eso1804tr — Görüntülü Bülten

Karanlıktan Aydınlığa

31 Ocak 2018

Bu dikkat çekici geniş alan görüntüsündeki kozmik tozlu kıvrımlardan oluşan karanlık bulut, yeni doğan yıldızların parlak ışıklarıyla aydınlatılıyor. Bu yoğun bulut Lupus 3 adı verilen bir yıldız oluşum bölgesidir ve burası kendi üzerine çöken gaz ve toz kütlelerinden oluşan sıcak yıldızlarla dolup taşmaktadır. VLT Tarama Teleskopu ve MPG/ESO 2.2-metrelik teleskopu tarafından alınan görüntülerle oluşturulan bu manzara bölgenin şimdiye kadarki en ayrıntılı görünüşüdür.

Lupus 3 yıldız oluşum bölgesi yeryüzünden sadece 600 ışık-yılı uzaklıkta bulunan Akrep takım yıldızı doğrultusunda bulunmaktadır. Adını Kurt takımyıldızından alan Lupus Bulutları adı verilen daha büyük bir kompleksin parçasıdır. Bulutlar arka plandaki milyonlarca yıldız boyunca dalgalanan dumana benzerken, gerçekte bu bulutlar bir karanlık bulutsudur.

Bulutsular yıldızlar arasındaki büyük gaz ve toz nesneleri olup bazen yüzlerce ışık yılına kadar genişlemektedirler. Çoğu bulutsu sıcak yıldızların yoğun ışıklarıyla dikkat çekici şekilde aydınlatılsa da, karanlık bulutsular içlerindeki göksel nesnelerin ışıklarını gizlemektedir. Bunlar ayrıca soğurma bulutsuları olarak da bilinirler, çünkü bulut boyunca ilerleyen ışığı soğurup saçmakta olan soğuk ve yoğun yoz parçacıklarından oluşmaktadırlar.

Kömür Çuvalı Bulutsusu ve Büyük Yarık gibi bilinen karanlık bulutsular, Samanyolu’nun parlaklığına karşı tamamen karanlık olup çıplak gözle görülebilecek kadar büyüktürler.

Lupus 3 düzensiz bir yapıda, gökyüzü boyunca uzanan şekilsiz bir yılan görünümüne sahiptir. Bu görüntüde kalın karanlık izlerin merkezdeki parlak mavi bulutların parıltısına karşı oluşturduğu bir karşıtlık bulunuyor. Lupus 3 çoğu karanlık bulutsusunda olduğu gibi aktif bir yıldız oluşum bölgesidir ve çoğunlukla öncül-yıldız ve çok genç yıldızlardan oluşmaktadır. Çevredeki tedirginlikler bulutsu içerisindeki yoğun kümelenmelerin kütleçekimi altında çökmelerine ve zamanla ısınarak basınç kazanmalarına neden olmaktadır.

Görüntünün merkezindeki parlak iki yıldız henüz yaşamlarının başında bu süreçten geçerek, yaydıkları ışınım içinde bulundukları bulutsunun kalın duvarlarınca engellenmekte ve bu yıldızların sadece kırmızı-ötesi ile radyo teleskopları tarafından görülebilmelerine neden olmaktadır. Ancak büyüdükçe daha sıcak ve parlak olan bu yıldızların yoğun ışınımları ve güçlü yıldız rüzgarları çevrelerindeki gaz ve tozu temizleyerek kasvetli doğumevlerinden parlak bir şekilde yeniden doğmalarına neden olmaktadır.

Bulutsuları anlamak yıldız oluşumunu anlayabilmek için çok önemlidir — aslında Güneş’in de dört milyar yıl önce Lupus 3’e benzeyen bir yıldız oluşum bölgesinde meydana geldiği düşünülmektedir. En yakın yıldız doğumevlerinden biri olan Lupus 3 çoğu çalışmaya konu olmuştur ve 2013 yılında Şili’deki ESO’nun La Silla Gözlemevi’nde bulunan MPG/ESO 2.2-metrelik teleskopla bulutsunun daha küçük bir bölgesindeki karanlık duman-benzeri sütunları ve parlak yıldızları görüntülenmiştir (eso1303).

