Foto van de Week 2014

Subscribe to esonews mailing list.
potw1443-nl-be — Foto van de Week
Een ster die de weg wijst
27 oktober 2014: Een solitaire laserstraal snijdt door de nachtelijke hemel. Hij wijst omhoog vanuit Unit Telescope 4, onderdeel van ESO's Very Large Telescope op Paranal Observatory in Chili. De twee Magelhaense Wolken zijn links ervan zichtbaar als wazige vlekken tegen de met sterren bezaaide achtergrond. De bijzonder heldere ster rechts van de laserstraal is Canopus. Na Sirius is dit de helderste ster aan onze nachtelijke hemel. Het sterlicht dat telescopen vanaf de grond opvangen reist door de lagen van onze atmosfeer. De waterdamp, vervuiling en turbulentie die ervoor zorgen dat wij sterren zien fonkelen veroorzaken ook onscherpe beelden. Om de vervaging tegen te gaan gebruiken astronomen adaptieve optiek. In de techniek adaptieve optiek worden geavanceerde vervormbare spiegels gebruikt om de verstorende effecten van onze atmosfeer tegen te gaan. De laser bereikt zo'n 90 kilometer hoogte en creëert daar een kunstmatige ster. Astronomen meten vervolgens hoe deze nep-ster fonkelt en corrigeren het waargenomen beeld voor ...
potw1442-nl-be — Foto van de Week
Open dag 2014
20 oktober 2014: Op deze foto van de ESO Open Dag 2014 luisteren kinderen en volwassenen naar de avonturen van Space Rock Pedro. Dit was een van de zestien activiteiten bij het ESO-hoofdkwartier in Garching, Duitsland dat op 11 oktober 2014 haar deuren opende voor het publiek. ESO nodigde bezoekers uit om kennis te maken met het werk van 's werelds meest toonaangevende organisatie op het gebied van astronomisch onderzoek vanaf de aarde. Andere bedrijven en organisaties op de science campus in Garching organiseerden tegelijkertijd hun Open Dagen. Nog voor de deuren om 11.00 uur open gingen verdrongen de mensen zich al om een kijkje te nemen in het hoofdkantoor en deel te nemen aan de activiteiten. 3300 mensen namen de kans waar om hun vragen te stellen aan professionele astronomen, live-experimenten te bekijken, rondleidingen te volgen door het nieuwe kantoor en langs de technische faciliteiten, te luisteren naar lezingen over sterrenkundig onderzoek en zelf deel te nemen aan live interviews ...
potw1441-nl-be — Foto van de Week
Galactische chromodynamica
13 oktober 2014: Deze kleurrijke afbeelding lijkt op een abstract kunstwerk of modern glas-in-loodraam. In werkelijkheid is dit een ongewone foto van een sterrenstelsel die is genomen met het MUSE-instrument op ESO’s Very Large Telescope.  Kleuren in sterrenkundige foto’s zijn gewoonlijk vergelijkbaar met de werkelijke kleuren van een object, maar dit is nu niet het geval. De kleuren op deze foto geven de beweging van de sterren weer die ontstaan in het gigantische, elliptische sterrenstelsel Messier 87. Dit is een van de helderste sterrenstelsels in het Virgocluster dat op 50 miljoen lichtjaar afstand staat. De rode kleur geeft aan dat de sterren in dat deel van het object van ons af bewegen. De blauwe kleur betekent dat ze naar ons toe komen. Groen en geel zitten daar tussenin.  Op deze nieuwe kaart van Messier 87 door MUSE zijn deze bewegingen beter te zien dan ooit. Hij onthult de langzame rotatie van dit zware ...
