eso1202tr — Kurumsal Bülten

ESO Gökbilimde Yeni Zirvelere Ulaşmasının 50. Yılını Kutluyor

ESO’nun 2012’deki Yıldönümünde sizde yer alın

05 Ocak 2012

2012 yılı dünyanın önde gelen hükümetler-arası gökbilim organizasyonlarından Avrupa Güney Gözlemevi’nin (ESO) 50. yıldönümüne işaret ediyor. Yıldönümü ESO’nun geçmişini gözden geçirmek, bilimsel ve teknolojik başarılarını kutlamak ve gelecekteki iddialı programlarını sabırsızlıkla beklemek için bir fırsat. ESO yıl boyunca heyecan verici birçok etkinlik planlıyor.

5 Ekim 1962’de beş Avrupa ülkesinden temsilciler - Belçika, Fransa, Almanya, Hollanda ve İsveç [1] - Paris’te ESO Anlaşması’nı imzaladı. Atılan imzalar şimdi Avrupa Güney Gözlemevi olarak bilinen, Güney Yarımküre’de bir Avrupa Gökbilim Araştırmaları Kuruluşu’nun kurulması için resmi bir taahhüdü temsil etmekteydi.

“ESO’nun 50. yıldönümü Avrupa ve uluslararası yer-temelli gökbilim için en heyecanlı dönemin tam ortasına geldi. ESO kurulduğu 1962 yılından bu yana büyük ilerlemeler kaydetmiştir. Elli yıl sonra, ESO dünyadaki en üretken gökbilim gözlemevi olarak gökbilim araştırmaları camiasında şimdi bir lider konumundadır.” diyor ESO Genel Müdürü Tim de Zeeuw.

ESO’nun ilk gözlemevi  Şili’nin başkenti Santiago’nun 600 km kuzeyinde 2600 metre-yüksekliğindeki bir dağ üzerinde, La Silla’da inşa edildi. La Silla Gözlemevi ayna çapları 3.6 metreye kadar çıkan birçok optik teleskopla donatılmıştır. Bunlar arasında teleskop mühendisliği ve tasarımında çığır açan, ilk kez ESO tarafından geliştirilen ve dünyadaki büyük teleskopların çoğunda kullanılan bilgisayar kontrollü, aktif optik birincil ayna teknolojisine sahip Yeni Teknoloji Teleskopu bulunmaktadır. 3.6 metrelik ESO teleskopu ise şimdi dünyanın en gelişmiş ötegezegen avcısı HARPS’a ev sahipliği yapmaktadır.  

ESO tarafından kurulan ikinci yerleşke Çok Büyük Teleskop (VLT) dizgesine ev sahipliği yapmakta olan Paranal Gözlemevi’ydi. Bilimsel çalışmaların 1999’da başladığı yerleşkede bugün VLT Avrupa gökbiliminin en iyi tesisidir ve VLT Girişimölçeri (VLTI) ile dünyada düzenli olarak çalıştırılan en büyük girişimölçerli teleskoptur. Ayrıca Paranal’da kırmızı ötesi dalga boyunda gözlem yapan dünyanın en büyük tarama teleskopu VISTA çalışmakta, bunun yanı sıra yalnızca görünür ışıkta gökyüzü taraması yapmak üzere tasarlanan en büyük teleskop olan VLT Tarama Teleskopu’da (VST) burada bulunmaktadır.

Şili’nin kuzeyindeki Chajnantor platosunda ESO, Kuzey Amerika ve Doğu Asyalı ortaklarıyla devrimsel bir gökbilim teleskopu inşa etmektedir - ALMA, Atacama Büyük Milimetre/milimetre-altı Dizgesi, var olan en büyük gökbilim projesi. Yıldızların, gezegenlerin, gökadaların yapıtaşlarını ve yaşamın kendisini araştıracak olan ALMA yüksek hassasiyete sahip 66 antenden oluşan tek bir teleskop olacak. ALMA’nın inşası 2013 yılında tamamlanacak, fakat erken bilimsel gözlemler kısmı bir dizgeyle 2011 yılında başlamış durumdadır (eso1137).

