eso1416tr — Görüntülü Bülten

Karina’da Bir Yıldız Kümesi

21 Mayıs 2014

ESO’nun Şili’de bulunan Paranal Gözlemevi’ndeki MPG/ESO 2.2-metre teleskopu ile alınan bu renkli yeni görüntüde NGC 3590 yıldız kümesi görülmektedir. Buradaki yıldızlar karanlık toz parçalarından ve parlayan zengin gaz bulutların danoluşan dikkat çekici manzarının önünde ışıldamaktadırlar. Bu küçük yıldızsal kümelenme gökbilimcilere bu yıldızların nasıl oluşup evrimleştikleri hakkında ipuçları sağlamaktadır — aynı zamanda kendi gökadamızın fırıldak benzeri kollarının yapısı hakkında da bazı işaretler.

NGC 3590 yıldızlardan oluşan küçük bir açık küme olup Dünya’dan yaklaşık 7500 ışık-yılı uzaklıktadır ve Karina takımyıldızı doğrultusunda bulunmaktadır. Birbirlerine kütleçekim etkisiyle zayıf bir şekilde bağlı düzinelerce yıldıza sahiptir ve yaklaşık olarak 35 milyon yıl yaşındadır.

Küme sadece sevimli değil, ayrıca gökbilimciler için de çok kullanışlı. Bu özel küme üzerinde çalışarak — ve yakınındaki diğerlerini — gökbilimciler, gökadamız Samanyolu’nun sarmal diskine ait özellikleri keşfedebilirler. NGC 3590 gökadamızdaki yerimizden görülebilen bir sarmal kol üzerindeki en büyük tekil parça içinde bulunmaktadır: sarmal Karina bölgesi.

Samanyolu birçok sarmal kola sahiptir, uzun eğimli gaz akışları ve gökada merkeziden dışarıya doğru uzanan yıldızlar. Bu kollar — yıldızlarla-dolu iki ana kol, ve daha az kalabalık küçük kollar — içlerinde en belirgin olan takım yıldızlarını adını almışlardır [1]. Karina-Yay küçük kolunda yer alan sarmal Karina bölgesi gökyüzünde yıldızlarca dolu olan bir parça gibi yeryüzünden görülebilmektedir.

Buraya verilen isim — Karina, ya da Omurga — oldukça uygun olmuştur. Bu sarmal kollar aslında yığılmış gaz dalgaları ve gökada diski boyunca yer alan ve ışıl ışıl yıldız oluşumunu tetikleyen NGC 3590 gibi kümeleri bir anlamda uyandıran yıldızlardan oluşmaktadır. NGC 3590’daki gibi yıldızları bulmak ve gözlemek, sarmal kola olan farklı parçaların uzaklıkların belirlenebilmesini ve bu sayede yapısının daha fazla anlaşılmasını sağlamaktadır.

Tipik açık kümeler birkaç on düzineden birkaç yüze kadar yıldız içerebilmekte ve gökbilimcilere yıldız evrimi hakkında ipuçları vermektedir. NGC 3590 gibi kümelerde bulunan yıldızlar aynı gaz bulutundan yaklaşık aynı anda doğarlar, bu da bu kümeleri yıldızların nasıl doğdukları ve evrimleştiklerinin anlaşılabilmesi için mükemmel bir test bölgesi haline getirmektedir.

La Silla’daki MPG/ESO 2.2-metre teleskopu üzerinde bulunan Geniş Alan Görüntüleyicisi’nden (WFI) alınan bu görüntü kümeyi ve onu çevreleyen gaz bulutlarını göstermektedir, bulutlar turuncu ve kırmızı tonlarda parıldamaktadır, bunun da nedeni yakındaki sıcak yıldızlardan gelen ışımadır. WFI’nin geniş görüş alanı sayesine çok sayıda arka plan yıldızı da görüntülenebilmiştir.

Bu görüntüyü elde edebilmek için, bölgede yer alan farklı bölgelere ait farklı renkler, farklı filtreler kullanılarak gözlendi. Daha sonra tayfın görünür ve kırmızı-ötesi bölgesine ait görüntüler ile sadece ışıma yapan hidrojenden kaynaklanan ışığı gözleyen özel bir filtre ile alınan görüntüler birleştirildi.