potw1440-nl-be — Foto van de Week
Kinderen bouwen een E-ELT spiegel
6 oktober 2014: Deze luchtfoto toont een model op ware grootte van de primaire spiegel van de European Extremely Large Telescope, naast het Asiago Astrofysisch Observatorium bij het Italiaanse Asiago. Dit Italiaanse observatorium, opgericht in 1942, valt in het niet bij de gigantische spiegel. Het hele gebouw past binnen de oppervlakte van de spiegel en dan blijft er nog genoeg ruimte over om een feestje te geven. Aan de rand van het spiegelmodel staan de kinderen die samen 800 kartonnen zeshoeken van elk 1,4 meter groot hebben neergelegd en zo dit model hebben gemaakt van de 39-meter spiegel van de E-ELT.   Vertaling: Peter Middelkoop
potw1439-nl-be — Foto van de Week
De Emoe aan de hemel boven Paranal
29 september 2014: Op de top van Cerro Paranal, hoog boven de Atacama-woestijn baden twee Unit Telescopes van de Very Large Telescope in het sterlicht. Ze nemen de Melkweg waar die zich boven ESO’s Paranal Observatorium uitstrekt. Op deze foto zijn meerdere interessante objecten te zien. De meest prominente objecten zijn de twee Magelhaense Wolken - een kleine (SMC) en een grote (LMC) - die tussen de telescopen aan de hemel staan. De donkere Kolenzaknevel, die boven de linker telescoop te zien is, lijkt op een kosmische vingerafdruk die de Melkweg verduistert. De Magelhaense wolken maken beide deel uit van de Lokale Groep van sterrenstelsels, net als onze Melkweg. De LMC staat op 163.000 lichtjaar afstand en de SMC op 200.000 lichtjaar. De Kolenzaknevel staat in vergelijking op een steenworp afstand. Hij staat 600 lichtjaar van ons af en is de best zichtbare donkere nevel aan de sterrenhemel. De Kolenzaknevel is opgetekend door ...
potw1438-nl-be — Foto van de Week
Duizelingwekkende sterrensporen boven SEST
22 september 2014: De 15-meter Swedish–ESO Submillimetre Telescope (SEST) werd gebouwd in 1987 en was tot in 2003 in gebruik op ESO's La Silla Observatorium in Chili. SEST was de eerste radiotelescoop op het zuidelijk halfrond die was ontworpen om het submilimeter-heelal waar te nemen. Hij was de voorloper van latere telescopen zoals de Atacama Pathfinder Experiment-telescoop (APEX) en de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA), die beide op de Chajnantor-hoogvlakte staan. Op deze foto is de nachtelijke hemel bezaaid met sterpaden. Dit is het gevolg van de lange belichtingstijd. Sterlicht wordt van de reusachtige parabolische schotel vanuit alle hoeken naar de camera gekaatst. Op de achtergrond is de koepel van de ESO 3.6-metre telescoop zichtbaar. Deze telescoop is in stilte bezig de kosmos te onderzoeken. Dit duizelingwekkende beeld van de SEST op La Silla is gemaakt door ESO Photo Ambassador Jose Joaquín Perez. Links Opnamen die zijn gemaakt met de Zweedse-ESO Submillimetre Telescope Foto's van de ...
potw1437-nl-be — Foto van de Week
La Silla in het ochtendlicht
15 september 2014: Op deze foto staat ESO’s La Silla Observatorium met de Melkweg op de achtergrond. La Silla is in de jaren ’60 gebouwd en was daarmee ESO’s eerste observatorium in Chili. Bovenop de heuvel in het midden van deze foto staat de hoekige New Technology Telescope (NTT) (links) en de ESO 3,6-meter telescoop (rechts). De 3,58-meter NTT is geïnaugureerd in 1989 en was de eerste telescoop met een computer bestuurde primaire spiegel. The primaire spiegel is flexibel en zijn vorm wordt automatisch aangepast tijdens het waarnemen om de beste beeldkwaliteit te waarborgen. Deze technologie noemen we actieve optiek. Alle moderne telescopen - inclusief de Very Large Telescope op Cerro Paranal, en de toekomstige European Extremely Large Telescope - maken gebruik van deze techniek.  Op La Silla staan meerdere telescopen, inclusief de Swedish–ESO Submillimetre Telescope (SEST) en de robotische TAROT die wordt gebruikt om kortdurende fenomenen zoals gammaflitsen te spotten. Deze foto ...
