eso1407tr — Kurumsal Bülten

MUSE İçin İlk Işık

Güçlü 3D tayfölçer VLT üzerine başarıyla kuruldu

05 Mart 2014

MUSE (Çoklu Birim Tayfölçüm Gezgini) adlı yeni nesil bir alet ESO’nun Şili’inin kuzeyindeki Paranal Gözlemevi’nde bulunan Çok Büyük Teleskopu üzerine başarıyla kuruldu. MUSE ilk başarılı gözlem döneminde uzak gökadaları, parlak yıldızları ve diğer test hedeflerini gözledi.

Eylül 2013’te Avrupa’daki test ve ilk teslim alma sürecinden sonra, MUSE ESO’nun Şili’deki Paranal Gözlemevi’ne gönderildi. Ana kampta tekrar birleştirildikten sonra, VLT’deki yeni evine dikkatli bir şekilde taşınarak Birim Teleskop 4 üzerine kuruldu. MUSE VLT için üretilen ikinci nesil aletlerin en sonuncusudur (ilk ikisi X-shooter ve KMOS, bir sonraki ise kısa süre sonra SPHERE olacak)..

Aletle ilgilenen ekibin lideri Rolan Bacon (Lyon Astrofizik Araştırmaları Merkezi, Fransa) duygularını şöyle ifade ediyor: “Birçok kişi tarafından yıllarca süren çalışma sonrasında, sonunda yaptık! Yedi ton ağırlığındaki optik, mekanik ve elektronik parçalardan oluşan bu alet, Evren’in erken evrelerini araştıracak bir zaman makinesine benziyor artık. Bunu başardığımız için gururluyuz — MUSE uzun yıllar boyunca eşsiz bir alet olacak kalacak.

MUSE’nin bilimsel hedefleri arasında Evren’in erken dönemlerine inerek gökada oluşum mekanizmalarını tespit etmek ve yakın gökadaların kimyasal özellikleri ve buradaki maddelerin hareketlerini araştırmak ta bulunuyor. Güneş Sistemi’ndeki gezegen ve uydulardan, Samanyolu’ndaki yıldız oluşum bölgelerinin özelliklerine, oradan uzak Evren’e kadar başka birçok uygulamaları da olacak.

Eşsiz ve güçlü bir keşif aleti olan MUSE, ışığı bileşenlerine ayırmak ve gökyüzünde seçilen bölgelerin hem görüntülerini hem de tayfını alabilmek için24 adet tayfölçer kullanacak. Her pikselde üçüncü boyut olarak tayf içeren Evren’in 3-boyutlu görüntüsünü elde edecek [1]. Gökbilimciler daha sonra elde edilen verileri inceleyerek gözlenen nesnelerin farklı dalgaboylarındaki görünüşlerini araştıracaklar, aynı, farklı frekanslara sahip kanalları televizyonda izlemek gibi.

MUSE adaptif optik sayesinde çok daha keskin görüntüler elde etmenin yanı sıra, ölçüm yetenekleriyle bir tayfölçerin, görüntüleme aygıtı olarak keşif potansiyelini de bünyesinde barındırıyor. Aygıt VLT’nin tamamen uyarlanabilir olan Birim Teleskop 4 üzerine takıldı.

MUSE, sorumlu konsorsiyumun on yıllık bir geliştirme ve tasarımını sonucu olarak ortaya çıktı —  bunlar arasında, lider olarak Lyon Astrofizik Araştırmaları Merkezi, Fransa ve diğer ortak enstitüler; Leibniz - Postdam Astrofizik Enstitüsü (AIP, Almanya), Götingen Astrofizik Enstitüsü (IAG, Almanya), ETH Gökbilim Enstitüsü Zürih (İsviçre), Astrofizik ve Gezegen-bilim Araştırma Enstitüsü (IRAP, Fransa), Hollanda Gökbilim Araştırmaları Okulu (NOVA, Hollanda) ve ESO yer almaktadır.

2014’ün başlamasıyla, Bacon ve Paranal’daki diğer MUSE kurulum ve işletme ekibi, MUSE’nin hikayesini kendi blog yazıları ile kaydetmeye başladılar. Ekip MUSE’nin elde ettiği ilk sonuçları ESO’nun Garching, Münih-Almanya’daki 3D2014 çalıştayında sunacak.

