eso1716tr — Kurumsal Bülten

ESO’nun Aşırı Büyük Teleskobu İçin Temel Atma Töreni

ELT kubbesi ve teleskop binası için inşa işlemleri başlıyor

26 Mayıs 2017

ESO’nun Aşırı Büyük Teleskopu (ELT) için temel atma töreni bugün Şili Cumhuriyeti Başkanı Michelle Bachelet Jeria’nın katılımı ile düzenlendi. Tören geleceğin dev teleskopunun yerleşkesi civarındaki ESO’nun Paranal Gözlemevi’nde gerçekleştirildi. Etkinlik dünyanın en büyük optik teleskopunun kubbesi ve ana teleskop yapısının başlangıcına ve gökbilimde yeni bir döneme işaret eden önemli bir adım olarak görülüyor. Gözlemevinin Şili ulusal elektrik şebekesiyle olan bağlantısı da aynı zamanda sağlanmış oldu.

Başkan Bachelet, ESO Genel Müdürü Tim de Zeeuw, ELT Program Sorumlusu Roberto Tamai ve La Silla Paranal Gözlemevi Müdürü Andreas Kaufer tarafından karşılandı. Maden Bakanı Aurora Williams, Ekonomi Bakanı Luis Felipe Céspedes ve Enerji Bakanı Andrés Rebolledo da törende hazır bulundu. Bunun yanı sıra etkinlikte üst düzey yetkililer, Şili hükümetinin misafirleri ve sanayi kuruluşu temsilcileri ile ESO bilimcileri ve mühendisleri, yerel ve uluslararası medya temscileri de yer aldı [1].

Törenin öne çıkan anlarından birisi de ESO tarafından hazırlanan bir zaman kapsülünün mühürlenmesiydi. İçerisinde şu anki ESO çalışanlarının fotoğraflarının olduğu bir poster ve teleskopun gelecekteki bilimsel hedeflerini açıklayan bir kitabın kopyası bulunuyor. Zaman kapsülünün kapağına ELT’nin birincil ayna parçalarından birinin beşte biri ölçeğinde Zerodur® yapımı altıgen örneği yerleştirildi.

Başkan konuşmasında şunlara dikkat çekti: “İnşa işleminin sembolik başlangıcı ile burada bir teleskoptan fazlasını yapıyoruz: bilimsel ve teknolojik yeteneklerin en güçlü şekilde ifadesi ile uluslararası işbirliğinin olağanüstü potansiyelini ortaya çıkarmış oluyoruz.

Başkan’a ve hükümetine ESO’nun Şili’deki faaliyetlerine sürekli desteği ile ülkenin benzersiz gökyüzü koşullarını korumaya devam ettikleri için teşekkür eden Tim de Zeeuw, törende şunları dile getirdi: “ELT şu anda hayal dahi edilemeyecek olan keşiflere yol açacak ve dünya genelinde çok sayıda insanın bilim, teknoloji ve Evrendeki yerimiz hakkında düşünmeleri için ilham kaynağı olacaktır. Böylece ESO Üye Ülkeleri, Şili ve dünyanın geri kalanı da bundan fayda sağlamış olacaktır.

39 metre çapındaki ana aynasıyla Aşırı Büyük Teleskop (ELT) dünyadaki en büyük optik/kırmızı-ötesi teleskop olacak ve teleskop mühendisliğini yeni bir alana taşıyacak. 85 metre çapındaki dönen dev bir kubbe içine yerleştirilecek — bir futbol sahasıyla kıyaslanabilir bir alan.

ESO bir yıl önce kubbenin ve teleskop yapısının inşası için Astaldi, Cimolai ve seçilmiş alt-yüklenici EIE Grubu’nu da içeren ACe Konsorsiyumu ile bir anlaşma imzaladı (eso1617). Bu ESO tarafından imzalanan en büyük anlaşma olmasının yanı sıra yer konuşlu gökbilim için de en büyük anlaşmaydı. Temel atma işlemiyle, ELT kubbesi ve teleskop yapısının inşası da resmi olarak başlamış oldu [1].

Tören ayrıca Cerro Paranal ve Cerro Armazones yerleşkelerinin Şili ulusal elektrik ağına bağlanmalarını da belirtmiş oldu. Bu bağlantı Şili Hükümeti’nin güçlü desteği sayesinde mümkün olup, Şili’li SAESA Grubu tarafından yönetilmiştir. Yeni bağlantı masrafları düşürerek güvenilirlik ve süreklilik sağlarken, gözlemevinin karbon salınımını da azaltmış olacak.

