ESO for the Public > ESO in your Language > Iceland (Íslenska) > Fréttir > Fréttatilkynningar

jump to navigation jump to content

Fréttatilkynningar

Gerstu áskrifandi að fréttapóstlista

eso1108is — Fréttatilkynning

Fjarlægasta þroskaða vetrarbrautaþyrpingin — Ung en óvenju þroskuð

9. mars 2011: Stjörnufræðingar hafa með hjálp fjölda sjónauka á jörðu niðri og úti í geimnum, þar á meðal Very Large Telescope ESO í Paranal stjörnustöðinni í Chile, uppgötvað og mælt fjarlægðina til fjarlægustu þroskuðu vetrarbrautaþyrpingar sem fundist hefur hingað til. Þyrpingin birtist okkur eins og hún leit út þegar alheimurinn var innan við fjórðungur af aldri sínum í dag. Þrátt fyrir það er hún furðulega lík eldri vetrarbrautaþyrpingum sem við sjáum mun nær okkur í alheiminum.

eso1107is — Fréttatilkynning

Rykug skífa NGC 247

2. mars 2011: Hárfín smáatriði í þyrilþokunni NGC 247 og ríkulegur bakgrunnur hennar sjást á þessari mynd sem tekin var með Wide Field Imager á 2,2 metra MPG/ESO sjónaukanum í stjörnustöð ESO í La Silla í Chile. Vetrarbrautin hallar töluvert sem að sögn stjörnufræðinga skýrir hvers vegna fjarlægðin til hennar var lengi vel ofmetin.

eso1106is — Fréttatilkynning

Reikistjarna í mótun? — Stjörnufræðingar gætu hafa fundið fyrirbæri sem er að hreinsa slóð sína í rykskýi sem umlykur unga stjörnu

24. febrúar 2011: Með hjálp Very Large Telescope ESO hefur alþjóðlegum hópi stjarnfræðinga tekist að rannsaka skammlífa efnisskífu sem umlykur unga stjörnu og er á fyrstu stigum þess ferlis að mynda sólkerfi. Hugsanlegt er að í fyrsta sinn hafi mönnum tekist að greina lítinn fylgihnött sem gæti átt sök á stórri geil í skífunni. Frekari rannsóknir munu skera úr um hvort fylgihnötturinn er reikistjarna eða brúnn dvergur.

eso1105is — Fréttatilkynning

Fögur endurskinsþoka

16. febrúar 2011: Á þessari mynd, sem tekin var með Wide Field Imager á 2,2 metra MPG/ESO sjónaukanum í stjörnustöðinni í La Silla í Chile, sést geimþokan Messier 78. Í þokunni eru stjörnurnar sem lýsa hana upp í aukahlutverki. Þær gefa frá sér skært ljós sem rykagnir þokunnar endurvarpa og dreifa svo hún tekur á sig bláan blæ. Igor Chekalin vann til fyrstu verðlauna í Hidden Treasures stjörnuljósmyndakeppninni fyrir sína mynd af þessu tignarlega fyrirbæri.

eso1104is — Fréttatilkynning

Falleg skífulaga vetrarbraut

2. febrúar 2011: Hér sést vetrarbrautin NGC 3621 á ljósmynd sem tekin var með Wide Field Imager á 2,2 metra sjónauka í La Silla stjörnustöð ESO í Chile. Hún lítur út fyrir að vera dæmigerð þyrilþoka en ekki er allt sem sýnist. Vetrarbrautin er nefnilega harla óvenjuleg: Hún hefur ekki miðbungu og telst því hrein skífuvetrarbraut.

eso1103is — Fréttatilkynning

Sverðþokan í Óríon kemur enn á óvart

19. janúar 2011: Þessi draumkennda mynd af Sverðþokunni í Óríon var tekin með Wide Field Imager á 2,2 metra MPG/ESO sjónaukanum í La Silla stjörnustöðinni í Chile. Hér verða stjörnufræðingar vitni að myndun massamikilla stjarna í návígi sem eykur mjög þekkingu okkar á myndun og þróun stjarna. Það var Rússinn Igor Chekalin, þátttakandi í Hidden Treasures 2010 stjörnuljósmyndakeppni ESO, sem fann gögnin sem þessi mynd er sett saman úr. Mynd Igors af Sverðþokunni var álitin sjöunda besta mynd keppninnar en hann bar sigur úr býtum með annarri mynd.

eso1102is — Fréttatilkynning

Faldir fjársjóðir ESO líta dagsins ljós

12. janúar 2011: Nærri 100 ljósmyndir bárust í Hidden Treasures 2010 stjörnuljósmyndakeppni ESO. Það gleður okkur mjög að tilkynna nú vinningshafa. Í Hidden Treasures gafst stjörnuáhugafólki kostur á að kafa ofan í gagnasafn ESO í leit að vel földum ljósmyndafjársjóði. Rússneski stjörnuáhugamaðurinn Igor Chekalin varð hlutskarpastur og hlýtur hann að launum ferð að Very Large Telescope ESO í Paranal í Chile.

