eso1702tr — Kurumsal Bülten

VLT Alpha Centauri Sistemi’nde Gezegen Arayacak

ESO Breakthrough Initiatives ile Anlaşma İmzaladı

09 Ocak 2017

ESO Şili’deki Çok Büyük Teleskop tesisinde bulunan aygıtları yakın yıldız sistemi Alpha Centauri’deki gezegenlerin araştırılmasında kullanmak üzere uyarlıyor. Sistemdeki gezegenler Breakthrough Starshot girişimiyle hayata geçirilecek minyatür uzay araçlarının fırlatılacağı hedeflerden biri olabilir.

Genel Müdür Tim de Zeeuw tarafından temsil edilen ESO ile Girişim Yürütme Direktörü Pete Worden başkanlığındaki Breakthrough Ödüllendirme Kuruluşu arasında bir anlaşma imzalandı. Anlaşma, ESO’nun Çok Büyük Teleskobu (VLT) üzerindeki VISIR (VLT kırmızı-ötesi Görüntüleyicisi ve Tayf-ölçeri) aygıtında, Yeryüzü’ne en yakın yıldız sistemi olan Alpha Centauri etrafındaki potansiyel yaşanabilir gezegenleri arama yeteneğini büyük ölçüde arttırabilmek için bir takım değişiklikler yapılmasını içeriyor. Yine anlaşma gereğince 2019 yılında araştırma programı için teleskop zamanı tahsis edilecek.

Alpha Centauri sistemindeki üçüncü ve en sönük yıldız olan Proxima Centauri etrafında 2016 yılında keşfedilen Proxima b gezegeni de bu araştırma için itici bir güç olmuştur.

En yakın ötegezegenlerin nerede olduğunu bilmek Nisan 2016’da başlatılan araştırma ve mühendislik programı Breakthrough Starshot projesinin ana hedeflerinden biri. Proje ile bir nesil içerisinde oldukça hızlı ışık-itki sistemine sahip “nano-araç” türü uyduların Alpha Centauri sistemine ulaşabileceği gösterilmek isteniyor.

Yaşanabilir bir gezegenin tespit edilebilmesi gezegen sistemindeki yıldızın aşırı parlaklığı nedeniyle oldukça zor bir işlemdir. Bunu daha kolay hale getirmenin bir yolu orta-kırmızı-ötesi dalgaboyu aralığında gözlem yapmaktır, bu bölgede yörüngedeki gezegenin ısısal özellikleri ev sahibi yıldızla olan parlaklık farkını büyük ölçüde azaltmaktadır. Ancak kırmızı-ötesinde bile yıldız halen gezegenden milyonlarca kez daha parlaktır, bu nedenle göz kamaştırıcı yıldız ışığını azaltmaya yönelik teknikler gerekmektedir.

VLT üzerinde bulunan orta-kırmızı-ötesi aygıtı VISIR uyarlamalı optik yöntemini kullanarak görüntüleme kalitesini büyük ölçüde artıracak bir performans sağlayacak ve taççeker adı verilen yöntemle yıldız ışığını örterek potansiyel yersel gezegenlere ait sinyalleri ortaya çıkaracak. Breakthrough Girişimi çalışma süresince geliştirme ücretini ve gerekli teknolojinin büyük kısmını karşılarken ESO da gereken gözlem yeteneği ve zamanını sağlayacak.

Münih’teki Kampf Teleskop Optiği (KTO) tarafından üretilecek olan yeni donanım bir dalga-önü alıcısı ve yeni nesil dedektör kalibrasyon aygıtı içeriyor. Ek olarak, Liege Üniversitesi (Belçika)  ve Uppsala Üniversitesi (İsveç) ile ortaklaşa geliştirilecek olan yeni bir taççeker için de planlar yapılıyor.

Diğer yıldızların etrafındaki yaşanabilir gezegenlerin tespit edilmesi ve araştırılması gelecekteki Avrupa Aşırı Büyük Teleskobu’nun (E-ELT) temel bilimsel hedeflerinden biridir. Samanyolu’ndaki geniş ölçeklerde bir gezegenin görüntüsünü elde edebilmek için E-ELT’nin büyük boyutları gerekli olmasına rağmen, VLT’nin ışık toplama gücü en yakın yıldız Alpha Centauri’nin etrafındaki bir gezegeni görüntülemek için yeterlidir.

VISIR için yapılacak olan geliştirmeler sırasında elde edilen bilgiler E-ELT’ye takılacak olan METIS aygıtına transfer edilebilecek. E-ELT’nin devasa boyutları METIS aygıtının Alpha Centauri etrafında varsa Mars boyutlarındaki ötegezegenlerin tespit edilebilmesini sağlayacağı gibi, diğer yakın yıldızların etrafındaki potansiyel gezegenlerin de araştırılmasını mümkün hale getirecek.