ESO’nun son projelerinden biri olan ELT ev sahibi Şili devletinin yarım yüzyılı aşkındır süregelen Hükümet desteğinden büyük ölçüde faydalanıyor. Dış İlişkiler Bakanlığı ve Enerji Bakanlığı’nın güçlü desteği ile Ulusal Enerji Komisyonu (CNE) yerleşkenin güç şebekesine başarılı bir şekilde bağlanmasında çok önemli katkılar sağladı.

Şili Hükümeti tarafından bağışlanan ELT yerleşkesi ve çevresi teleskopun gelecekteki faaliyetlerini tüm elektronik girişimlerden korumak üzere garanti altına alındı — bu sayede Şili’nin dünyanın gökbilim başkenti olma statüsü kuvvetlendirilmiş oldu.

ELT gökyüzüne çevrilmiş olan en büyük “göz” olacak ve Evren algımızda bir devrime yol açacak. Dünya-benzeri ötegezegenlerde yaşam izleri, karanlık madde ve karanlık enerjinin doğası hakkındaki çalışmalar ve Evren’in erken dönemlerindeki kökenlerimizi araştırmak gibi geniş aralıktaki bilimsel zorluklarla başa çıkmaya çalışacak. Bunları yaparken henüz bilmediğimiz soruların sorulmasını da sağlayacak, teknoloji ve mühendislik alanlarındaki çığır açıcı yöntemlerle burada yeryüzündeki yaşantımıza da olumlu katkılar sağlamış olacak.

ELT’nin ilk ışığını 2024’te alması planlanıyor. Temel atma töreni gökbilimde yeni bir döneme işaret ediyor.

Notlar

[1] Ödül töreni şiddetli rüzgâr nedeniyle Cerro Armazones’ten Paranal Rezidansı’na taşınmıştır.

[2] Kubbenin toplam ağırlığı 5000 ton civarında olup, teleskop kundağı ve tüp yapısı toplamda hareket halinde 3000 tondan fazla ağırlığa sahip olacaktır. Her iki yapı da bir optik/kırmızı-ötesi teleskop için şimdiye kadar üretilmiş olan uzak ara en büyük malzemeler olup, var olanları birer cüce haline getirmektedir. ELT gerçekten gökyüzünü izleyen dünyanın en büyük gözü olacak.

Daha fazla bilgi

Avrupa Güney Gözlemevi ESO, Avrupa'daki en önemli hükümetler-arası gökbilim kuruluşudur ve dünyanın en üretken gökbilim gözlemevidir. 16 ülke tarafından desteklenmektedir: Avusturya, Belçika, Brezilya, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Finlandiya, Almanya, İtalya, Hollanda, Polonya, Portekiz, İspanya, İsveç, İsviçre ve İngiltere. Tasarıma, inşaya ve önemli bilimsel keşiflere olanak sağlayan güçlü yer tabanlı gözlem faaliyetlerine odaklanan iddialı bir program yürütmektedir. ESO ayrıca gökbilim araştırmalarında teşvik edici ve düzenleyici bir dayanışma konusunda öncü bir rol oynamaktadır. ESO Şili'nin Atacama Çölü bölgesinde benzeri olmayan üç adet birinci sınıf gözlem yerleşkesi işletmektedir: La Silla, Paranal ve Chajnantor. ESO Paranal'da dünyanın en gelişmiş optik gökbilim gözlemevi olan Çok Büyük Teleskop'u (Very Large Telescope), ve iki tarama teleskopu işletmektedir. Kırmızı ötesi gözlem teleskopu VISTA dünyanın en büyük tarama teleskopudur ve VLT tarama teleskopu (VST) ise sadece görünür ışıkta gökyüzünü taramak için tasarlanan dünyanın en büyük teleskopudur. ESO var olan en büyük gökbilim projesi ve devrimsel gökbilim teleskopu ALMA'nın ana ortağıdır. ESO şu anda Paranal civarındaki Cerro Armazones’te 39-metre çaplı "gökyüzünü izleyen dünyanın en büyük gözü" olacak Avrupa Aşırı Büyük Teleskopu, E-ELT'yi inşa etmektedir.