ESO şu anda “gökyüzünü izleyen dünyanın en büyük gözü” olacak 40 metre-sınıfı optik/yakın kırmızı-ötesi teleskopu, Avrupa Aşırı Büyük Teleskopu’nu ya da E-ELT’yi inşa etmeyi planlamaktadır. Önümüzdeki on yılın başlarında planlanan gözlemlerin başlamasıyla, E-ELT zamanımızın en büyük bilimsel zorluklarını çözmeye çalışacak (eso1150).

2012 için çok sayıda etkinlik planlanmaktadır.  ESO herkesi kutlamalara katılmaya davet ediyor, hali hazırda planlanan etkinliklerin bir parçası olarak ya da bunlardan bağımsız başka bir girişimle bunu gerçekleştirebilirsiniz.

  • 3 - 7 Eylül 2012 tarihleri arasında  ESO Genel Merkezi ötegezegenler, Güneş Sistemi, yıldız oluşumu, yıldız evrimi, evrenbilim ve daha fazlası hakkında bir bilimsel sempozyuma ev sahipliği yapacak.
  • Yıldönümü olan 5 Ekim 2012’de ESO 15 Üye Ülke’de koordineli halk etkinliği organize etmeyi amaçlıyor. 
  • ESO’nun Bilim Toplum Ağı ve Toplum Ortağı Kuruluşlar’ın yardımıyla organize edilen bu etkinlik halkın ulusal bazda ESO’nun gökbilim topluluğuyla ve Şili’deki nefes kesen gözlemevleriyle doğrudan iletişim halinde olmasını sağlayacak mükemmel bir yöntemdir.
  • 11 Ekim 2012’de, ESO Genel Müdürü Profesör Tim de Zeeuw veKonsey Başkanı Profesör Xavier Barcons, Üye Ülkeler ve ev sahibi ülke Şili’den Bakanları, ESO Konseyini, ESO komitesi temsilcilerini, eski ESO Genel Müdürlerini, ünlü gökbilimcileri ve ESO için anahtar rol oynayan kişileri Münih’te gerçekleşecek yıldönümü galası etkinliğinde ağırlayacaklar.
  • Yıl boyunca yıldönümü fuarı Üye Ülkelerin seçilen bölgelerinde gösterimde olacak. İlgilenen yerler bir fuara ev sahipliği yapmak için aşağıdaki kişilerle iletişim kurabilir.
  • Yıldönümü gününde bir belgesel filmigörkemli bir resimli kitapla birlikte gösterime girecek. Film ayrıca bölümler halinde ESO’nun popüler ESOcast video yayını serileriyle de yayınlanacak. Adriaan Blaauw’un ESO’nun Erken Tarihi adlı kitabını, ESO’nun 50 yıllık hikayesini tamamlamak için Claus Madsen tarafından kaleme alınan, ikinci bir tarih kitabı takip edecek.  
  • 2012’de her ayın ilk Haftanın Görüntüsü, ESO yerleşkelerinin geçmişini ve bugününü karşılaştıran özel bir Önce ve Sonra özelliği ile yayınlanacak.
  • ESO’nun tarihi yolcuğuna şahitlik eden içeriden çalışan kişiler ya da yerleşkelere ziyaretçi olarak gelenler için ESO Görüntüleriniz Flickr Grubu’nu tarihi görüntüleri de içerecek şekilde genişlettik. Lütfen bu “geçmişten kartpostalları” gruba göndererek  bizimle ve herkesle ESO fotoğraflı anılarınızı paylaşın (ann12001).
  • Yıldönümünü belirtmek için bazı hatıra ürün çeşitleri ESOmarket’te toptan fiyatına satışa sunulmuştur.
  • ESO’ya yıldönümü mesajlarınızı ESO Facebook Sayfası üzerinden ya da @ESO Twitter hesabına @ESO50years etiketini kullanarak gönderebilirsiniz.  

“VLT ve VLTI, ALMA ve E-ELT ve gelecek nesil öncü projeleri sayesinde şüphesiz düşlerimizin ötesinde, bizlere çığır açıcı bilimsel yenilikler sunacak olan ESO’nun gelecekteki 50 yıllarını sabırsızlıkla bekliyorum. ESO çalışanlarının kendilerini işlerine adaması, tutkuları ve profesyonellikleri sayesinde, bugün ESO yer-temelli gökbilimde lider konumundadır. Nice 50. yıllara dileklerimle!,” Tim de Zeeuw.

