eso1715pl — Komunikat organizacji

Odlano zwierciadło wtórne dla ELT

Największe wyprodukowane zwierciadło wypukłe

22 maja 2017

Odlewanie wtórnego lustra dla Ekstremalnie Wielkiego Teleskopu (ELT) zostało ukończone w firmie SCHOTT w Mainz w Niemczech. Po ostatecznym ukończeniu zwierciadło będzie mieć 4,2 metra i będzie ważyć 3,5 tony. Będzie największym lustrem wtórnym spośród zamontowanych na teleskopach, a także największym zwierciadłem wypukłym kiedykolwiek wyprodukowanym.

Należący do ESO, 39 metrowy Ekstremalnie Wielki Teleskop (ELT) będzie po uzyskaniu pierwszego światła w 2024 roku największym teleskopem tego rodzaju na świecie. Zrealizowano właśnie kolejny ważny etap jego budowy: odlanie zwierciadła wtórnego (M2), które jest większe niż zwierciadła główne wielu teleskopów pracujących obecnie w ośrodkach naukowych.

Zwierciadło zostało odlane z bloku materiału – w tym przypadku szklanej ceramiki Zerodur® [1] — a następnie zostanie utwardzone i wyszlifowane, aby uzyskać ostateczny kształt lustra. W styczniu 2017 r. ESO przyznało firmie SCHOTT kontrakt na wyprodukowanie zwierciadła M2 (eso1704). ESO od dawna udanie współpracuje z tą firmą, która wyprodukowała także zwierciadła główne dla 8,2-metrowych teleskopów VLT w Obserwatorium Paranal (ann12015). Producent wyjątkowych elementów astronomicznych o bardzo wysokim standardzie, SCHOTT, dostarczył już wcześniej półfabrykaty dla cienkich odkształcalnych zwierciadeł, które będą tworzyć lustro czwartego rzędu (M4) w ELT (ann15055) oraz dostarczy je także dla lustra trzeciego rzędu (M3).

Zwierciadło wtórne przejdzie teraz przez kolejne lata powolny proces ochładzania, skrawania i obróbki cieplnej. Następnie będzie gotowe do precyzyjnego nadania mu odpowiedniego kształtu i wyszlifowania. Przeprowadzi to francuska firma Safran Reosc, włącznie z dodatkowymi testami (ann16045). Zwierciadło będzie miało nadany kształt i zostanie wyszlifowane z dokładnością do 15 nanometrów (15 milionowych części milimetra) na całej powierzchni optycznej.

Po ukończeniu i zainstalowaniu, zwierciadło M2 będzie wisieć do góry nogami nad gigantycznym zwierciadłem głównym teleskopu i będzie tworzyć drugi element w nowatorskim pięciozwierciadlanym systemie optycznym. Lustro jest silnie zakrzywione i asferyczne, co jest głównym wyzwaniem przy jego produkcji i testowaniu.

Uwagi

[1] Zerodur®, stworzony oryginalnie dla teleskopów astronomicznych pod koniec lat 60. ubiegłego wieku, prawie nie ma rozszerzalności termicznej, nawet poddany dużym fluktuacjom temperatury, jest odporny chemicznie i można go szlifować z dużą precyzją. Wiele teleskopów ze zwierciadłami Zerodur® działa stabilnie od dziesięcioleci, w tym należący do ESO Bardzo Duży Teleskop (VLT) w Chile.

Linki

Kontakt

Krzysztof Czart
Urania - Postępy Astronomii
Toruń, Polska
Tel.: +48 513 733 282
E-mail: eson-poland@eso.org

Marc Cayrel
ESO
Garching bei München, Germany
Tel.: +49 89 3200 6685
E-mail: mcayrel@eso.org

Richard Hook
ESO Public Information Officer
Garching bei München, Germany
Tel.: +49 89 3200 6655
Tel. kom.: +49 151 1537 3591
E-mail: rhook@eso.org

Connect with ESO on social media

Jest to tłumaczenie Komunikatu prasowego ESO eso1715

O komunikacie

Komunikat nr:eso1715pl
Nazwa:Extremely Large Telescope
Typ:Unspecified : Technology
Facility:Extremely Large Telescope

Zdjęcia

ELT secondary mirror blank successfully cast
ELT secondary mirror blank successfully cast
Po angielsku
ELT secondary mirror blank during transport
ELT secondary mirror blank during transport
Po angielsku
Transfer of ELT secondary mirror blank
Transfer of ELT secondary mirror blank
Po angielsku
ELT secondary mirror during transport to annealing facility
ELT secondary mirror during transport to annealing facility
Po angielsku
ELT secondary mirror blank in the streets of Mainz
ELT secondary mirror blank in the streets of Mainz
Po angielsku
ELT secondary mirror during transport to annealing facility
ELT secondary mirror during transport to annealing facility
Po angielsku
Arrival of ELT secondary at SCHOTT annealing facility
Arrival of ELT secondary at SCHOTT annealing facility
Po angielsku
Watching the opening of the ELT M2 mould
Watching the opening of the ELT M2 mould
Po angielsku
The secondary mirror of the ELT is successfully cast
The secondary mirror of the ELT is successfully cast
Po angielsku
Temperature determination of ELT secondary mirror during annealing
Temperature determination of ELT secondary mirror during annealing
Po angielsku
Opening of the ELT secondary blank mould
Opening of the ELT secondary blank mould
Po angielsku

Filmy

ESOcast 107 Light: Odlano zwierciadło wtórne dla ELT
ESOcast 107 Light: Odlano zwierciadło wtórne dla ELT
Transporting and opening the mould containing the ELT secondary mirror blank
Transporting and opening the mould containing the ELT secondary mirror blank
Po angielsku

Zobacz też