ESO Basın Bültenlerinin çevirileri ESO Bilim Toplum Ağı’nda (ESON) bulunan ESO üyesi ve diğer ülkelerdeki bilim toplum uzmanları ve bilim iletişimcileri tarafından gerçekleştirilmektedir. ESON Türkiye çeviri ekibinde Orta Doğu Teknik Üniversitesi (Ankara) ve Çağ Üniversitesi – Uzay Gözlem ve Araştırma Merkezi’nden (Mersin) uzman kişiler yer almaktadır.

Bağlantılar

İletişim

Arif Solmaz
Çağ Üniversitesi - Uzay Gözlem ve Araştırma Merkezi
Mersin, Türkiye
Tel: +90 324 651 48 00 (1250)
Cep: +90 538 614 29 38
E-posta: arif.solmaz@gmail.com

Richard Hook
ESO Public Information Officer
Garching bei München, Germany
Tel: +49 89 3200 6655
Cep: +49 151 1537 3591
E-posta: rhook@eso.org

Connect with ESO on social media

Bu bir ESO Basın Bülteni çevirisidir eso1716.

Bülten Hakkında

Bülten No.:eso1716tr
Adı:Extremely Large Telescope
Tür:Unspecified : Technology : Observatory
Facility:Extremely Large Telescope

Görüntüler

Artist’s rendering of the ELT in operation
Artist’s rendering of the ELT in operation
sadece İngilizce
The President of Chile, Michelle Bachelet, seals the time capsule at the first stone ceremony for the ELT
The President of Chile, Michelle Bachelet, seals the time capsule at the first stone ceremony for the ELT
sadece İngilizce
Artist’s rendering of the ELT in operation
Artist’s rendering of the ELT in operation
sadece İngilizce
Artist’s rendering of the ELT in operation
Artist’s rendering of the ELT in operation
sadece İngilizce
The levelled summit of Cerro Armazones in northern Chile
The levelled summit of Cerro Armazones in northern Chile
sadece İngilizce
Comparison of domes for future large telescopes
Comparison of domes for future large telescopes
sadece İngilizce
Map of new power grid connections to Paranal and Armazones
Map of new power grid connections to Paranal and Armazones
sadece İngilizce
Mosaic of the ELT made from portraits of ESO staff
Mosaic of the ELT made from portraits of ESO staff
sadece İngilizce
Hexagonal plaque sealing ELT time capsule
Hexagonal plaque sealing ELT time capsule
sadece İngilizce
ELT instruments
ELT instruments
sadece İngilizce
The President of Chile, Michelle Bachelet, arrives at the first stone ceremony for the ELT
The President of Chile, Michelle Bachelet, arrives at the first stone ceremony for the ELT
sadece İngilizce
The President of Chile, Michelle Bachelet, seals the time capsule at the first stone ceremony for the ELT
The President of Chile, Michelle Bachelet, seals the time capsule at the first stone ceremony for the ELT
sadece İngilizce
The President of Chile, Michelle Bachelet, attends the first stone ceremony for the ELT
The President of Chile, Michelle Bachelet, attends the first stone ceremony for the ELT
sadece İngilizce
ESO staff and guests on Cerro Armazones
ESO staff and guests on Cerro Armazones
sadece İngilizce
Distinguished guests at the ELT first stone ceremony
Distinguished guests at the ELT first stone ceremony
sadece İngilizce
Inauguration of the Armazones Substation
Inauguration of the Armazones Substation
sadece İngilizce
Past, present and future Directors General of ESO as of May 2017
Past, present and future Directors General of ESO as of May 2017
sadece İngilizce

Videolar

ESOcast 108 Light: First Stone Ceremony for ESO's ELT (4K UHD)
ESOcast 108 Light: First Stone Ceremony for ESO's ELT (4K UHD)
sadece İngilizce
Flying into the ELT
Flying into the ELT
sadece İngilizce
Flying into the ELT (clip, no sound)
Flying into the ELT (clip, no sound)
sadece İngilizce
Artist's view of the ELT on Cerro Armazones
Artist's view of the ELT on Cerro Armazones
sadece İngilizce
Down the barrel of the Extremely Large Telescope
Down the barrel of the Extremely Large Telescope
sadece İngilizce
ELT trailer
ELT trailer
sadece İngilizce
B-roll material from ELT First Light
B-roll material from ELT First Light
sadece İngilizce

Ayrıca görüntüleyin...