Teleskoplar ve Aletler

Bir araya getirme amacıyla yola çıkan ESO, Avrupa'daki gökbilimcilere en son teknoloji kullanan tesisleri sunmakta ve gökbilim araştırmalarında işbirliğini desteklemekte ve düzenlemektedir. Günümüzde ESO, Şili'nin kuzeyinde dünyanın en büyük ve gelişmiş gözlem tesislerinden bazılarını işletmektedir: La Silla, Paranal ve Chajnantor. Buralar gökbilim gözlemleri için güney yarıküredeki bilinen en uygun yerlerdir. Teknoloji geliştirme, konferanslar ve eğitim projeleri gibi diğer etkinliklerle de ESO astronomi ve astrofizik alanlarında bir Avrupa Araştırma Alanı kurulmasında karar verici rol oynamaktadır.

Paranal Gözlemevi

Cerro Paranal'daki 'Çok Büyük Teleskop' (VLT) ESO'nun görünür ve kırmızı-ötesi ışıktaki birincil gözlem yeridir. 8.2m çaplı dört Birim Teleskopun (UT) her biri ayrı ayrı birçok aletle birlikte çalışır durumdadır.

VLT aynı zamanda dört teleskoptan alınan ışığı birleştirerek bir girişim-ölçer olarak çalışma imkanı sunmaktadır. 'Çok Büyük Teleskop Girişim-ölçeri' (VLTI) kendi aletleri ile birlikte çalışarak mili açısaniye seviyesinde gözlem ve 10 mikro açısaniye kesinliğinde astrometri imkanı sağlamaktadır. 8.2m çaplı teleskoplarına ek olarak VLTI'nin 1.8m çaplı dört adet yardımcı teleskopuyla görüş yetenekleri artırılmıştır ve yıl boyunca tüm gece kullanıma açıktır.

Paranal’da ayrıca görüntüleme taramaları için iki teleskop işlevsel durumdadır, görünür ışık için VLT Tarama Teleskopu (VST, 2.6metre çaplı) ve kırmızı-ötesi için Görünür ve Kırmızı-ötesi Gökbilim Tarama Teleskopu (VISTA, 4.1.metre).

VLT'yi Google Haritalar'da ve halktan gönderilen resimlerle birlikte görün. ESO yerleşkelerini ziyaret etme konusundaki bilgiler ayrı bir sayfada verilmiştir.

La Silla Gözlemevi

ESO La Silla Gözlemevi’nde iki büyük teleskop çalıştırıyor (3.6-metre teleskopu ve Yeni Teknoloji Teleskopu - NTT). Bu teleskopların tamamı ESO ya da ESO'nun önemli katkılarıyla dış konsorsiyumlar tarafından üretilmiş son teknoloji ürünü donanımlarla çalışmaktadır.

La Silla'yı Google Haritalar'da ve halktan gönderilen resimlerle birlikte görün. ESO yerleşkelerini ziyaret etme konusundaki bilgiler ayrı bir sayfada verilmiştir.






APEX

APEX, Atacama Pathfinder Deneyi 5100m yükseklikteki Llano Chajnantor yerleşkesinde, tek bir çanak şeklinde prototip bir ALMA anteni kurup işletmek amacıyla, %50’si Max Planck Radyo Gökbilimi Enstitüsü (MPIfR), %23’ü Onsala Uzay Gözlemevi (OSO), ve %27’si Avrupa Güney Gözlemevi’nin (ESO) katkısıyla kurulmuş bir ortaklığın ürünüdür. Teleskop Almanya, Duisburg'daki VERTEX Antennentechnik tarafından sağlanmıştır. APEX'te bir dizi frekans işlemeli tayfçeker ve geniş açılı ışınım-ölçerler çoğunlukla 0.2 - 1.4 mm aralığındaki atmosferik pencerede çalışmaktadır. Teleskop ESO tarafından işletilmektedir.

Chajnantor yerleşkesini Google Haritalar'da ve halktan gönderilen resimlerle birlikte görün.

 

ALMA

Atacama Büyük Milimetre/milimetre-altı Dizgesi ya da ALMA, uluslararası bir işbirliği projesidir, Şili’deki And Dağları’nın eteklerinde bulunan bir yerleşkeden evreni araştırmak için devrimsel olarak tasarlanan bir teleskoptur. ALMA başlangıçta 0.32’den 3.6 mm’ye kadar çalışan 66 yüksek hassasiyetli antenden oluşacaktır. 12-metre ana dizgesi elli adet 12-metre çaplı antene sahip olcaktır, bunlar birlikte çalışarak tek bir teleskop gibi davranacaktır – bir girişimölçer. Ek olarak yakın dört adet 12-metre ve on iki adet 7-metre antenleri bunu tamamlayacaktır. ALMA antenleri farklı şekillerde düzenlenebilir, antenlerin arasındaki mesafe 150 metreden 16 kilometreye kadar değişmektedir. ALMA bağdaştırıcısı, antenler tarafından alınan bilgileri bileştiren, şaşırtıcı derecede, saniyede 16,000 milyon kere milyon (1,6x1016) işlem yapan özelleştirilmiş bir bilgisayardır.

ALMA’nın açılışı 2013 yılında yapılmıştır, fakat erken bilimsel gözlemler 2011 yılında kısmi bir dizgeyle başlamıştır.

ALMA, ESO (Üye Ülkeleri temsilen), NSF (ABD) ve NINS (Japonya) ile birlikte NRC (Kanada), NSC ve ASIAA (Tayvan) ve KASI (Güney Kore) ortaklığı olup, Şili Cumhuriyeti ile işbirliği yapılmaktadır. Ortak ALMA Gözlemevi ESO, AUI/NRAO ve NAOJ tarafından işletilmektedir.

Daha fazla bilgi için lütfen ALMA sayfasını okuyun. ESO yerleşkelerini ziyaret etme konusundaki bilgiler ayrı bir sayfada verilmiştir.

E-ELT

ESO Avrupalı astronomlar ve astrofizikçiler topluluğu ile birlikte sonraki on yılın ortalarında ihtiyaç duyulan yeni bir dev teleskopu tanımlamak için çalışmaktadır: Avrupa Aşırı Büyük Teleskopu (E-ELT). E-ELT “gökyüzünü izleyen dünyanın en büyük gözü”, dünyadaki en büyük optik/yakın kırmızı-ötesi teleskop olacak. Aynası neredeyse bir futbol sahası uzunluğunun yarısı kadar büyük olacak.

E-ELT’nin inşa işlemleri için yeşil ışık 2014 yılı sonunda verilmiş olup, teleskopun faaliyetlerine başlama tarihi olarak 2024 yılı civarı planlanmıştır.

E-ELT yerleşkesinin VLT’nin Paranal yerleşkesine 20 km uzaklıkta yer alan Cerro Paranal olması kararlaştırıldı.

39-metrelik birincil aynası ve uyarlamalı optik konsepti ile E-ELT’nin Evren anlayışımızı devrimsel şekilde değiştireceği düşünülüyor, aynı Galileo’nun teleskopu 400 yıl önce ilk kez gökyüzüne çevirerek yaptığı gibi.

Daha fazla bilgi için lütfen E-ELT sayfasını okuyun.

Bilim insanları için