Notlar

[1] Aslında İngiltere'de Anlaşmayı imzaladığı için altı ülke vardı. Daha sonra imzasını geri çekti ve ESO'ya 10. Üye Ülke olarak 2002 yılında katıldı. 

Daha fazla bilgi

2012 yılı Avrupa Güney Gözlemevi'nin (ESO) kuruluşunun 50. yılını temsil etmektedir. Avrupa Güney Gözlemevi ESO, Avrupa'daki en önemli hükümetlerarası gökbilim kuruluşudur ve dünyanın en üretken gökbilim gözlemevidir. 15 ülke tarafından desteklenmektedir: Avusturya, Belçika, Brezilya, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Finlandiya, Almanya, İtalya, Hollanda, Portekiz, İspanya, İsveç, İsviçre ve İngiltere. Tasarıma, inşaya ve önemli bilimsel keşiflere olanak sağlayan güçlü yer tabanlı gözlem faaliyetlerine odaklanan iddialı bir program yürütmektedir. ESO ayrıca gökbilim araştırmalarında teşvik edici ve düzenleyici bir dayanışma konusunda öncü bir rol oynamaktadır. ESO Şili'nin Atacama Çölü bölgesinde benzeri olmayan üç adet birinci sınıf gözlem yerleşkesi işletmektedir: La Silla, Paranal ve Chajnantor. ESO Paranal'da dünyanın en gelişmiş optik gökbilim gözlemevi olan Çok Büyük Teleskop'u (Very Large Telescope), ve iki tarama teleskopu işletmektedir. Kırmızı ötesi gözlem teleskopu VISTA dünyanın en büyük tarama teleskopudur ve VLT tarama teleskopu (VST) ise sadece görünür ışıkta gökyüzünü taramak için tasarlanan dünyanın en büyük teleskopudur. ESO varolan en büyük gökbilim projesi ve devrimsel gökbilim teleskopu ALMA'nın Avrupalı ortağıdır. ESO şu anda "gökyüzünü izleyen dünyanın en büyük gözü" olacak 40-metre sınıfında Avrupa Aşırı Büyük optik/yakın kırmızı ötesi Teleskopu, E-ELT'yi inşa etmeyi planlıyor. 

ALMA projesi Şili Cumhuriyeti ile işbirliğinde bir Avrupa, Kuzey Amerika ve Doğu Asya ortaklığıdır. ALMA Avrupa’da ESO tarafından, Kuzey Amerika’da ABD Ulusal Bilim Vakfı (NSF) ve Kanada Ulusal Araştırma Vakfı (NRC) ile Tayvan Ulusal Bilim Konseyi (NSC) işbirliği tarafından, Doğu Asya’da Tayvan’daki Sinica Akademisi (AS) işbirliği ile Japonya Ulusal Doğa Bilimleri Enstitüsü tarafından desteklenmektedir. ALMA’nın yapımı ve işletilmesi Avrupa kısmında ESO tarafından, Kuzey Amerika kısmında Üniversiteler Birliği Kuruluşu (AUI) tarafından yönetilen Ulusal Radyo Astronomi Gözlemevi (NRAO) tarafından, Doğu Asya kısmında Japonya Ulusal Gökbilim Gözlemevi (NAOJ) tarafından yürütülmektedir. Birleşik ALMA Gözlemevi (JAO), birleştirilmiş liderliği ve ALMA’nın oluşturulması, idaresi ve işletilmesinin yönetimini sağlamaktadır.

Bağlantılar

İletişim

Arif Solmaz
Çağ Üniversitesi, Uzay Gözlem ve Araştırma Merkezi
Mersin, Türkiye
Tel: +90 324 651 48 00 (1249)
Cep: +90 538 614 29 38
E-posta: arif.solmaz@gmail.com

Lars Lindberg Christensen
Head, ESO education and Public Outreach Department
Garching, Germany
Tel: +49-89-3200-6761
Cep: +49-173-3872-621
E-posta: lars@eso.org

Bu bir ESO Basın Bülteni çevirisidir eso1202.

Bülten Hakkında

Bülten No.:eso1202tr
Adı:ESO 50th anniversary
Tür:• X - Events

Görüntüler

50 years of reaching new heights in astronomy
50 years of reaching new heights in astronomy
sadece İngilizce
The ESO 50th anniversary logo
The ESO 50th anniversary logo
sadece İngilizce

Ayrıca görüntüleyin...