Bylting undirbúin

Við lifum á gullöld stjörnufræðinnar. Síðustu áratugi hafa stjörnufræðingar gert fjölmargar stórmerkar uppgötvanir, t.d fundið reikistjörnur á braut um fjarlægar sólstjörnur og uppgötvað að útþensluhraði alheims er að aukast þar sem hin óþektu hulduefni og hulduorka ráða ríkjum.

Artist impression of the E-ELTEvrópa er í fararbroddi á öllum sviðum nútíma stjarnvísinda, þökk sé stjörnustöðvum ESO sem eru fremstu fjölþjóðlegu vísinda- og tæknisamtök heims í stjörnufræði. Mikilvægt er að styrkja þessa stöðu enn frekar fyrir framtíðina, meðal annars með smíði nýs byltingarkennds risasjónauka eins og European Extremely Large Telescope (E-ELT). Þessi sjónauki mun safna margfalt betri upplýsingum um alheiminn en þeir sjónaukar sem fyrir eru. Hann gæti bylt skilningi okkar á alheiminum á svipaðan hátt og sjónauki Galíleós gerði fyrir rúmum 400 árum.

Sjónaukinn verður með um 40 metra spegilþvermál. Undirbúningsvinna fyrir hann er í fullum gangi en ákvörðun um að ráðast í smíði hans verður tekin árið 2011. Gert er ráð fyrir að rannsóknir með sjónaukanum hefjist snemma næsta áratug.

Spegill sjónaukans verður álíka langur og vallarhelmingur knattspyrnuvallar og samansettur úr næstum 1000 sexhyrndum speglum. Hann safnar 15 sinnum meira ljósi en stærsti stjörnusjónauki heims í dag. Í sjónaukanum verður aðlögunarsjóntækni sem aflagar einn spegil sjónaukans þúsund sinnum á sekúndu svo draga megi úr áhrifum lofthjúpsins á ljósið sem berst í sjónaukann eins og frekast er unnt. Þannig nást 15 sinnum skarpari myndir en Hubblessjónanukinn er fær um að ná.

Til baka            Næsta