eso1809tr — Görüntülü Bülten

ALMA Yıldız-doğumevinin Ağ Yapısını Ortaya Çıkardı

07 Mart 2018

Atacama Büyük Milimetre/milimetre-altı Dizgesi (ALMA) ve diğer teleskoplarla alınan yeni veriler Avcı Bulutsusu’ndaki iplikçik ağlarının bu etkileyici görüntüsünü oluşturmak için kullanıldı. Bu özellikler bu etkileyici görüntüde kırmızı-sıcak ve kızgın gibi görülmelerine ragmen gerçekte o kadar soğukturlar ki, gökbilimcilerin onları görebilmeleri için ALMA gibi teleskopları kullanmaları gerekmektedir.

Bu dikkat çekici ve alışılmadık görüntü Dünya’dan yaklaşık 1350 ışık-yılı uzaklıkta bulunan ünlü yıldız oluşum bölgesi Avcı Bulutsusu’nun bir parçasıdır. Görüntüyü oluşturmak için kırmızı ile gösterilen, Atacama Büyük Milimetre/milimetre-altı Dizgesi (ALMA) ve IRAM 30-metrelik teleskopu ile milimetre dalgaboyunda alınan gözlemler ve mavi ile gösterilen, kırmızı ötesinde ESO’nun Çok Büyük Teleskopu üzerindeki HAWK-I aygıtı ile alınan daha tanıdık görüntüler birleştirilmiştir. Sol üst kısımdaki parlak mavi-beya yıldız grubu Trapezium Kümesi’ne aittir ve sadece birkaç milyon yıl yaşındaki sıcak genç yıldızlardan oluşmaktadırlar.

Bu geniş görüntüde narin, lif-benzeri şekle sahip yapılar soğuk gazdan oluşan uzun iplikçiklerdir ve sadece milimetre dalgaboyu aralığında çalışan teleskoplarca görülebilmektedirler. Hem optik hem de kırmızı-ötesi dalgaboyunda görülemeyen bu yapıları çalışmak isteyen gökbilimciler için ALMA sadece bu işi yapabilen aygıtlardan birisi durumundadır. Bu gaz yeni doğan yıldızlara yakıt sağlamakta ve zamanla kendi kütleçekimi altında çökerek, yeterince sıkıştığı anda bir öncül yıldızı meydana getirmektedir.

Bu görüntüyü oluşturan verileri bir araya getiren bilimciler buradaki iplikçikleri araştırarak yapıları ve bileşenleri hakkında daha fazla bilgi edinmek istiyorlar. Bunların bir kısmını oluşturan diazenylium adlı gazın izlerini ALMA teleskopu ile araştırıyorlar. Bu araştırma sayesinde ekip 55 tane iplikçikten oluşan bir ağın varlığını ortaya çıkarmayı başardı.

Avcı Bulutsusu Dünya’ya en yakın büyük kütleli yıldız oluşum bölgesidir ve bu nedenle yıldızların ilk birkaç milyon yıl içerisinde nasıl oluşup evrimleştiklerini anlamak isteyen gökbilimciler tarafından yoğun olarak gözlenmektedir. ESO’ya ait teleskoplar da bu ilginç bölgeyi çok defa gözlemiştir ve siz de daha önceki keşiflere buradan, buradan ve buradan ulaşabilirsiniz.

Bu görüntü için toplamda ALMA ve IRAM teleskoplarıyla oluşturulan 296 farklı very seti bir araya getirilmiştir ve bu sayede bir yıldız oluşum bölgesinin milimetre dalgaboylarındaki en yükek çözünürlüklü görüntülerinden biri oluşturulmuştur [1].

Notlar

[1] Avcı’nın daha önceki birleştirilmiş milimetre dalgaboylarındaki görüntüleri APEX gibi tekil-çanaklı teleskoplarla alınmıştı.ALMA ve IRAM ile alınan yeni gözlemlerde ise daha ince ayrıntılar için çoklu, geniş-aralıklı antenlerden gelen sinyaller girişim-ölçüm yöntemiyle bir araya getirilmiştir.