Daha fazla bilgi

Breakthrough Girişimi Internet yatırımcısı Yuri Milner tarafından 2015 yılında kurulan bilimsel ve teknolojik bir araştırma programı olup, Evren’in keşfedilmesi, Dünya dışı yaşam için bilimsel kanıtların toplanması ve halkın gezegenbilim konusuna ilgisinin çekilmesi amaçlanmaktadır.

Breakthrough Starshot 100 milyon $ bütçeli, ışık hızının % 20’sinde bir hızla ilerleyen insansız ultra-hafif bir uzay aracının üretilmesine dair yeni bir teknolojinin mümkün olduğunu göstermeyi ve bir nesil içerisinde Alpha Centauri’ye gerçekleşecek olan bir uçuş-görevinin temellerinin atılmasını hedefleyen bir araştırma ve mühendislik programıdır.

Avrupa Güney Gözlemevi ESO, Avrupa'daki en önemli hükümetler-arası gökbilim kuruluşudur ve dünyanın en üretken gökbilim gözlemevidir. 16 ülke tarafından desteklenmektedir: Avusturya, Belçika, Brezilya, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Finlandiya, Almanya, İtalya, Hollanda, Polonya, Portekiz, İspanya, İsveç, İsviçre ve İngiltere. Tasarıma, inşaya ve önemli bilimsel keşiflere olanak sağlayan güçlü yer tabanlı gözlem faaliyetlerine odaklanan iddialı bir program yürütmektedir. ESO ayrıca gökbilim araştırmalarında teşvik edici ve düzenleyici bir dayanışma konusunda öncü bir rol oynamaktadır. ESO Şili'nin Atacama Çölü bölgesinde benzeri olmayan üç adet birinci sınıf gözlem yerleşkesi işletmektedir: La Silla, Paranal ve Chajnantor. ESO Paranal'da dünyanın en gelişmiş optik gökbilim gözlemevi olan Çok Büyük Teleskop'u (Very Large Telescope), ve iki tarama teleskopu işletmektedir. Kırmızı ötesi gözlem teleskopu VISTA dünyanın en büyük tarama teleskopudur ve VLT tarama teleskopu (VST) ise sadece görünür ışıkta gökyüzünü taramak için tasarlanan dünyanın en büyük teleskopudur. ESO var olan en büyük gökbilim projesi ve devrimsel gökbilim teleskopu ALMA'nın ana ortağıdır. ESO şu anda Paranal civarındaki Cerro Armazones’te 39-metre çaplı "gökyüzünü izleyen dünyanın en büyük gözü" olacak Avrupa Aşırı Büyük Teleskopu, E-ELT'yi inşa etmektedir.

ESO Basın Bültenlerinin çevirileri ESO Bilim Toplum Ağı’nda (ESON) bulunan ESO üyesi ve diğer ülkelerdeki bilim toplum uzmanları ve bilim iletişimcileri tarafından gerçekleştirilmektedir. ESON Türkiye çeviri ekibinde Ankara Üniversitesi (Ankara), Çağ Üniversitesi (Mersin), Başkent Üniversitesi (Ankara), İstanbul Üniversitesi (İstanbul), İzmir Yüksek Teknoloji Üniversitesi (İzmir) ve Max Planck Yer-Ötesi Fiziği Enstitüsü’nden (Almanya) uzman kişiler yer almaktadır.

Bağlantılar

İletişim

Arif Solmaz
Çağ Üniversitesi - Uzay Gözlem ve Araştırma Merkezi
Mersin, Türkiye
Tel: +90 324 651 48 00 (1250)
Cep: +90 538 614 29 38
E-posta: arif.solmaz@gmail.com

Markus Kasper
ESO
Garching bei München, Germany
Tel: +49 89 3200 6359
E-posta: mkasper@eso.org

Breakthrough Initiatives
E-posta: media@breakthroughprize.org

Janet Wootten
Rubenstein Communications, Inc.
Tel: +1 212 843 8024
E-posta: jwootten@rubenstein.com

Richard Hook
ESO Public Information Officer
Garching bei München, Germany
Tel: +49 89 3200 6655
Cep: +49 151 1537 3591
E-posta: rhook@eso.org

Connect with ESO on social media

Bu bir ESO Basın Bülteni çevirisidir eso1702.

Bülten Hakkında

Bülten No.:eso1702tr
Adı:Alpha Centauri
Tür:Milky Way : Star : Circumstellar Material : Planetary System
Facility:Very Large Telescope

Görüntüler

The Very Large Telescope and the star system Alpha Centauri
The Very Large Telescope and the star system Alpha Centauri
sadece İngilizce
The Alpha Centauri star system
The Alpha Centauri star system
sadece İngilizce

Videolar

ESOcast 91 Light: VLT to search for planets around Alpha Centauri (4K UHD)
ESOcast 91 Light: VLT to search for planets around Alpha Centauri (4K UHD)
sadece İngilizce

Ayrıca görüntüleyin...