potw1436-nl-be — Foto van de Week
VLT volgt Rosetta's komeet
8 september 2014: De lichte, wazige vlek in het midden van deze foto is de komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko of afgekort: 67P/CG. Het is de bijzondere bestemming van ESA's ruimtesonde Rosetta die op dit moment diep in de coma van de komeet op minder dan 100 kilometer van de kern vliegt.[1] Met Rosetta zo dicht bij de komeet is een waarneming vanaf de grond de enige manier om 67P/CG in z'n geheel te bekijken. Deze afbeelding is gemaakt op 11 augustus 2014 met één van de 8-meter telescopen van ESO's Very Large Telescope (VLT) in Chili. Door 40 individuele beelden met elk een belichtingstijd van 50 seconden te combineren en de sterren op de achtergrond te verwijderen ontstond een optimale weergave van de komeet. Rosetta zelf bevindt zich ergens in de middelste pixel van deze foto en is te klein om te kunnen onderscheiden. De VLT bestaat uit vier afzonderlijke telescopen die samen of apart ...
potw1435-nl-be — Foto van de Week
Surrealistische nachthemel
1 september 2014: Deze kleurrijke en surrealistische foto is gemaakt tijdens een nacht waarnemen van de noordelijke hemel bij de Allgäu Publiekssterrenwacht in Ottobeuren, Germany. Op de foto staat de 0,6-meter Cassegraintelescoop die in 1996 in gebruik is genomen.  De heldere gele laserstraal, die uitwaaiert over de hemel in deze lange opname, is ESO’s Wendelstein laser guide star unit die in Allgäu is getest. Het is een kleinere versie van de laser guide star die is geïnstalleerd op de Very Large Telescope in Paranal, Chili.  Een Laser guide star wordt gebruikt om een helder lichtpunt aan de hemel te creëren - een kunstmatige hulpster. Hierdoor kunnen astronomen meten hoeveel de echte sterren vervagen of flikkeren zoals vanaf de grond is te zien. De metingen worden daarna gebruikt om te corrigeren voor de vervagingen en dus scherpere afbeeldingen te maken. Dit proces wordt adaptieve optiek genoemd.  Links   Cassegraintelescoop Allgäu Publiekssterrenwacht
potw1434-nl-be — Foto van de Week
Sterrenregen in de woestijn
25 augustus 2014: In de Atacamawoestijn in Chili regent het zelden. Zo eens in de paar jaar regent of sneeuwt het op ESO's observatorium La Silla in een mate die je aanzienlijk zou kunnen noemen in een periode van abnormaal warm weer, zoals in een El Niño-jaar. Deze woestijn is een van de droogste plekken op aarde en daardoor een fantastische locatie om de nachtelijke hemel waar te nemen. Hoewel er heel weinig echte regen valt, kun je met een aantal fotografische trucjes er wel voor zorgen dat het lijkt alsof het sterren regent op de omringende bergen, zoals op deze foto, op 21 mei 2013 gemaakt door Diana Juncher, promovendus in de sterrenkunde aan het Deense Niels Bohr Instituut. Diana was voor haar onderzoek in mei 2013 twee weken op op La Silla voor het waarnemen van exoplaneten in het centrum van ons melkwegstelsel. Tijdens haar verblijf maakte ze deze foto van ...
