eso1027is — Fréttatilkynning

Vatnslitir R Coronae Australis

30. júní 2010

Þessi glæsilega mynd af svæðinu í kringum stjörnuna R Coronae Australis var búin til úr myndum sem teknar voru með Wide Field Imager (WFI) í stjörnustöð ESO í La Silla. R Coronae Australis er í hjarta nálægs stjörnumyndunarsvæðis og er umlukin fallegri blárri endurskinsþoku innan í stóru rykskýi. Á myndinni sjást ný og ævnt smáatriði á þessu tilþrifamikla svæði himinhvolfsins.

Stjarnan R Coronae Australis er í einu nálægasta og tilkomumesta stjörnumyndunarsvæðinu við jörðina. Þessi mynd var tekin með Wide Field Imager (WFI) á 2,2 metra MPG/ESO sjónaukanum í stjörnustöðinni á La Silla í Chile. Myndin er blanda tólf mismunandi ljósmynda sem teknar voru í gegnum rauða, græna og bláa síu.

Myndin sýnir svæði á himninum sem er rúmlega á við breidd fulls tungls. Þetta jafngildir um fjórum ljósárum miðað við að þokan sé í um 420 ljósára fjarlægð í stjörnumerkinu Suðurkórónunni. Svæðið er nefnt eftir stjörnunni R Coronae Australis sem er fyrir miðju myndarinnar. Hún er ein nokkurra stjarna á þessu svæði sem tilheyrir flokki mjög ungra stjarna sem breyta birtu sinni og eru enn umluktar gas- og rykskýjunum sem þær mynduðust úr.

Þessar heitu ungu stjörnur gefa frá sér sterka geislun sem víxlverkar við gasið í kring. Gasið annað hvort endurvarpar ljósinu eða geislar því frá sér á öðrum bylgjulengdum. Þessi flóknu ferli eru háð eðlisfræði miðgeimsefnisins og eiginleikum stjarnanna og eiga sök á litbrigðum þokunnar. Ljósbláa þokan sem sést á myndinni má að mestu rekja til endurvarps ljóss frá litlum rykögnum. Ungu stjörnurnar á R Coronae Australis svæðinu eru svipaðar sólinni að massa og gefa ekki frá sér nægu útbláu ljósi til að jóna stærsta hluta vetnisins í kring. Það þýðir að skýið gefur ekki frá sér þann rauða lit sem einkennir mörg stjörnumyndunarsvæði.

Hárfín smáatriði sjást í stóra rykskýinu sem endurskinsþokan er greypt inn í. Litbrigði og áferð rykskýsins minna um margt á málverk impressjónista. Frá miðjunni og niður til vinstri liggur dökk en áberandi rykrák. Þar gleypir rykið sýnilegt ljós sem stjörnurnar sem eru að myndast innan í skýinu gefa frá sér. Aðeins er hægt að sjá þessi fyrirbæri á lengri bylgjulengdum með myndavélum sem greina innrautt ljós.

R Coronae Australis sést ekki með berum augum en litla kórónulaga stjörnumerkið sem hún tilheyrir sést auðveldlega við góðar aðstæður sökum nálægðar þess á himninum við stjörnumerkið Bogmanninn og stjörnumprýtt svæðið við miðju okkar Vetrarbrautar.

Frekari upplýsingar

ESO, European Southern Observatory, stjörnustöð Evrópulanda á suðurhveli, er fremsta fjölþjóðlega stjörnustöð Evrópu og ein öflugasta stjörnustöð heims. Hún nýtur stuðnings 15 landa: Austurríkis, Belgíu, Brasilíu, Tékklands, Danmörku, Finnlands, Frakklands, Þýskalands, Ítalíu, Hollands, Portúgals, Spánar, Svíþjóðar, Sviss og Bretlands. Með því að reisa og reka öflugustu stjörnuathugunarstöðvar heims leggur ESO grunninn að mikilvægum uppgötvunum stjörnufræðinga. Í Chile rekur ESO þrjár stjörnuathugunarstöðvar í heimsflokki: La Silla, Paranal og Chajnantor. Á Paranalfjalli starfrækir ESO Very Large Telescope, fullkomnustu stjörnusjónauka heims sem notaðir eru til athugana á sýnilegu ljósi og VISTA, stærsta kortlagningarsjónauka (survey telescope) veraldar. ESO er þátttakandi í ALMA, byltingarkenndum útvarpssjónauka og stærsta stjarnvísindaverkefni heims. ESO hyggur einnig á smíði 42 metra risasjónauka, European Extremely Large Telescope eða E-ELT sem verður „stærsta auga jarðar“.

Tenglar

Tengiliðir

Sævar Helgi Bragason
University of Iceland
Reykjavík, Iceland
Farsími: +354-896-1984
Tölvupóstur: saevar@stjornuskodun.is

Richard Hook
ESO, Survey Telescopes PIO
Garching, Germany
Sími: +49 89 3200 6655
Tölvupóstur: rhook@eso.org

Þetta er þýðing á fréttatilkynningu ESO eso1027.

Um fréttatilkynninguna

Fréttatilkynning nr.:eso1027is
Nafn:R Coronae Australis
Tegund:• Milky Way : Nebula : Appearance : Reflection
Facility:MPG/ESO 2.2-metre telescope

Myndir

The R Coronae Australis region imaged with the Wide Field Imager at La Silla*
The R Coronae Australis region imaged with the Wide Field Imager at La Silla*
texti aðeins á ensku
Wide field view of the R Coronae Australis region
Wide field view of the R Coronae Australis region
texti aðeins á ensku

Myndskeið

Plunging into a cosmic watercolour
Plunging into a cosmic watercolour
texti aðeins á ensku
Panning across the R Coronae Australis region
Panning across the R Coronae Australis region
texti aðeins á ensku

Sjá einnig