eso1440tr — Kurumsal Bülten

E-ELT’nin İnşası Başlıyor

04 Aralık 2014

ESO’nun ana yürütme kurulu, Konsey, geçtiğimiz günlerde gerçekleştirilen bir toplantıda oy çokluğu [1] ile Avrupa Aşırı Büyük Teleskopu’nun (E-ELT) iki aşamalı inşa sürecine onay verdi. Teleskopun on yıl içerisinde ilk ışığı alabilmesini sağlayacak şekilde tam fonksiyonlu hale gelmesi ve güçlü ekipmanlarla donatılmasına yetecek olan yaklaşık olarak bir milyar avroluk harcamanın ilk aşamada kullanılmasına yetki verildi. Teleskop ötegezegenler, yakın gökadaların yıldızsal içerikleri ve derin Evren konularında muazzam bilimsel keşifler gerçekleştirecek. Teleskop kubbesi ve ana yapım işlemi için ESO’nun şimdiye kadarki en büyük anlaşması ise gelecek yıl gerçekleştirilecek.

39-metrelik açıklığa sahip olan optik ve kırmızı-ötesi teleskop E-ELT, Şili Atacama Çölü’nde, ESO’nun Çok Büyük Teleskop’una ev sahipliği yapan Cerro Paranal’a 20 kilometre uzaklıktaki Cerro Armazones yerleşkesine kuruluacak. Dünya’nın “gökyüzünü izleyen en büyük gözü” olacak.

Konsey tarafından oy çokluğu ile alınan karar teleskopun artık kurulabileceği anlamına geliyor, E-ELT için gereken ana endüstriyel inşa çalışmalarının fonlama işlemleri de planlanmış oldu. Şili’deki Armazones tepesinde halihazırda birçok ilerleme gerçekleştirildi ve gelecek birkaç yıl daha da heyecanlı olacak.” Diyor ESO Genel Müdürü Tim de Zeeuw.

Haziran 2012’deki ESO Konseyi toplantısında, E-ELT’nin inşası için gereken sözleşmelerden değeri 2 milyon avrodan yüksek olanların, teleskopun toplam maliyetinin (2012 değerleri ile 1083 milyon avro) % 90’ı fonlama aşamasına geldiği zaman imzalanması şartı ile kabul edilmişti. Ancak Haziran 2014’teki temel atma töreni ile başlayan ve hızlı bir şekilde devam eden yerleşkedeki inşaat işlemleri ayrı tutuldu

Şu aşamada, toplam proje giderlerinin % 10’u ikinci aşamaya kaydırıldı. Polonya’nın ESO’ya katılım süreciyle birlikte, E-ELT için taahhüt edilen fon miktarı, ilk aşama bütçesinin % 90’ından fazlasına ulaşmış oldu.  İlk aşama süreci ile teleskopun tam işlevsel hale gelmesi planlanıyor.

Projenin duraklamasını önlemek için, ESO Konseyi 39-metrelik teleskopun kurulumu için ilk aşamanın hemen başlatılması kararını aldı. ESO tarihindeki en yüksek miktarda fonlanan bu çalışma ile teleskopun kubbesi ve ana yapısı da kurulacak. 2015’in sonunda başlayacak olan faaliyetlerle tam işlevsel olarak çalışan E-ELT’nin inşası sağlanacak.

Teleskop bileşenlerinden henüz fonlaması yapılmayanlar, uyarlamalı optik sisteminin bir kısmı, bazı aygıtsal çalışmalar, teleskopun ana aynasının (210 aynalı bölüm) en içteki beş halkası ve gelecekte daha etkin bir teleskop için gereken birincil aynanın yedek parçalarıdır. Birincil aşama ile tüm fonksiyonlarını yerine getirecek olan teleskopun bilimsel yeteneklerini azaltmayacak olan, henüz onaylanmayan bu bileşenlerin inşası, Brezilya gibi üye ülkelerden sağlanacak ek fonlarla mümkün hale gelecektir.   

Bu konudaki ayrıntılı bilgiler için SSS sayfasına ve Messenger makalesine bakabilirsiniz.

Şu anda taahhüt edilen fon miktari ile tam işlevsel olarak çalışan E-ELT’nin inşası sağlanacaktır ve üstün ışık toplama alanı ve sahip olduğu aygıtlarla, şimdilerde planlanan tüm büyük teleskop projelerinin en güçlüsü olacaktır. Teleskopla Dünya-kütlesindeki ötegezegenlerin ilk özellikleri belirlenebilecek yakın gökadalardaki yıldız popülasyonları ortaya çıkartılacak ve derin Evren’e ait son derece hassas gözlemler gerçekleştirilecektır,” diye bitiriyor Tim de Zeeuw.

Notlar

[1] Karar için on olumlu oy gerekiyordu.  Ondördü arasından üçü referandum kararı aldı, bunun anlamı şartlı olarak onay verseler de, üç üye ülkenin bir sonraki Konsey toplantısına kadar yetkili birimlerden onay alması gerekiyor.