Daha fazla bilgi

Avrupa Güney Gözlemevi ESO, Avrupa'daki en önemli hükümetler-arası gökbilim kuruluşudur ve dünyanın en üretken gökbilim gözlemevidir. 16 ülke tarafından desteklenmektedir: Avusturya, Belçika, Brezilya, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Finlandiya, Almanya, İtalya, Hollanda, Polonya, Portekiz, İspanya, İsveç, İsviçre ve İngiltere. Tasarıma, inşaya ve önemli bilimsel keşiflere olanak sağlayan güçlü yer tabanlı gözlem faaliyetlerine odaklanan iddialı bir program yürütmektedir. ESO ayrıca gökbilim araştırmalarında teşvik edici ve düzenleyici bir dayanışma konusunda öncü bir rol oynamaktadır. ESO Şili'nin Atacama Çölü bölgesinde benzeri olmayan üç adet birinci sınıf gözlem yerleşkesi işletmektedir: La Silla, Paranal ve Chajnantor. ESO Paranal'da dünyanın en gelişmiş optik gökbilim gözlemevi olan Çok Büyük Teleskop'u (Very Large Telescope), ve iki tarama teleskopu işletmektedir. Kırmızı ötesi gözlem teleskopu VISTA dünyanın en büyük tarama teleskopudur ve VLT tarama teleskopu (VST) ise sadece görünür ışıkta gökyüzünü taramak için tasarlanan dünyanın en büyük teleskopudur. ESO var olan en büyük gökbilim projesi ve devrimsel gökbilim teleskopu ALMA'nın ana ortağıdır. ESO şu anda Paranal civarındaki Cerro Armazones’te 39-metre çaplı "gökyüzünü izleyen dünyanın en büyük gözü" olacak Avrupa Aşırı Büyük Teleskopu, E-ELT'yi inşa etmektedir.

ESO Basın Bültenlerinin çevirileri ESO Bilim Toplum Ağı’nda (ESON) bulunan ESO üyesi ve diğer ülkelerdeki bilim toplum uzmanları ve bilim iletişimcileri tarafından gerçekleştirilmektedir. ESON Türkiye çeviri ekibinde Orta Doğu Teknik Üniversitesi (Ankara) ve Çağ Üniversitesi – Uzay Gözlem ve Araştırma Merkezi’nden (Mersin) uzman kişiler yer almaktadır.

Bağlantılar

İletişim

Arif Solmaz
Çağ Üniversitesi - Uzay Gözlem ve Araştırma Merkezi
Mersin, Türkiye
Tel: +90 324 651 48 00 (1250)
E-posta: arif.solmaz@gmail.com

Richard Hook
ESO Public Information Officer
Garching bei München, Germany
Tel: +49 89 3200 6655
Cep: +49 151 1537 3591
E-posta: rhook@eso.org

Connect with ESO on social media

Bu bir ESO Basın Bülteni çevirisidir eso1804.

Bülten Hakkında

Bülten No.:eso1804tr
Adı:Lupus 3
Tür:Solar System : Nebula : Appearance : Dark
Milky Way : Nebula : Type : Star Formation
Facility:MPG/ESO 2.2-metre telescope
Instruments:WFI

Görüntüler

Star formation region Lupus 3
Star formation region Lupus 3
sadece İngilizce
The Lupus 3 dark cloud in the constellation of Scorpius
The Lupus 3 dark cloud in the constellation of Scorpius
sadece İngilizce
Wide-field view of the Lupus 3 dark cloud and associated hot young stars
Wide-field view of the Lupus 3 dark cloud and associated hot young stars
sadece İngilizce

Videolar

ESOcast 148 Light: Clouded Star Birth (4K UHD)
ESOcast 148 Light: Clouded Star Birth (4K UHD)
sadece İngilizce
Zooming in on the Lupus 3 star-forming region
Zooming in on the Lupus 3 star-forming region
sadece İngilizce
Panning across the Lupus 3 star-forming region
Panning across the Lupus 3 star-forming region
sadece İngilizce

Ayrıca görüntüleyin...