Naučna arhiva i digitalni univerzum

Naučna arhiva

Science Archive Operation Group – ova grupa dobija i distribuira podatke sa ESO opservatorija i svemirskog teleskopa Habl i obezbeđuje najbolju arhivsku podršku za korisnike.

Science Archive DataGodišnje se putem ESO arhiva u javnost distribuira oko 12 terabajta (TB) podataka, prateći oko 10 000 web zahteva. Pritom, više od 2000 CD-ova i DVD-ova podataka se šalju odgovarajućim Glavnim istraživačima za njihova posmatranja (servisni mod). Trenutna arhiva sačinjena je od 65 TB podataka, sa porastom od 15 TB godišnje. Brzina skupljanja podataka brzo će skočiti za faktor 10, čim se podaci sa VISTA-e (engl. Visible and Infrared Survey Telescope for Astronomy), od 150 TB godišnje, budu priključili arhivi.

Nemačka i Čile koordinišu ESO-ovim serverima baze podataka i njihova tehnologija i kompleksnost mogu da pariraju velikim komercijalnim preduzećima poput internacionalne bankarske zajednice.

Digitalni svemir

Veliki  napredak u razvoju tehnologija za teleskope, detektore i nove kompjuterske tehnologije omogućio je astronomskim istraživanjima da proizvode ogromne količine slika, spektara i kataloga. Ovi setovi podataka pokrivaju celo nebo na svim talasnim dužinama od gama i X, preko optičkih i infracrvenih do radio talasa. 

Astronomi pronalaze načine za bavljenje novom naukom, na taj način što ogromne količine podataka u “digitalnom svemiru” čine lako dostupnim. Koriste se takozvanom GRID tehnologijom distributivnog računarstva, sa jednostavnim pristupom podacima preko Virtuelnih opservatorija.

Kao što klasična opservatorija ima teleskope, svaki sa specifičnim setom astronomskih instrumenata, tako Virtuelna opservatorija ima centre podataka, svaki sa specifičnim setom podataka, softverskim sistemima i mogućnostima njihove obrade.

Ova globalna, zajednička inicijativa razvija se po celom svetu pod pokroviteljstvom Internacionalne alijanse virutelnih opservatorija (International Virtual Observatory Allianc, IVOA) i u okviru EURO-VO projekta u Evropi.

Virutelne opservatorije su se već pokazale kao mnogostruko korisne otkrivajući, na primer, čak 31 kandidata za kvazare, koji su optički veoma tamni, unutar postojećeg pretraživanja GOODS - Great Observatories Origins Deep Survey, učetvorostručavajući postojeći broj poznatih kvazara. Ovo otkriće sugeriše da su proučavanja moćnih crnih rupa potcenila njihov broj za faktor od najmanje dva, a moguće čak i pet. (ESO saopštenje za javnost es00418).