potw1433-nl-be — Foto van de Week
Een gebeeldhouwde lucht boven La Silla
18 augustus 2014: De witte wolkenstrepen zoals op deze foto, genomen op 11 juni 2012 door de astronoom Alan Fitzsimmons, zijn een zeldzaamheid boven ESO's observatorium La Silla. Deze gortdroge, desolate omgeving waar zo nu en dan sterke windstoten voorkomen is niet de meest mensvriendelijke omgeving, maar het is wel een ideale locatie voor telescopen. Astronomen hebben hier geen last van observatieobstakels zoals atmosferische storingen, lichtvervuiling, vochtigheid, en (het grootste deel van de tijd) wolken, waardoor ze een ongestoord zicht op de kosmos hebben. Zelfs op deze zeldzame bewolkte dag klaarde de hemel bij het vallen van de avond en konden de observaties gewoon volgens plan doorgaan. De telescopen op La Silla - waaronder twee grote door ESO beheerde telescopen: de ESO 3,6-meter telescoop en de New Technology Telescope (NTT) - zijn uitgerust met state-of-the-art instrumenten, waardoor de unieke observatieomstandigheden in het noorden van Chili ten volle worden benut. De ESO 3,6-meter telescoop ...
potw1432-nl-be — Foto van de Week
De weg naar Armazones
11 augustus 2014: Op dit moment beheert ESO drie observatoria in de Atacama-woestijn in Chili: La Silla, Paranal en Chajnantor. Op de achtergrond van deze foto is het Paranal Observatorium te zien, ESO’s vlaggenschip waar de Very Large Telescope (VLT) staat. In de komende jaren wordt aan dit trio een vierde observatorium toegevoegd: Cerro Armazones, de toekomstige locatie van de European Extremely Large Telescope (E-ELT). Met zijn 39 meter brede spiegel zal de E-ELT het 'grootste oog op de hemel' zijn. De bouw is naar verwachting rond 2024 afgerond. Cerro Armazones is momenteel alleen vanaf Paranal te bereiken via een zandpad, maar er vinden al werkzaamheden plaats. Het Chileense bedrijf ICAFAL Ingeniería y Construcción S.A. (ICAFAL) is in maart begonnen met de aanleg van een 7 meter wijde asfaltweg (ann14019). De werkzaamheden zullen over 16 maanden zijn afgerond. ICAFAL zal ook de bergtop van Cerro Armazones effenen en zo een bruikbaar platform voor ...
potw1431-nl-be — Foto van de Week
Op zoek naar ruimte
4 augustus 2014: Op 5000 meter hoogte, op de Chajnantor-hoogvlakte in Chili, staan de antennes van de ALMA-radiotelescoop. Ze scannen het hemel op zoek naar aanwijzingen voor onze kosmische oorsprong. Deze hoogvlakte huist een van de hoogstgelegen observatoria op aarde.  Aan de rechterkant van de foto zijn tussen de duizenden sterren de Kleine en Grote Magelhaense Wolk zichtbaar als lichtgevende vlekken aan de hemel. Beide wolkenachtige objecten zijn melkwegstelsels - twee van de dichtstbijzijnde buren van onze Melkweg. ALMA’s belangrijkste doel is het waarnemen van de koudste en oudste objecten in het heelal - het zogeheten 'koude heelal’. De reeks antennes vangt millimeter- en submillimeterstraling op. Deze typen straling hebben langere golflengten dan infraroodstraling, maar kortere dan radiostraling. ALMA bestaat uit 66 antennes en is daarom het grootste sterrenkundige project ter wereld. Deze mobiele antennes kunnen bewegen en worden verplaatst naar de wens van astronomen. Deze prachtige foto van ALMA’s landschap is genomen ...
