Bilim Arşivi ve Sayısal Evren

Bilim Arşivi

Bilim Arşivi Faaliyet Grubu, ESO ve HST verilerini alıp, dağıtmakta ve kullanıcılara gelişmiş arşiv desteği sunmaktadır.

Yılda yaklaşık 12 TB boyutunda veri ESO arşivi sayesinde yaklaşık 10,000 internet isteğine karşılık halka açık olarak sunuluyor. Bunlara ek olarak kendileri için yapılmış gözlem verilerini içeren 2,000’den fazla CD ve DVD yıllık olarak birinci dereceden ilgili araştırmacılara gönderiliyor (hizmet durumu). Toplam arşiv boyutu şu an yılda ortalama 15 TB dolum ile yaklaşık 65 TB’tır. Çok yakında bu miktarlar 10 katı oranında artacak çünkü Görünür ve Kırmızı-ötesi Gökbilim Tarama Teleskopu (VISTA) kırmızı-ötesi kamerası ile tek başına yılda 150 TB veri üretiyor olacak.

ESO’nun kurumsal-sınıf veritabanı sunucuları Almanya ve Şili arasında koordine edilmiştir ve, bu sistemin teknolojisi ve karmaşıklığı uluslararası bankacılık topluluğu gibi büyük ticari kuruluşların sistemleriyle rekabet edebilecek düzeydedir.

Sayısal Evren

Teleskop, algılayıcı ve bilgisayar teknolojisindeki büyük yenilikler gökbilim araştırmalarında devasa boyutlarda görüntü, tayf ve katalog üretme imkanı sunmaktadır. Bu veri kümeleri gökyüzünü gama ışınından x-ışınına, optikten kırmızı-ötesi ve radyo dalgalarına kadar bütün dalgaboylarında kapsamaktadır.

Gökbilimciler bu “Sayısal Evren” içerisindeki büyük miktardaki verileri erişilebilir yaparak yeni bilim üretmek için yollar geliştirmekte kullanıyorlar. Bu teknikler, ”Sanal Gözlemevleri” üzerinden verilere ulaşabilen bilgisayar ağından oluşan, Izgara (GRID) modeline dayanmaktadır.

Fiziksel bir gözlemevinin özgün astronomik aletlerle donatılmış teleskopları olduğu gibi, bir Sanal Gözlemevi de her biri özgün gökbilim veri koleksiyonları içeren veri merkezleri, yazılım sistemleri ve işlemci yeteneklerine sahiptir.

Bu küresel, topluluk-tabanlı girişim dünya çapında Uluslararası Sanal Gözlemevi Birliği (IVOA) tarafından ve Avrupa EURO-VO projesi çerçevesinde desteklenmektedir.

Sanal gözlemevleri etki ve faydalarını çoktan kanıtlamışlardır. Örneğin, Büyük Gözlemevleri Derin Kökenler Taraması (GOODS) alanında bulunan 31 adet yeni, optik olarak sönük, bulanık kuasar adayı keşfedilerek, önceki bilinenlerin sayısı dörde katlanmıştır. Bu buluş, süper kütleli karadeliklerin şimdiye kadar ki sayılarının azımsandığını göstermektedir, bilinen rakamlar neredeyse 2 ila 5 misli arasında artmaktadır (ESO Basın Bülteni eso0418).