Bir esin perisi ilham vermeye geldi. Aslında, MUSE yıllardır bize ilham verdi ve bunu yapmaya devam edecek,” diyor ilk ışığın alınmasıyla ilgili blog yazısında. “Dünya genelindeki diğer gökbilimcilerin de MUSE’den etkileneceklerinden hiç şüphem yok.

Notlar

[1] Bu yöntem, toplam alan tayfölçümü olarak bilinmektedir ve gökbilimcilerin aynı anda bir nesnenin farklı özelliklerini inceleyebilmelerini sağlamaktadır, örneğin bir gökadanın nasıl döndüğü ve kütlesinin ölçülmesi gibi. Ayrıca kimyasal bileşimin ve nesnelerin farklı bölgelerinin diğer fiziksel özelliklerinin belirlenmesini de sağlamaktadır. Bu yöntem uzun yıllardır kullanılmaktadır ancak, şimdi MUSE ile duyarlılık, etkinlik ve çözünürlükte yeni sıçramalar gerçekleştirilmiş oldu. Bu şu şekilde açıklanabilir, MUSE eş zamanlı olarak tayfölçümü ile yüksek-çözünürlüklü görüntülemenin birleştirilmiş halini temsil etmektedir. Örneğin, normalde var oln aygıtlarımızın filtre setlerinin dışına çıkan yakın komşuluğumuz dışındaki bir nesnenin salma çizgilerini araştırmak oldukça zordur, çünkü bunlar kırmızıya doğru kaymaktadırlar. MUSE ile, böyle bir sınırlama ortadan kaldırılarak, herhangi bir tayf çizgisi dalgaboyundan (kırmızıya kaymadan) bağımsız olarak incelenebilecektir. 

Daha fazla bilgi

Avrupa Güney Gözlemevi ESO, Avrupa'daki en önemli hükümetler-arası gökbilim kuruluşudur ve dünyanın en üretken gökbilim gözlemevidir. 15 ülke tarafından desteklenmektedir: Avusturya, Belçika, Brezilya, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Finlandiya, Almanya, İtalya, Hollanda, Portekiz, İspanya, İsveç, İsviçre ve İngiltere. Tasarıma, inşaya ve önemli bilimsel keşiflere olanak sağlayan güçlü yer tabanlı gözlem faaliyetlerine odaklanan iddialı bir program yürütmektedir. ESO ayrıca gökbilim araştırmalarında teşvik edici ve düzenleyici bir dayanışma konusunda öncü bir rol oynamaktadır. ESO Şili'nin Atacama Çölü bölgesinde benzeri olmayan üç adet birinci sınıf gözlem yerleşkesi işletmektedir: La Silla, Paranal ve Chajnantor. ESO Paranal'da dünyanın en gelişmiş optik gökbilim gözlemevi olan Çok Büyük Teleskop'u (Very Large Telescope), ve iki tarama teleskopu işletmektedir. Kırmızı ötesi gözlem teleskopu VISTA dünyanın en büyük tarama teleskopudur ve VLT tarama teleskopu (VST) ise sadece görünür ışıkta gökyüzünü taramak için tasarlanan dünyanın en büyük teleskopudur. ESO var olan en büyük gökbilim projesi ve devrimsel gökbilim teleskopu ALMA'nın Avrupalı ortağıdır. ESO şu anda "gökyüzünü izleyen dünyanın en büyük gözü" olacak 39-metre ayna çaplı Avrupa Aşırı Büyük optik/yakın kırmızı ötesi Teleskopu, E-ELT'yi inşa etmeyi planlıyor.

ESO Basın Bültenlerinin çevirileri ESO Bilim Toplum Ağı’nda (ESON) bulunan ESO üyesi ve diğer ülkelerdeki bilim toplum uzmanları ve bilim iletişimcileri tarafından gerçekleştirilmektedir. ESON Türkiye çeviri ekibinde Ankara Üniversitesi (Ankara), Çağ Üniversitesi (Mersin), Başkent Üniversitesi (Ankara), İstanbul Üniversitesi (İstanbul), İzmir Yüksek Teknoloji Üniversitesi (İzmir) ve Max Planck Yer-Ötesi Fiziği Enstitüsü’nden (Almanya) uzman kişiler yer almaktadır.

