eso1118is — Fréttatilkynning

Póstkort utan úr geimnum?

Þyrilþoka sem líkist Vetrarbrautinni okkar

1. júní 2011

Stjörnufræðingar ESO hafa notað Wide Field Imager á 2,2 metra MPG/ESO sjónaukanum til að taka einkar laglega mynd af NGC 6744. Þessi fallega þyrilþoka er í um 30 milljón ljósára fjarlægð í stjörnumerkinu Páfuglinum. Þyrilþokan líkist mjög okkar eigin vetrarbraut. Myndin gæti því sem næst verið póstkort af vetrarbrautinni okkar sem fjarlægur vinur okkar utan úr geimnum hefur tekið og sent okkur.

Frá okkar sjónarhóli horfum við nokkurn veginn ofan á NGC 6744 svo uppbygging hennar sést vel. Ef við byggjum yfir tækni til að ferðast út úr vetrarbrautinni okkar og gætum séð hana ofan frá, væri hún ekkert ósvipuð þeirri sem hér sést. Við sæjum áberandi þyrilarma sveipa sig um þéttan, sporöskjulaga kjarna og rykuga skífu. Á myndinni sést meira að segja fylgivetrarbraut NGC 6744A sem ílangur blettur neðarlega til hægri við NGC 6744 og minnir þannig á Magellansskýin sem fylgja vetrarbrautinni okkar.

Á vetrarbrautinni okkar og NGC 6744 er einn grundvallarmunur: Stærðin. Vetrarbrautin okkar er um 100.000 ljósár í þvermál á meðan vetrarbrautin sem hér sést er næstum tvöfalt breiðari. Engu síður gefur NGC 6744 okkur ágæta hugmynd um það hvernig vetrarbrautin okkar liti út í augum fjarlægs athuganda.

Þessi mikilfenglega þyrilþoka er ein sú stærsta og nálægasta. Birta hennar jafnast á við 60 milljarða sóla en dreifist yfir allstórt svæði á himninum — um tvo þriðju af breidd fulls tungls — svo hún sést sem daufur þokublettur með bjartan kjarna með litlum stjörnusjónaukum. Hún er samt sem áður eitt fegursta fyrirbæri suðurhiminsins og getur stjörnuáhugafólk leikandi greint sporöskjulögun hennar innan um stjörnur himinsins í bakgrunni.

NGC 6744 sést í öllu sínu veldi með stórum sjónaukum eins og 2,2 metra MPG/ESO sjónaukanum á La Silla sem tók þessa mynd. Í rykugum þyrilörmunum eru fjölmörg rauðglóandi stjörnumyndunarsvæði sem mynda þyrilarmana í þessum tvífara vetrarbrautarinnar.

Myndin var tekin með Wide Field Imager á 2,2 metra MPG/ESO sjónaukanum í stjörnustöð ESO á La Silla í Chile. Myndin var sett saman úr myndum sem teknar voru í gegnum fjórar mismunandi síur sem hleypa í gegn bláu, gul-grænu og rauðu ljósi en líka ljósi frá glóandi vetnisgasi. Á myndinni sjást þær sem blár, grænn, appelsínugulur og rauður litur.

Frekari upplýsingar

ESO, European Southern Observatory, stjörnustöð Evrópulanda á suðurhveli, er fremsta fjölþjóðlega stjörnustöð Evrópu og ein öflugasta stjörnustöð heims. Hún nýtur stuðnings 15 landa: Austurríkis, Belgíu, Brasilíu, Tékklands, Danmörku, Finnlands, Frakklands, Þýskalands, Ítalíu, Hollands, Portúgals, Spánar, Svíþjóðar, Sviss og Bretlands. Með því að reisa og reka öflugustu stjörnuathugunarstöðvar heims leggur ESO grunninn að mikilvægum uppgötvunum stjörnufræðinga. Í Chile rekur ESO þrjár stjörnuathugunarstöðvar í heimsflokki: La Silla, Paranal og Chajnantor. Á Paranalfjalli starfrækir ESO Very Large Telescope, fullkomnustu stjörnusjónauka heims sem notaðir eru til athugana á sýnilegu ljósi og VISTA, stærsta kortlagningarsjónauka (survey telescope) veraldar. ESO er þátttakandi í ALMA, byltingarkenndum útvarpssjónauka og stærsta stjarnvísindaverkefni heims. ESO hyggur einnig á smíði 42 metra risasjónauka, European Extremely Large Telescope eða E-ELT sem verður „stærsta auga jarðar“.

Tenglar

Tengiliðir

Sævar Helgi Bragason
University of Iceland
Reykjavík, Iceland
Farsími: +354-896-1984
Tölvupóstur: eson-iceland@eso.org

Richard Hook
ESO, La Silla, Paranal, E-ELT and Survey Telescopes Public Information Officer
Garching bei München, Germany
Sími: +49 89 3200 6655
Tölvupóstur: rhook@eso.org

Þetta er þýðing á fréttatilkynningu ESO eso1118.

Um fréttatilkynninguna

Fréttatilkynning nr.:eso1118is
Nafn:NGC 6744
Tegund:• Local Universe : Galaxy : Type : Spiral
Facility:MPG/ESO 2.2-metre telescope

Myndir

Wide Field Imager view of a Milky Way look-alike, NGC 6744
Wide Field Imager view of a Milky Way look-alike, NGC 6744
texti aðeins á ensku
The spiral galaxy NGC 6744 in the constellation of Pavo
The spiral galaxy NGC 6744 in the constellation of Pavo
texti aðeins á ensku
Wide-field view of the sky around NGC 6744
Wide-field view of the sky around NGC 6744
texti aðeins á ensku

Myndskeið

Zooming in on the spiral galaxy NGC 6744
Zooming in on the spiral galaxy NGC 6744
texti aðeins á ensku

Sjá einnig