potw1430-nl-be — Foto van de Week
Buitenaards Atacama
28 juli 2014: Dicht bij ESO’s ALMA Observatorium laat een tourbus een stofwolk achter zich terwijl hij zich een weg baant door de woestijn. In de bus zitten medewerkers die op weg zijn naar het ALMA Operations Support Facility voor een shift van acht dagen. Op de achtergrond zien wij twee vulkanen waarvan de met sneeuw bedekte toppen aan het zicht zijn onttrokken door de mist.  Deze twee inactieve vulkanen, die op de grens tussen Bolivia en Chili staan, zijn in verschillende geologische tijdperken ontstaan. Licancabur, de vulkaan links op de foto, is veel jonger dan zijn kleinere, nabije buurman Juriques. Licancabur staat bekend om zijn symmetrische vorm, en om een van de hoogste meren op aarde die hij herbergt. Het meer in Licancabur’s caldera bevindt zich op 5916 meter hoogte. De zeldzame flora en fauna leven onder extreme omstandigheden, en worden daarom bestudeerd. Er wordt gezegd dat de Licancabur-regio een van de ...
potw1429-nl-be — Foto van de Week
Giganten aan het werk
21 juli 2014: Deze panoramafoto van ESO’s vlaggenschip in nNoord-Chili is genomen door ESO Photo Ambassador Gabriel Brammer. Astronomen waren op het moment dat deze foto is genomen net begonnen met waarnemen met de Very Large Telescope. Op de achtergrond is de heldere hemel en de Melkweg te zien.  Om deze foto te maken combineerde Brammer meerdere lange opnamen. Hierdoor is de zwakke gloed van de Melkweg boven de gigantische omhullingen van de Unit Telescopes (UT’s) zichtbaar. Elke UT is 25 meter hoog, en ze zijn vernoemd naar prominente hemelobjecten in de taal van de Mapuche-stam: de zon, de maan, het sterrenbeeld Zuiderkruis en Venus - respectievelijk Antu, Kueyen, Melipal en Yepun. Linksonder zijn de kleinere Auxiliary Telescopes zichtbaar in hun witte, ronde behuizingen en daarboven de Kleine en Grote Magelhaense Wolk. Door meerdere opnamen te combineren is de beweging van de behuizingen van de telescopen zichtbaar. De geestachtige verschijning op de foto ...
potw1428-nl-be — Foto van de Week
Een diepe blik van de donkere hemel
14 juli 2014: Kun jij tellen hoeveel heldere stippen op deze foto staan? De foto is gemaakt met de Wide Field Imager (WFI). Deze camera is geïnstalleerd op een telescoop van bescheiden grootte, de MPG/ESO 2,2-meter op het La Silla Observatorium, Chili  Op deze foto staat een van de vijf hemelgebieden die in de COMBO-17 survey worden bekeken (Classifying Objects by Medium-Band Observations in 17 filters). In deze survey wordt gezocht naar verre objecten aan de zuidelijke hemel. Elk gebied is in 17 verschillende kleurenfilters vastgelegd. De gebieden zijn even groot als de volle maan.  In de survey zijn al duizenden nieuwe objecten gevonden - meer dan 25.000 melkwegstelsels, tienduizenden verre sterren, en quasars die voorheen onzichtbaar waren. Deze survey herinnert ons eraan hoeveel er nog te ontdekken is in het heelal.  Sommige van de verste lichtvlekken op deze foto zijn melkwegstelsels waarvan het licht er negen tot tien miljard jaar over heeft ...
potw1427-nl-be — Foto van de Week
ESO in vogelvlucht
7 juli 2014: Deze luchtfoto toont het hoofdkwartier van de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) in Garching bij München, Duitsland. Terwijl ESO-telescopen verspreid staan over Chili op het zuidelijk halfrond, is Garching het wetenschappelijke, technische en administratieve centrum van ESO, waar ontwikkelprogramma's worden uitgevoerd om de observatoria te voorzien van de meest geavanceerde instrumenten. De gebouwen in het midden van de foto, met hun gebogen ontwerp, zijn de hoofdgebouwen van het ESO-complex. Het gebouw rechtsboven vormde jarenlang de basis van de organisatie, totdat in december 2013 de uitbreiding met de rode daken in gebruik werd genomen. In het ronde zwarte gebouw wordt gewerkt aan nieuwe instrumenten. De gebouwen zijn door gebogen bruggen met elkaar verbonden, hier zichtbaar als de drie zwarte gebogen armen in het midden van de foto. De uitbreiding, ontworpen door architecten Auer + Weber, huisvest het groeiend aantal ESO-medewerkers en faciliteert het astronomisch onderzoek in de ontwerp- en bouwfase van ESO's ...
