Çok Yaşlı Yıldızlar

Evrenin yaşının belirlenmesi

“Görece sönük olan bu yıldız için elde edilen tayf kesinlikle muhteşem – gerçekten de şimdiye dek bu kaliteye ancak çıplak gözle görülebilen yıldızlarda ulaşılmıştı. Sönüklüğüne rağmen Uranyum çizgisi çok iyi bir doğrulukla ölçülebiliyor.”

Roger Cayrel, Paris Gözlemevi


Gökbilimciler evrenin yaşının belirlenmesinde bağımsız bir yol oluşturacak eşsiz bir ölçüm sağlamak için Çok Büyük Teleskop’u kullandılar. İlk defa, içinde yaşadığımız gökada olan Samanyolu’nun henüz durağan olduğu zamanlarda doğmuş olan bir yıldızdaki, radyoaktif Uranyum-238 miktarını ölçtüler. Bakınız ESO Basın Açıklaması eso0106.

Bu Uranyum “saati” tıpkı arkeolojideki karbon testi gibi, ancak çok daha uzun zaman ölçeklerinde yıldızın yaşını ölçmektedir. Bu, yıldızın 12,5 milyar yaşında olduğu gösteriyor. Yıldız evrenin kendisinden daha yaşlı olamayacağına göre evren bu yaştan da yaşlı olmalı. Bu, bizim evrenin yaşının 13,7 milyar yıl olduğu yönündeki kozmoloji bilgimizle de uyum göstermekte. Yıldız ve bizim Gökadamız Büyük Patlama’dan hemen sonra oluşmuş olmalılar.

Başka bir sonuç, gökbilim teknolojisini sınırlara götürmekte ve Samanyolu’nun en erken zamanlarına ışık tutmaktadır. Gökbilimciler küresel bir kümedeki iki yıldızda ilk defa berilyum içeriği ölçümü yaptılar. Bu sayede, Samanyolu’ndaki ilk yıldızların oluşumu ile bu yıldız kümesi arasındaki erken safhalar üzerinde çalıştılar. Samanyolu gökadasındaki birinci nesil yıldızların Büyük Patlama’yı takip eden ve ~200 milyon yıl süren “Karanlık Çağlar”ın hemen sonrasında oluştuklarını buldular. Bakınız ESO Basın Açıklaması eso0425.