Daha fazla bilgi

Avrupa Güney Gözlemevi ESO, Avrupa'daki en önemli hükümetler-arası gökbilim kuruluşudur ve dünyanın en üretken gökbilim gözlemevidir. 16 ülke tarafından desteklenmektedir: Avusturya, Belçika, Brezilya, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Finlandiya, Almanya, İtalya, Hollanda, Polonya, Portekiz, İspanya, İsveç, İsviçre ve İngiltere. Tasarıma, inşaya ve önemli bilimsel keşiflere olanak sağlayan güçlü yer tabanlı gözlem faaliyetlerine odaklanan iddialı bir program yürütmektedir. ESO ayrıca gökbilim araştırmalarında teşvik edici ve düzenleyici bir dayanışma konusunda öncü bir rol oynamaktadır. ESO Şili'nin Atacama Çölü bölgesinde benzeri olmayan üç adet birinci sınıf gözlem yerleşkesi işletmektedir: La Silla, Paranal ve Chajnantor. ESO Paranal'da dünyanın en gelişmiş optik gökbilim gözlemevi olan Çok Büyük Teleskop'u (Very Large Telescope), ve iki tarama teleskopu işletmektedir. Kırmızı ötesi gözlem teleskopu VISTA dünyanın en büyük tarama teleskopudur ve VLT tarama teleskopu (VST) ise sadece görünür ışıkta gökyüzünü taramak için tasarlanan dünyanın en büyük teleskopudur. ESO var olan en büyük gökbilim projesi ve devrimsel gökbilim teleskopu ALMA'nın ana ortağıdır. ESO şu anda Paranal civarındaki Cerro Armazones’te 39-metre çaplı "gökyüzünü izleyen dünyanın en büyük gözü" olacak Avrupa Aşırı Büyük Teleskopu, E-ELT'yi inşa etmektedir.

ESO Basın Bültenlerinin çevirileri ESO Bilim Toplum Ağı’nda (ESON) bulunan ESO üyesi ve diğer ülkelerdeki bilim toplum uzmanları ve bilim iletişimcileri tarafından gerçekleştirilmektedir. ESON Türkiye çeviri ekibinde Orta Doğu Teknik Üniversitesi (Ankara) ve Çağ Üniversitesi – Uzay Gözlem ve Araştırma Merkezi’nden (Mersin) uzman kişiler yer almaktadır.

Bağlantılar

İletişim

Arif Solmaz
Çağ Üniversitesi, Uzay Gözlem ve Araştırma Merkezi
Mersin, Türkiye
Tel: +90 324 651 48 00 (1250)
E-posta: arif.solmaz@gmail.com

Alvaro Hacar González
NWO-VENI Fellow – Leiden Observatory
Leiden University, the Netherlands
E-posta: hacar@strw.leidenuniv.nl

Richard Hook
ESO Public Information Officer
Garching bei München, Germany
Tel: +49 89 3200 6655
Cep: +49 151 1537 3591
E-posta: rhook@eso.org

Connect with ESO on social media

Bu bir ESO Basın Bülteni çevirisidir eso1809.

Bülten Hakkında

Bülten No.:eso1809tr
Adı:Orion Nebula
Tür:Milky Way : Nebula : Type : Star Formation
Facility:Atacama Large Millimeter/submillimeter Array, Very Large Telescope
Instruments:HAWK-I
Science data:2018A&A...610A..77H

Görüntüler

ALMA Reveals Inner Web of Stellar Nursery
ALMA Reveals Inner Web of Stellar Nursery
sadece İngilizce
The jewel in Orion’s sword
The jewel in Orion’s sword
sadece İngilizce

Videolar

ESOcast 154 Light: ALMA Reveals Inner Web of Stellar Nursery (4K UHD)
ESOcast 154 Light: ALMA Reveals Inner Web of Stellar Nursery (4K UHD)
sadece İngilizce
Zooming in on ALMA's view of the Orion Nebula
Zooming in on ALMA's view of the Orion Nebula
sadece İngilizce
Panning across ALMA's view of the Orion Nebula
Panning across ALMA's view of the Orion Nebula
sadece İngilizce

Ayrıca görüntüleyin...