Notlar

[1] Bu dört kol, Karina-Yay, Cetvel, Kalkan-Erboğa, ve Kahraman kollarıdır..

Daha fazla bilgi

Avrupa Güney Gözlemevi ESO, Avrupa'daki en önemli hükümetler-arası gökbilim kuruluşudur ve dünyanın en üretken gökbilim gözlemevidir. 15 ülke tarafından desteklenmektedir: Avusturya, Belçika, Brezilya, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Finlandiya, Almanya, İtalya, Hollanda, Portekiz, İspanya, İsveç, İsviçre ve İngiltere. Tasarıma, inşaya ve önemli bilimsel keşiflere olanak sağlayan güçlü yer tabanlı gözlem faaliyetlerine odaklanan iddialı bir program yürütmektedir. ESO ayrıca gökbilim araştırmalarında teşvik edici ve düzenleyici bir dayanışma konusunda öncü bir rol oynamaktadır. ESO Şili'nin Atacama Çölü bölgesinde benzeri olmayan üç adet birinci sınıf gözlem yerleşkesi işletmektedir: La Silla, Paranal ve Chajnantor. ESO Paranal'da dünyanın en gelişmiş optik gökbilim gözlemevi olan Çok Büyük Teleskop'u (Very Large Telescope), ve iki tarama teleskopu işletmektedir. Kırmızı ötesi gözlem teleskopu VISTA dünyanın en büyük tarama teleskopudur ve VLT tarama teleskopu (VST) ise sadece görünür ışıkta gökyüzünü taramak için tasarlanan dünyanın en büyük teleskopudur. ESO var olan en büyük gökbilim projesi ve devrimsel gökbilim teleskopu ALMA'nın Avrupalı ortağıdır. ESO şu anda "gökyüzünü izleyen dünyanın en büyük gözü" olacak 39-metre ayna çaplı Avrupa Aşırı Büyük optik/yakın kırmızı ötesi Teleskopu, E-ELT'yi inşa etmeyi planlıyor.

ESO Basın Bültenlerinin çevirileri ESO Bilim Toplum Ağı’nda (ESON) bulunan ESO üyesi ve diğer ülkelerdeki bilim toplum uzmanları ve bilim iletişimcileri tarafından gerçekleştirilmektedir. ESON Türkiye çeviri ekibinde Ankara Üniversitesi (Ankara), Çağ Üniversitesi (Mersin), Başkent Üniversitesi (Ankara), İstanbul Üniversitesi (İstanbul), İzmir Yüksek Teknoloji Üniversitesi (İzmir) ve Max Planck Yer-Ötesi Fiziği Enstitüsü’nden (Almanya) uzman kişiler yer almaktadır.

Bağlantılar

İletişim

Arif Solmaz
Çağ Üniversitesi Uzay Gözlem ve Araştırma Merkezi
Mersin, Türkiye
Tel: +90324 651 48 00 (1250)
Cep: +90 538 614 29 38
E-posta: arif.solmaz@gmail.com

Richard Hook
ESO, Public Information Officer
Garching bei München, Germany
Tel: +49 89 3200 6655
Cep: +49 151 1537 3591
E-posta: rhook@eso.org

Bu bir ESO Basın Bülteni çevirisidir eso1416.

Bülten Hakkında

Bülten No.:eso1416tr
Adı:NGC 3590
Tür:• Milky Way : Star : Grouping : Cluster : Open
Facility:MPG/ESO 2.2-metre telescope

Görüntüler

The colourful star cluster NGC 3590
The colourful star cluster NGC 3590
sadece İngilizce
The star cluster NGC 3590 in the constellation of Carina
The star cluster NGC 3590 in the constellation of Carina
sadece İngilizce

Videolar

Zooming in on the colourful star cluster NGC 3590
Zooming in on the colourful star cluster NGC 3590
sadece İngilizce
The colourful star cluster NGC 3590
The colourful star cluster NGC 3590
sadece İngilizce

Ayrıca görüntüleyin...