eso1348tr — Görüntülü Bülten

Yıldız Doğumu ve Ölümlerine Ait Coşkulu Bir Sahne

27 Kasım 2013

Büyük Macellan Bulutu bize en yakın gökadalardan biridir. Gökbilimciler şimdi ESO’nun Çok Büyük Teleskopu’nu kullanarak bu gökadanın daha az bilinen bölgelerini araştırıyorlar. Bu yeni görüntüde yeni yıldızların doğduğu yerlerdeki gaz ve yoz bulutlarının aldıkları ilginç şekiller yer alıyor. Bunun yanısıra görüntüde yıldız ölümünün etkileri de görüntülenmiş — süpernova patlamaları ile meydana getirilen ipliksi yapılar.

Bizden sadece 160 000 ışık-yılı uzaklıkta (eso1311) Kılıçbalığı takımyıldızı doğrultusunda bulunan Büyük Macellan Bulutu en yakın gökada komşularımızdan biridir. Aktif olarak yıldızların oluştuğu parlak bölgelere sahip olup bunlardan Tarantula Bulutsusu (eso1033) gibi bazıları yeryüzünden çıplak gözle bile görülebilmektedir. Bu yeni görüntü ESO’nun Şili’deki Paranal Gözlemevi’nde bulunan Çok Büyük Teleskopu ile alınmıştır. Araştırmanın ana hedefi bazen Ejderha’nın Başı Bulutsusu adı verilen NGC 2035 (sağda) bölgesidir.

NGC 2035 bir HII bölgesidir, ya da genç yıldızların dışarıya attıkları enerji yüklü ışınımlar nedeniyle parlamakta olan gaz ve toz bulutlarından oluşan bir salma bulutsusudur. Bu güçlü ışınım gaz içerisindeki  elektronları atomlardan ayırarak, sonradan diğer atomlara bağlanmasını ve bunun sonucunda ışık salınmasına neden olur. Gaz içerisinde karışık halde bulunan karanlık kümeler, ışığı salmak yerine soğurarak bulutsu boyunca desenli şeritler ve karanlık şekiller meydana getirirler.

Görüntünün solunda yer alan ipliksi şekiller yıldız oluşumlarnın sonucu değildir, tersine yıldız ölümleri ile ilgilidir. Bu, Evrende meydana gelebilecek en şiddetli olaylardan biridir — bir süpernova patlaması [1]. Bu patlamalar öyle parlaktır ki, gözden kaybolmadan haftalar ya da aylarca süre içinde bulundukları gökadadan daha parlak hale gelirler (bkz. eso1315 ve potw1323a)..

Bu görüntüye bakarak, bulutların boyutlarını kavramak zor olabilir — birkaç yüz ışık-yılı genişliğinde olabilirler. Ayrıca bizim gökadamızda değil, çok daha uzaktadırlar. Büyük Macellan Bulutu çok büyüktür, ancak kendi gökadamızla karşılaştırdığımızda sadece 14 000 ışık yılı genişliği ile oldukça gösterişizdir — Samanyolu’ndan yaklaşık olarak on kat daha küçük.

Bu görüntü ESO’nun Şili’deki Paranal Gözlemevi’nde bulunan Çok Büyük Teleskopu üzerindeki Odak Daraltıcı ve Düşük Dağılımlı Tayölçer’i kullanılarak, ESO’nun Kozmik Mücevherler programının bir parçası olarak alınmıştır. 

Notlar

[1] Bu görüntüde yer alan süpernova patlamasından geriye kalan nesne SNR 0536-67.6 olarak adlandırılmaktadır.

[2] Bu görüntü ESO’nun Kozmik Mücevherler programı kapsamında elde edilmiştir. Bu, ESO teleskopları kullanılarak gökbilim görüntülerinin eğitim ve hakla ilişkiler amaçlı kullanımı için geliştirilen yeni girişimdir. Program çoğunlukla gökyüzü koşullarının bilimsel gözlemler için uygun olmadığı zamanları, görsel olarak ilginç, merak uyandırıcı ve ilgi çekici cisimlerin fotoğraflarını çekmek için kullanıyor. Toplanan tüm veriler ayrıca ESO'nun bilim arşiviyle profesyonel gökbilimciler için de uygun hale getirilmektedir.

