ALMA i dziura we Wszechświecie

Wydarzenia wokół Wielkiego Wybuchu były tak kataklizmiczne, że pozostawiły niezatarty ślad w kosmosie. Możemy dzisiaj wykryć te blizny obserwując najstarsze światło we Wszechświecie. Ponieważ powstało prawie 14 miliardów lat temu, światło to — istniejące obecnie jako słabe promieniowanie mikrofalowe i dlatego nazwane kosmicznym mikrofalowym promieniowanie tła (CMB) — rozszerzyło się tak, że przenika cały kosmos, wypełniając do wykrywalnymi fotonami.

Promieniowanie tła może być używane do badania kosmosu przez tzw. efekt Suniajewa-Zeldowicza (SZ), po raz pierwszy zaobserwowany 30 lat temu. Kosmiczne promieniowanie tła wykrywamy tutaj na Ziemi gdy wchodzące w jego skład fotony mikrofalowe podróżują do nas przez przestrzeń kosmiczną. W trakcie tej podróży mogą przemieszczać się przez gromady galaktyk zawierające wysokoenergetyczne elektrony. Elektrony te dają fotonom niewielki dodatek energii. Wykrywanie takich "zdopingowanych" fotonów poprzez teleskopy stanowi wyzwanie, ale jest ważne — pomagają one bowiem astronomom w zrozumieniu niektórych fundamentalnych własności Wszechświata, takich jak położenie i rozmieszczenie gęstych gromad galaktyk.

Zdjęcie pokazuje pierwsze pomiary termicznego efektu Suniajewa-Zeldowicza przy pomocy Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) w Chile (kolor niebieski). Astronomowie połączyli dane z 7 i 12 metrowych anten ALMA, aby uzyskać najostrzejszy możliwy obraz. Celem była jedna z najmasywniejszych znanych gromad galaktyk, RX J1347.5–1145,której centrum widać jako ciemną "dziurę" w obserwacjach ALMA. Rozkład energii fotonów promieniowania tła przesuwa się i wygląda jak wzrost temperatury na falach o długości obserwowanej przez ALMA, dlatego widać ciemny obszar na zdjęciu w miejscu gromady.

Linki

Źródło:

ALMA (ESO/NAOJ/NRAO)/T. Kitayama (Toho University, Japan)/ESA/Hubble & NASA

O zdjęciu

Identyfikator:potw1708a
Język:pl
Typ:Obserwacje
Data publikacji:20 lutego 2017 06:00
Rozmiar:3816 x 3559 px

O obiekcie

Typ:Early Universe : Cosmology
Constellation:Virgo

Formaty zdjęć

Pełen rozmiar
97,5 MB
Wielki JPEG
2,7 MB

Powiększenie


Tapety

1024x768
195,4 KB
1280x1024
294,6 KB
1600x1200
423,4 KB
1920x1200
524,2 KB
2048x1536
679,4 KB

Współrzędne

Position (RA):13 47 30.65
Position (Dec):-11° 45' 18.95"
Field of view:1.91 x 1.78 arcminutes
Orientacja:North is 130.7° prawo of vertical

Kolory i filtry

PasmoDługość faliTeleskop
Milimetrowy
92 GHz
3.258613 mmAtacama Large Millimeter/submillimeter Array
Band 3
Optyczny
g
475 nmHubble Space Telescope
ACS
Optyczny
B
435 nmHubble Space Telescope
ACS
Optyczny
V
606 nmHubble Space Telescope
ACS
Optyczny
r
625 nmHubble Space Telescope
ACS
Optyczny
i
775 nmHubble Space Telescope
ACS
Optyczny
z
850 nmHubble Space Telescope
ACS
Podczerwony
J
1.1 μmHubble Space Telescope
WFC3
Podczerwony
H short
1.6 μmHubble Space Telescope
WFC3
Optyczny
I
814 nmHubble Space Telescope
ACS
Podczerwony
J
1.1 μmHubble Space Telescope
WFC3

 

Zobacz też