Daha fazla bilgi

Avrupa Güney Gözlemevi ESO, Avrupa'daki en önemli hükümetler-arası gökbilim kuruluşudur ve dünyanın en üretken gökbilim gözlemevidir. 15 ülke tarafından desteklenmektedir: Avusturya, Belçika, Brezilya, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Finlandiya, Almanya, İtalya, Hollanda, Portekiz, İspanya, İsveç, İsviçre ve İngiltere. Tasarıma, inşaya ve önemli bilimsel keşiflere olanak sağlayan güçlü yer tabanlı gözlem faaliyetlerine odaklanan iddialı bir program yürütmektedir. ESO ayrıca gökbilim araştırmalarında teşvik edici ve düzenleyici bir dayanışma konusunda öncü bir rol oynamaktadır. ESO Şili'nin Atacama Çölü bölgesinde benzeri olmayan üç adet birinci sınıf gözlem yerleşkesi işletmektedir: La Silla, Paranal ve Chajnantor. ESO Paranal'da dünyanın en gelişmiş optik gökbilim gözlemevi olan Çok Büyük Teleskop'u (Very Large Telescope), ve iki tarama teleskopu işletmektedir. Kırmızı ötesi gözlem teleskopu VISTA dünyanın en büyük tarama teleskopudur ve VLT tarama teleskopu (VST) ise sadece görünür ışıkta gökyüzünü taramak için tasarlanan dünyanın en büyük teleskopudur. ESO var olan en büyük gökbilim projesi ve devrimsel gökbilim teleskopu ALMA'nın Avrupalı ortağıdır. ESO şu anda "gökyüzünü izleyen dünyanın en büyük gözü" olacak 39-metre ayna çaplı Avrupa Aşırı Büyük optik/yakın kırmızı ötesi Teleskopu, E-ELT'yi inşa etmeyi planlıyor.

ESO Basın Bültenlerinin çevirileri ESO Bilim Toplum Ağı’nda (ESON) bulunan ESO üyesi ve diğer ülkelerdeki bilim toplum uzmanları ve bilim iletişimcileri tarafından gerçekleştirilmektedir. ESON Türkiye çeviri ekibinde Ankara Üniversitesi (Ankara), Çağ Üniversitesi (Mersin), Başkent Üniversitesi (Ankara), İstanbul Üniversitesi (İstanbul), İzmir Yüksek Teknoloji Üniversitesi (İzmir) ve Max Planck Yer-Ötesi Fiziği Enstitüsü’nden (Almanya) uzman kişiler yer almaktadır.

Bağlantılar

İletişim

Arif Solmaz
Çağ Üniversitesi - Uzay Gözlem ve Araştırma Merkezi
Mersin, Türkiye
Tel: +90 324 651 48 00 - 1250
E-posta: arif.solmaz@gmail.com

Richard Hook
ESO Public Information Officer
Garching bei München, Germany
Tel: +49 89 3200 6655
E-posta: rhook@eso.org

Connect with ESO on social media

Bu bir ESO Basın Bülteni çevirisidir eso1440.

Bülten Hakkında

Bülten No.:eso1440tr
Adı:Extremely Large Telescope
Tür:Unspecified : Technology : Observatory
Facility:Extremely Large Telescope

Görüntüler

Artist’s impression of the European Extremely Large Telescope
Artist’s impression of the European Extremely Large Telescope
sadece İngilizce
ESO Council gives green light for E-ELT construction
ESO Council gives green light for E-ELT construction
sadece İngilizce
Moonrise over Cerro Armazones
Moonrise over Cerro Armazones
sadece İngilizce
Work on Cerro Armazones makes good progress
Work on Cerro Armazones makes good progress
sadece İngilizce
Artist’s impression of the European Extremely Large Telescope
Artist’s impression of the European Extremely Large Telescope
sadece İngilizce
Artist’s impression of the European Extremely Large Telescope
Artist’s impression of the European Extremely Large Telescope
sadece İngilizce
Cerro Armazones seen from the Paranal platform
Cerro Armazones seen from the Paranal platform
sadece İngilizce
Distant view of work on Cerro Armazones
Distant view of work on Cerro Armazones
sadece İngilizce
Work on Cerro Armazones seen from Paranal
Work on Cerro Armazones seen from Paranal
sadece İngilizce
Panoramic view of Cerro Armazones from Paranal
Panoramic view of Cerro Armazones from Paranal
sadece İngilizce
Work on Cerro Armazones makes good progress
Work on Cerro Armazones makes good progress
sadece İngilizce
Cerro Armazones
Cerro Armazones
sadece İngilizce

Videolar

ESOcast 70: Green Light for E-ELT Construction
ESOcast 70: Green Light for E-ELT Construction
sadece İngilizce
Blowing the lid off Cerro Armazones
Blowing the lid off Cerro Armazones
sadece İngilizce

Ayrıca görüntüleyin...