eso1101is — Fréttatilkynning

VISTA starir djúpt í bláa lónið

5. janúar 2011: Þessa nýju ljósmynd, sem er innrauð, tók VISTA sjónauki ESO í Paranal-stjörnustöðinni í Chile af Lónþokunni. Myndin er hluti af fimm ára rannsókn á Vetrarbrautinni okkar og aðeins lítill hluti af miklu stærri ljósmynd af svæðinu í kringum þokuna. Sú mynd er að sama skapi aðeins lítill hluti af enn stærra svæði allt verður kortlagt.

eso1050is — Fréttatilkynning

Brasilía gerist aðili að European Southern Observatory

30. desember 2010: Í gær undirritaði Sambandslýðveldið Brasilía formlega samþykkt sem gerir landinu kleift að gerast aðili að European Southern Observatory (ESO). Þegar ríkisstjórn landsins staðfestir samninginn verður Brasilía fimmtánda aðildarríki ESO og hið fyrsta utan Evrópu.

eso1049is — Fréttatilkynning

Ljósi varpað á daufa gammablossa

16. desember 2010: Þótt gammablossar séu með orkuríkustu atburðum alheims hefur sýnilegt ljós frá glæðum þeirra stundum reynst óvenju dauft. Með hjálp GROND mælitækisins á 2,2 metra MPG/ESO sjónaukanum á La Silla í Chile hafa stjarnvísindamenn nú komist að því að þetta á sér einfalda útskýringu. Ryk sem liggur milli jarðar og sprengingarinnar er meginástæða daufra gammablossa en aðrar ástæður liggja líka að baki.

eso1048is — Fréttatilkynning

Svermur gamalla stjarna

8. desember 2010: Um það bil 150 stórar þyrpingar gamalla stjarna, svonefndar kúluþyrpingar, hringsóla í kringum Vetrarbrautina okkar. Á þessari mynd, sem tekin var með Wide Field Imager á 2,2 metra sjónauka ESO í La Silla stjörnustöðinni í Chile, sjást smáatriði í kúluþyrpingunni Messier 107. Rannsóknir á þessum svermi gamalla stjarna gerir stjörnufræðingum kleift að skrifa þróunarsögu Vetrarbrautarinnar og átta sig á þróun stjarna.

eso1047is — Fréttatilkynning

Lofthjúpur risajarðar rannsakaður í fyrsta sinn

1. desember 2010: Alþjóðlegum hópi stjarnvísindamanna hefur í fyrsta sinn tekist að rannsaka lofthjúp risajarðar, sem er tegund fjarreikistjörnu. Til þess notuðu þeir Very Large Telescope ESO. Reikistjarnan heitir GJ 1214b og voru mælingarnar gerðar þegar hún gekk fyrir móðurstjörnuna, svo hluti ljóssins frá stjörnunni barst í gegnum lofthjúp reikistjörnunnar. Nú vitum við að lofthjúpurinn er að mestu vatnsgufa eða hulin þykkum skýjum eða mistri. Skýrt er frá þessum niðurstöðum í nýjasta hefti tímaritsins Nature sem kemur út 2. desember 2010.

eso1046is — Fréttatilkynning

Ráðgáta um sveiflustjörnur leyst

24. nóvember 2010: Alþjóðlegum hópi stjarnfræðinga hefur tekist að leysa ráðgátu um sefíta, sem er tegund sveiflustjörnu, sem hvílt hefur á stjarnvísindamönnum í áratugi. Stjörnufræðingarnir fundu í fyrsta sinn sefíta í sjaldgæfu myrkvatvístirnakerfi sem gerði þeim kleift að mæla massa sefítsins með meiri nákvæmni en nokkru sinni fyrr. Hingað til hafa spár um massa sefíta verið gerðar út frá tveimur kenningum, annars vegar um sveiflur stjarna og hins vegar þróun stjarna, sem gefa ólíkar niðurstöður. Nýju niðurstöðurnar sýna að kenningin um sveiflur stjarna kemur heim og saman við mælingarnar en kenningin um þróun stjarna ekki.

eso1045is — Fréttatilkynning

Reikistjarna úr annarri vetrarbraut uppgötvuð — Samruni vetrarbrauta færir stjörnufræðingum fjarreikistjörnu sem rekja má til annarrar vetrarbrautar