potw1426-nl-be — Foto van de Week
Een impressionistische zonsondergang
30 juni 2014: De zon gaat onder boven Paranal en schildert een Monet-landschap met een reeks subtiele tinten. De weinige wolken gloeien warm op onder invloed van de laatste zonnestralen, en de scherpe helderheid van de lucht is bijna tastbaar. Die droge heldere lucht is de reden waarom ESO dit gebied in Chili selecteerde als basis voor het observatorium. Wolkenstralen en wolkenschaduwen stromen vanuit de zon en lijken te convergeren in het anti-solairpunt. Aan de linkerkant zijn twee van de vier koepels van de hulptelescopen (AT's) van de Very Large Telescope (VLT) te zien. Ze wachten geduldig op het invallen van de duisternis om daarna hun kosmisch onderzoek te beginnen. Zodra de zon onder is, voeden de 1,8-meter diameter hulptelescopen de Very Large Telescope Interferometer (VLTI) met hun gecombineerde sterrenlicht en produceren zo scherpe beelden van het heelal. De mobiele AT's worden op rails verplaatst over het VLT-platform om zo de hemel vanuit ...
potw1425-nl-be — Foto van de Week
De VLT's kunstmatige ster
23 juni 2014: Deze foto is genomen door ESO Photo Ambassador Gianluca Lombardi. Op de foto is een verbazend scala aan kleuren zichtbaar, van een roze waas onderaan de foto tot de verschillende tinten blauw en wit in de Melkweg daarboven. Op de voorgrond staan de Unit Telescopes van de Very Large Telescope (VLT) op ESO's Paranal Observatorium. Een felle gele lijn doorkruist het beeld. Deze lijn is de laser guide star die onderdeel is van de adaptieve optiek van de VLT. Dit systeem compenseert voor de vervagende effecten van de atmosfeer die licht vervormt door lokale verschillen in vochtgehalte en temperatuur. Waar mogelijk zoeken astronomen naar een heldere ster in de buurt van het hemellichaam dat ze willen waarnemen om hun observaties te kalibreren. Als die er niet is dan vertrouwen ze op een kunstmatige ster die wordt gemaakt met een heldere laserstraal. Vertaling: Peter Middelkoop
potw1424-nl-be — Foto van de Week
De weg naar de toekomst
16 juni 2014: Deze Foto van de Week toont de bouwplaats van de toekomstige Europese Extremely Large Telescope (E-ELT) op Cerro Armazones. Zichtbaar zijn de nieuwe weg die zich rond de voet van de berg kromt, het platform en de dienstweg ernaartoe. Rechtsonder is het basiskamp te zien. Het Chileense bedrijf ICAFAL (Ingeniería y Construcción SA) begon de civiele werken voor de E-ELT in maart 2014 met de bouw van een weg naar de top van de berg. De bouw zal naar verwachting 16 maanden in beslag nemen. De weg biedt toegang tot de bouwplaats van de gigantische telescoop, en is 11 meter breed met een geasfalteerde rijbaan van 7 meter breed. Sebastián Rivera Aguila, een bouwvakker werkzaam bij ICAFAL, fotografeerde dit uitzicht op donderdag 12 juni 2014 tijdens een lijnvlucht over de bergen. Enthousiast vertelt hij: "Bouwen in de woestijn is zwaar, maar ik ben er trots op dat ik meewerk aan ...
Resultaat 1 to 20 of 40
Send us your comments!
Abonneren op ESO Nieuws