Daha fazla bilgi

Avrupa Güney Gözlemevi ESO, Avrupa'daki en önemli hükümetlerarası gökbilim kuruluşudur ve dünyanın en üretken gökbilim gözlemevidir. 15 ülke tarafından desteklenmektedir: Avusturya, Belçika, Brezilya, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Finlandiya, Almanya, İtalya, Hollanda, Portekiz, İspanya, İsveç, İsviçre ve İngiltere. Tasarıma, inşaya ve önemli bilimsel keşiflere olanak sağlayan güçlü yer tabanlı gözlem faaliyetlerine odaklanan iddialı bir program yürütmektedir. ESO ayrıca gökbilim araştırmalarında teşvik edici ve düzenleyici bir dayanışma konusunda öncü bir rol oynamaktadır. ESO Şili'nin Atacama Çölü bölgesinde benzeri olmayan üç adet birinci sınıf gözlem yerleşkesi işletmektedir: La Silla, Paranal ve Chajnantor. ESO Paranal'da dünyanın en gelişmiş optik gökbilim gözlemevi olan Çok Büyük Teleskop'u (Very Large Telescope), ve iki tarama teleskopu işletmektedir. Kırmızı ötesi gözlem teleskopu VISTA dünyanın en büyük tarama teleskopudur ve VLT tarama teleskopu (VST) ise sadece görünür ışıkta gökyüzünü taramak için tasarlanan dünyanın en büyük teleskopudur. ESO varolan en büyük gökbilim projesi ve devrimsel gökbilim teleskopu ALMA'nın Avrupalı ortağıdır. ESO şu anda "gökyüzünü izleyen dünyanın en büyük gözü" olacak 39-metre ayna çaplı Avrupa Aşırı Büyük optik/yakın kırmızı ötesi Teleskopu, E-ELT'yi inşa etmeyi planlıyor.

ESO Basın Bültenlerinin çevirileri ESO Bilim Toplum Ağı’nda (ESON) bulunan ESO üyesi ve diğer ülkelerdeki bilim toplum uzmanları ve bilim iletişimcileri tarafından gerçekleştirilmektedir. ESON Türkiye çeviri ekibinde Ankara Üniversitesi (Ankara), Çağ Üniversitesi (Mersin), Başkent Üniversitesi (Ankara), İstanbul Üniversitesi (İstanbul), İzmir Yüksek Teknoloji Üniversitesi (İzmir) ve Max Planck Yer-Ötesi Fiziği Enstitüsü’nden (Almanya) uzman kişiler yer almaktadır.

Bağlantılar

İletişim

Arif Solmaz
Çağ Üniversitesi - Uzay Gözlem ve Araştırma Merkezi
Mersin, Türkiye
Tel: +90 324 651 48 00 (1250)
Cep: +90 538 614 29 38
E-posta: arif.solmaz@gmail.com

Richard Hook
ESO Public Information Officer
Garching bei München, Germany
Tel: +49 89 3200 6655
Cep: +49 151 1537 3591
E-posta: rhook@eso.org

Bu bir ESO Basın Bülteni çevirisidir eso1348.
Bookmark and Share

Bülten Hakkında

Bülten No.:eso1348tr
Tür:• Local Universe : Nebula : Type : Star Formation
Facility:Very Large Telescope

Görüntüler

The star formation region NGC 2035 imaged by the ESO Very Large Telescope
The star formation region NGC 2035 imaged by the ESO Very Large Telescope
sadece İngilizce
The star formation region NGC 2035 in the constellation of Dorado
The star formation region NGC 2035 in the constellation of Dorado
sadece İngilizce
Wide-field view of part of the Large Magellanic Cloud
Wide-field view of part of the Large Magellanic Cloud
sadece İngilizce

Videolar

Zooming in on the star formation region NGC 2035
Zooming in on the star formation region NGC 2035
sadece İngilizce

Ayrıca görüntüleyin...