Bağlantılar

İletişim

Arif Solmaz
Çağ Üniversitesi - Uzay Gözlem ve Araştırma Merkezi
Mersin, Türkiye
Tel: +90 324 651 48 00
Cep: +90 538 614 29 38
E-posta: arif.solmaz@gmail.com

Roland Bacon
Lyon Centre for Astrophysics Research (CRAL)
France
Cep: +33 6 08 09 14 27
E-posta: rmb@obs.univ-lyon1.fr

Richard Hook
ESO, Public Information Officer
Garching bei München, Germany
Tel: +49 89 3200 6655
Cep: +49 151 1537 3591
E-posta: rhook@eso.org

Marcella Carollo
Institute for Astronomy ETH Zurich
Zurich, Switzerland
Tel: +41 44 633 3725
E-posta: marcella@phys.ethz.ch

Thierry Contini
Institut de Recherche en Astrophysique et Planétologie (IRAP)
Toulouse, France
Tel: +33 5 61 33 28 14
E-posta: Thierry.Contini@irap.omp.eu

Harald Nicklas
Institut für Astrophysik (IAG)
Göttingen, Germany
Tel: +49 551 39 50 -39
E-posta: nicklas@astro.physik.uni-goettingen.de

Joop Schaye
Leiden Observatory (NOVA)
Leiden, The Netherlands
Cep: +31 (71) 527 8443
E-posta: schaye@strw.leidenuniv.nl

Lutz Wisotzki
Leibniz-Institut für Astrophysik Potsdam (AIP)
Potsdam, Germany
Tel: +49 331 7499 532
E-posta: lwisotzki@aip.de

Bu bir ESO Basın Bülteni çevirisidir eso1407.

Bülten Hakkında

Bülten No.:eso1407tr
Adı:MUSE
Tür:• Unspecified : Technology : Observatory : Instrument
Facility:Very Large Telescope

Görüntüler

MUSE views the strange galaxy NGC 4650A
MUSE views the strange galaxy NGC 4650A
sadece İngilizce
MUSE views of the Orion Nebula
MUSE views of the Orion Nebula
sadece İngilizce
MUSE colour-coded image of NGC 4650A
MUSE colour-coded image of NGC 4650A
sadece İngilizce
MUSE image of the Orion Nebula
MUSE image of the Orion Nebula
sadece İngilizce
The MUSE instrument attached to the Very Large Telescope
The MUSE instrument attached to the Very Large Telescope
sadece İngilizce
The MUSE instrument at night
The MUSE instrument at night
sadece İngilizce
The MUSE instrument during installation at ESO’s Paranal Observatory
The MUSE instrument during installation at ESO’s Paranal Observatory
sadece İngilizce
The MUSE instrument during installation at ESO’s Paranal Observatory
The MUSE instrument during installation at ESO’s Paranal Observatory
sadece İngilizce
The MUSE instrument makes the final ascent to the Very Large Telescope at ESO’s Paranal Observatory
The MUSE instrument makes the final ascent to the Very Large Telescope at ESO’s Paranal Observatory
sadece İngilizce
MUSE image of the strange galaxy NGC 4650A
MUSE image of the strange galaxy NGC 4650A
sadece İngilizce

Videolar

MUSE views the unusual galaxy NGC 4650A
MUSE views the unusual galaxy NGC 4650A
sadece İngilizce
MUSE video of the transit of Europa across the disc of Jupiter
MUSE video of the transit of Europa across the disc of Jupiter
sadece İngilizce
MUSE views the Orion Nebula
MUSE views the Orion Nebula
sadece İngilizce
MUSE —  Running through the 3D data of NGC 4650A
MUSE — Running through the 3D data of NGC 4650A
sadece İngilizce
MUSE —  Close up of the H-alpha line in the strange galaxy NGC 4650A
MUSE — Close up of the H-alpha line in the strange galaxy NGC 4650A
sadece İngilizce
MUSE views the unusual galaxy NGC 4650A
MUSE views the unusual galaxy NGC 4650A
sadece İngilizce

Ayrıca görüntüleyin...