18. nóvember 2010: Evrópskir stjarnvísindamenn hafa uppgötvað fjarreikistjörnu á braut um stjörnu sem barst úr annarri vetrarbraut inn í Vetrarbrautina okkar. Til þess notuðu þeir 2,2 metra MPG/ESO sjónaukann í stjörnustöð ESO í La Silla í Chile. Reikistjarnan er gasrisi, ekki ósvipaður Júpíter, en harla óvenjuleg því hún hringsólar um stjörnu sem nálgast endalok ævi sinnar. Stjarnan gæti verið í þann mund að gleypa reikistjörnuna. Uppgötvunin veitir því mögulega innsýn í örlög okkar eigin sólkerfis í fjarlægri framtíð.

eso1044is — Fréttatilkynning

Atóm fyrir frið: Árekstur vetrarbrauta

10. nóvember 2010: Stjörnufræðingar við European Southern Observatory hafa útbúið nýja og stórglæsilega ljósmynd af vetrarbrautinni NGC 7252 sem stundum er nefnd Atóm-fyrir-frið (Atoms-for-Peace). Þessi sérkennilega vetrarbraut er afleiðing áreksturs tveggja vetrarbrauta. Hún er kjörið viðfangsefni stjörnufræðinga sem rannsaka hvernig samrunar vetrarbrauta hafa áhrif á þróun alheims.

eso1043is — Fréttatilkynning

EVALSO: Ný háhraðatenging við stjörnustöðvarnar í Chile

4. nóvember 2010: Með nýjum fjarskiptastreng sem tekinn var í notkun á dögunum skapast ný tækifæri við stjörnustöðvar ESO á Paranal og Cerro Armazones í Chile. Strengurinn liggur 100 km leið gegnum Atacamaeyðimörkina í Chile og tengir stjörnustöðvarnar saman við vísindagagnaveitur í Rómönsku Ameríku. Nú eru þær allar tengdar innbyrðis og við Evrópu, með háhraðatengingu.

eso1042is — Fréttatilkynning

Einstök sýn á þyrilvetrarbrautir

27. október 2010: Sex glæsilegar vetrarbrautir prýða nýjar ljósmyndir sem teknar voru í innrauðu ljósi með HAWK-I myndavéinni á Very Large Telescope (VLT) ESO í Paranal-stjörnustöðinni í Chile. Ljósmyndirnar eiga eftir að hjálpa stjörnufræðingum að skilja hvernig þyrilarmarnir vetrarbrauta myndast og þróast.

eso1041is — Fréttatilkynning

Brotist út úr þokunni — Fjarlægasta vetrarbraut sem mælst hefur

20. október 2010: Hópur evrópskra stjarnvísindamanna hefur með hjálp Very Large Telescope (VLT) ESO mælt vegalengdina til fjarlægustu vetrarbrautar sem fundist hefur í alheimi. Stjörnufræðingarnir mældu nákvæmlega daufar glæður vetrarbrautarinnar og komust að því að ljósið lagði af stað til okkar þegar alheimurinn var um 600 milljón ára gamall (rauðvik 8,6). Þetta er í fyrsta sinn sem ljós frá vetrarbraut sést brjótast út úr þéttri vetnisþokunni sem fyllti alheiminn í árdaga. Skýrt er frá þessum niðustöðum í nýjasta hefti Nature sem kemur út 21. október.

eso1040is — Fréttatilkynning

Hæglátur vöxtur vetrarbrauta

13. október 2010: Í fyrsta sinn hafa nýjar athuganir Very Large Telescope ESO gefið beinar vísbendingar um að ungar vetrarbrautir geti vaxið með því að soga til sín kalt gas sem umlykur þær og notað það sem eldsneyti fyrir myndun nýrra stjarna. Massi dæmigerðra vetrarbrauta jókst umtalsvert fyrstu ármilljarðana eftir Miklahvell en ástæða þess er ein helsta ráðgáta nútíma stjarnvísinda. Skýrt er frá þessum niðurstöðum í nýjasta hefti tímaritsins Nature sem kom út 14. október.

eso1039is — Fréttatilkynning

VISTA kannar leyndardóm Einhyrningsins

6. október 2010: Á nýrri innrauðri ljósmynd frá VISTA kortlagningarsjónauka ESO sjást tignarlegir glóandi gasþræðir, skuggaþokur og ungar nýmyndaðar stjörnur í stjörnumerkinu Einhyrningnum. Stjörnumyndunarsvæðið nefnist Monoceros R2 og er greypt inn í risastóra skuggaþoku. Séð í sýnilegu ljósi er svæðið að mestu leyti falið á bak við miðgeimsryk en í innrauðu ljósi er það stórfenglegt að sjá.

« Fyrri 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 Næsta »

Niðurstöður 121 til 140 af 190

Notkun á myndum og myndskeiðum ESO

Sjá einnig