προηγμένους φασματογράφους του κόσμου,

62
00:05:31,780 --> 00:05:34,240
όπως ο ισχυρός X-Shooter.

63
00:05:35,420 --> 00:05:40,430
Οι εικόνες έχουν περισσότερη ομορφιά, αλλά τα φάσματα αποκαλύπτουν περισσότερες πληροφορίες.

64
00:05:44,270 --> 00:05:45,520
Σύνθεση.

65
00:05:46,520 --> 00:05:47,780
Κινήσεις.

66
00:05:48,770 --> 00:05:50,060
Ηλικίες.

67
00:05:56,270 --> 00:06:01,010
Οι ατμόσφαιρες των εξωπλανητών, σε τροχιά γύρω από μακρινά αστέρια.

68
00:06:04,550 --> 00:06:08,890
Ή νεογέννητοι γαλαξίες στην άκρη του παρατηρήσιμου Σύμπαντος.

69
00:06:12,350 --> 00:06:17,530
Χωρίς την φασματοσκοπία, θα είμασταν απλοί εξερευνητές που κοιτάζουν ένα όμορφο τοπίο.

70
00:06:17,530 --> 00:06:18,980
Με την φασματοσκοπία,

71
00:06:18,980 --> 00:06:24,570
μαθαίνουμε για την τοπογραφία, τη γεωλογία του τοπίου, την εξέλιξη και τη σύνθεση.

72
00:06:34,260 --> 00:06:36,080
Και υπάρχει και κάτι ακόμα.

73
00:06:40,060 --> 00:06:44,930
Παρά την γαλήνια ομορφιά του, το Σύμπαν είναι ένα βίαιο μέρος.

74
00:06:47,010 --> 00:06:48,700
Πολλά συμβαίνουν τη νύχτα,

75
00:06:48,700 --> 00:06:52,680
και οι αστρονόμοι θέλουν να συλλάβουν κάθε γεγονός.

76
00:06:56,020 --> 00:07:01,300
Γιγάντια αστέρια τελειώνουν τη ζωή τους με εκρήξεις σουπερνόβα.

77
00:07:07,580 --> 00:07:10,470
Μερικές κοσμικές εκρήξεις είναι τόσο ισχυρές

78
00:07:10,470 --> 00:07:13,640
που επισκιάζουν για λίγο τον γαλαξία που τις φιλοξενεί,

79
00:07:13,640 --> 00:07:19,320
πλημμυρίζοντας τον διαγαλαξιακό χώρο με αόρατες, υψηλής ενέργειας ακτίνες γάμμα.

80
00:07:21,320 --> 00:07:26,980
Μικρά ρομποτικά τηλεσκόπια ανταποκρίνονται στις αυτόματες ειδοποιήσεις από δορυφόρους.

81
00:07:26,980 --> 00:07:34,010
Μέσα σε δευτερόλεπτα, βρίσκονται σε θέση να μελετήσουν τον απόηχο από αυτές τις εκρήξεις.

82
00:07:35,180 --> 00:07:38,680
Άλλα ρομποτικά τηλεσκόπια επικεντρώνονται σε λιγότερο δραματικά γεγονότα,

83
00:07:38,680 --> 00:07:43,510
όπως μακρινούς πλανήτες που διέρχονται μπροστά από τα αστέρια τους.

84
00:07:46,260 --> 00:07:49,170
Το Σύμπαν είναι σε μια διαρκή κατάσταση ρευστότητας.

85
00:07:49,170 --> 00:07:52,690
Το ESO προσπαθεί να μην χάσει ούτε ένα καρδιοχτύπι.

86
00:07:55,020 --> 00:07:58,900
Η κοσμολογία είναι η μελέτη του Σύμπαντος ως ένα σύνολο.

87
00:07:58,900 --> 00:08:03,110
Η δομή, η εξέλιξη και η προέλευση του.

88
00:08:07,020 --> 00:08:11,820
Εδώ, η ουσία είναι να συλλάβουμε όσο το δυνατόν περισσότερο φως.

89
00:08:11,820 --> 00:08:17,880
Αυτοί οι γαλαξίες είναι τόσο μακριά που μόνο μια χούφτα φωτόνια φθάνουν στη Γη.

90
00:08:20,020 --> 00:08:23,510
Αλλά αυτά τα φωτόνια κρύβουν ενδείξεις για το κοσμικό παρελθόν.

91
00:08:25,320 --> 00:08:27,770
Ταξίδεψαν για δισεκατομμύρια χρόνια.

92
00:08:27,770 --> 00:08:31,470
Δίνουν μια εικόνα των πρώτων ημερών του Σύμπαντος.

93
00:08:32,020 --> 00:08:37,150
Γι 'αυτό μεγάλα τηλεσκόπια και ευαίσθητοι ανιχνευτές είναι τόσο σημαντικά.

94
00:08:37,950 --> 00:08:40,070
Κατά τα τελευταία πενήντα χρόνια,

95
00:08:40,070 --> 00:08:44,520
τα τηλεσκόπια του ESO έχουν αποκαλύψει μερικούς από τους πιο μακρινούς γαλαξίες και κβάζαρ

96
00:08:44,520 --> 00:08:46,580
που έχουν ποτέ παρατηρηθεί.

97
00:08:50,020 --> 00:08:53,980
Βοήθησαν ακόμη και στην αποκάλυψη της κατανομής της σκοτεινής ύλης,

98
00:08:53,980 --> 00:08:56,970
η φύση της οποίας παραμένει ένα μυστήριο.

99
00:09:03,580 --> 00:09:09,790
Ποιος ξέρει τι θα φέρουν τα επόμενα πενήντα χρόνια;