Gökada merkezindeki kara delik

Samanyolu’nun merkezinde ne vardır? Uzun bir süre gökbilimciler gökadamızın merkezinde bir karadeliğin gizlendiğinden şüphelendiler, ancak emin olamadılar. La Silla Paranal Gözlemevi’ndeki ESO teleskopları ile gökada merkezinin 15 yıl boyunca sürekli gözlenmesinin ardından biliminsanları sonunda kesin kanıtı elde ettiler.

Samanyolu’nun merkezindeki yıldızlar o kadar yoğun bir şekilde bir araya toplanmışlardı ki VLT’nin çözünürlüğünü yükseltmek için uyarlanabilir (adaptif) optik tekniği gibi özel görüntüleme tekniklerine ihtiyaç duyulmaktaydı. Gökbilimciler gökada merkezi etrafında hareket ettikçe yıldızları benzeri görülmemiş bir doğrulukla izleme imkanı buldular. İzledikleri yollar, Güneş’imizden neredeyse üç milyon kat daha fazla kütleye sahip çok büyük kütleli bir karadeliğin yoğun çekimi etkisinde dolanıyor olmaları gerektiği gösterdi. VLT gözlemleri bu bölgeden düzenli aralıklarla kırmızı-ötesi ışık salan parlamaları da açığa çıkardı. Bu olgunun kesin nedeni gizemini korurken gözlemciler karadeliğin çok hızlı dönmekte olabileceğini öngördüler. Her ne oluyorsa, karadeliğin yaşamı hiç de sakin ve huzurlu değildi. Bakınız ESO Basın Açıklaması eso1332, eso1151, eso0846, eso0226, ve eso0330.

Gökbilimciler VLT’yi, yine çok büyük kütleli karadeliklere ait belirgin işaretleri bulmak üzere, diğer gökadaların merkezlerine bakmak için de kullanıyorlar. NGC 1097 aktif gökadasında eşsiz detaylarla gökada merkezine doğru karmaşık sarmal iplikçik ağları görebildiler ve gökadanın ana bölgelerinden çekirdeğinin en sonuna kadar maddenin tünelleme sürecinin muhtemelen ilk defa detaylı bir görüntüsünü elde edebildiler. Bakınız ESO Basın Açıklaması eso0109, eso0319, eso0414, eso0529, ve eso0534.

"Bir karadelikten başka bir kurgu olasılığına karşı altyapıyı oluşturabilmek için çok daha keskin görüntülere ihtiyacımız vardı ve ESO VLT’nin bize bunları sağlayacağına güvendik. Artık gözlemsel karadelik fiziği dönemi gerçekten başladı!"

Reinhard Genzel, Max-Planck Yerötesi Fiziği Enstitüsü Müdürü
ESO Observations

Gökada-Merkezi'nden Yakın-Kırmızı-Ötesi Parlama