ALMA

W poszukiwaniu naszych kosmicznych korzeni

Czym jest ALMA?

Wysoko na płaskowyżu Chajnantor w Andach Chilijskich, Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO), wspólnie z międzynarodowymi partnerami, posiada Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) - najnowocześniejszy teleskop do badania światła pochodzącego od najzimniejszych obiektów we Wszechświecie. Światło to ma długość fali około milimetra, pomiędzy promieniowaniem podczerwonym, a falami radiowymi i jest bardziej znane jako promieniowanie milimetrowe i submilimetrowe. ALMA obejmuje precyzyjnych 66 anten rozmieszczonych na obszarze do 16 km. Ta globalna współpraca to największy istniejący naziemny projekt astronomiczny.

Czym jest astronomia submilimetrowa?

Światło na tych długościach fali pochodzi z olbrzymich zimnych obłoków w przestrzeni międzygwiazdowej, o temperaturach zaledwie kilkudziesięciu stopni powyżej zera absolutnego, a także od najwcześniejszych i najodleglejszych galaktyk we Wszechświecie. Astronomowie mogą używać go do badania fizycznych i chemicznych warunków panujących w obłokach molekularnych - gęstych regionach gazu i pyłu, w których rodzą się nowe gwiazdy. Często te obszary kosmosu są ciemne i niewidoczne w świetle widzialnym, ale świecą jasno w milimetrowej i submilimetrowej części widma.

Dlaczego ALMA zbudowano wysoko w Andach?

Promieniowanie milimetrowe i submilimetrowe otwiera okno na zagadkowy zimny Wszechświat, ale sygnały z kosmosu są w dużym stopniu absorbowane przez parę wodną w ziemskiej atmosferze. Teleskopy tego rodzaju muszą być budowane w wysoko położonych, suchych rejonach, takich jak leżący 5000 m n.p.m. płaskowyż Chajnantor, miejsce jednego z najwyżej położonych obserwatoriów na Ziemi.

Obszar działa ALMA, około 50 km na wschód od San Pedro de Atacama w północnym Chile, jest jednym z najbardziej suchych miejsc na Ziemi. Astronomowie znaleźli bezkonkurencyjne warunki do obserwacji, ale muszą pracować w bardzo trudnych warunkach. Chajnantor leży 750 m wyżej niż obserwatoria na Mauna Kea i 2400 m wyżej niż VLT na Cerro Paranal.

Wycieczka po Chajnantor Plateau

Virtual Tour at the Chajnantor Plateau

Kliknij w zdjęcie, aby odbyć wirtualną wycieczkę po Chajnantor.

 

Aby odwiedzić ALMA, sprawdź informacje na stronie:Media Visits

Dlaczego ALMA jest interferometrem?

ALMA jest pojedynczym teleskopem o rewolucyjnym projekcie, utworzonym z 66 bardzo precyzyjnych anten, pracujących na długościach fali od 0,3 do 9,6 mm. Główna sieć ma 50 anten o średnicach 12 metrów, pracujących razem jako jeden teleskop - interferometr. Uzupełnia ją dodatkowa zwarta sieć czterech 12-metrowych oraz dwunastu 7-metrowych anten. Anteny można przemieszczać wzdłuż pustynnego płaskowyżu na dystansie od 150 metrów do 16 kilometrów (maksymalny rozstaw pomiędzy skrajnymi antenami), co daje ALMA silny zmienny "zoom". Teleskop będzie mógł badać Wszechświat na falach milimetrowych i submilimetrowych z bezprecedensową czułością i rozdzielczością, z nawet dziesięciokrotnie ostrzejszym obrazem niż Kosmiczny Teleskop Hubble'a, uzupełniając obrazy uzyskiwane interferometrem VLTI.

Badania naukowe za pomocą ALMA

ALMA jest najsilniejszym teleskopem do obserwacji chłodnego Wszechświata - gazu molekularnego i pyłu, a także promieniowania reliktowego z Wielkiego Wybuchu. ALMA zbada podstawowy budulec gwiazd, układów planetarnych, galaktyk i życia. Dostarczając naukowcom szczegółowych obrazów gwiazd i planet rodzących się w obłokach gazu niedaleko naszego Układu Słonecznego oraz wykrywając odległe galaktyki formujące się na krańcach obserwowalnego Wszechświata, które widzimy takimi jakimi były miliardy lat temu, pozwala astronomom odpowiedzieć na niektóre z najgłębszych pytań na temat naszych kosmicznych korzeni.

Oficjalna inauguracja ALMA nastąpiła w 2013 r., ale wczesne obserwacje naukowe przy pomocy częściowej sieci rozpoczęły się w 2011 r. Więcej informacji w komunikacie prasowym eso1137.

Projekt ALMA to efekt współpracy pomiędzy Europą, Ameryką Północną i Azją Wschodnią, w porozumieniu z Chile . ALMA jest finansowana w Europie przez ESO, w Ameryce Północnej przez U.S. National Science Foundation (NSF) wspólnie z National Research Council of Canada (NRC) i National Science Council of Taiwan (NSC), a w Azji Wschodniej przez National Institutes of Natural Sciences of Japan (NINS) wspólnie z Academia Sinica (AS) na Tajwanie. Konstrukcja i zarządzanie ALMA w ramach Europy leży w gestii ESO, w ramach Ameryki Północnej w gestii National Radio Astronomy Observatory (NRAO), które jest zarządzane przez Associated Universities, Inc. (AUI), a w ramach Azji Wschodniej w gestii National Astronomical Observatory of Japan (NAOJ). Join ALMA Observatory (JAO) umożliwia wspólne kierownictwo i zarządzanie konstrukcją i działaniami ALMA.

Cele naukowe

Powstawanie gwiazd, obłoki molekularne, wczesny Wszechświat.

Więcej informacji o Obserwatorium ALMA

Pokaz dla planetariów

"W poszukiwaniu naszych kosmicznych korzeni" ("In search of our Cosmic Origins") to inspirująca projekcja przedstawiająca ALMA, największy istniejący projekt astronomiczny. Więcej na stronie Cosmic Origins.

ALMA - zwiastun

Loading the player...

Pobierz zwiastun w innych formatach z archiwum wideo

 

ALMA

Name: Atacama Large Millimeter/submillimeter Array
Site: Chajnantor
Altitude: 4576 to 5044m (most above 5000 m)
Enclosure: Open air
Type: Sub-millimeter interferometer antenna array
Optical design: Cassegrain
Diameter. Primary M1: 54 x 12.0 m (AEM, Vertex, and MELCO) and 12 x 7.0 m (MELCO)
Material. Primary M1: CFRP and Aluminium (12-metre),
Steel and Aluminium (7-metre)
Diameter. Secondary M2: 0.75 m (for 12-metre antennas);
0.457 m (for 7-metre antennas)
Material. Secondary M2: Aluminium
Mount: Alt-Azimuth mount
First Light date: 30 September 2011
Interferometry: Baselines from 150 m to 16 km
Images taken with ALMA: Link
Images of ALMA: Link
Press Releases with ALMA: Link

 

Did you know?
The two ALMA transporters each weigh 132.5 tonnes and have twin engines each rated at 500 kW each (at sea level). This gives a total of about 1400 horsepower, and is equivalent to about 20 "Smart Fortwo" cars.

 

ALMA w Google Maps

The antenna icons in this image show — in real time — the location of the antennas at the Chajnantor plateau (AOS)

 

Zobacz większą mapę