//Font select and font size $FontName = Arial $FontSize = 30 //Character attributes (global) $Bold = FALSE $UnderLined = FALSE $Italic = FALSE //Position Control $HorzAlign = Center $VertAlign = Bottom $XOffset = 0 $YOffset = 0 //Contrast Control $TextContrast = 15 $Outline1Contrast = 8 $Outline2Contrast = 15 $BackgroundContrast = 0 //Effects Control $ForceDisplay = FALSE $FadeIn = 0 $FadeOut = 0 //Other Controls $TapeOffset = FALSE //$SetFilePathToken = <<:>> //Subtitles 00:00:00:00,00:00:04:19,Βλέποντας το αόρατο 00:00:06:08,00:00:09:02,Όταν ακούτε το αγαπημένο σας μουσικό κομμάτι, τα αυτιά σας συλλέγουν 00:00:09:03,00:00:12:20,ένα ευρύ φάσμα συχνοτήτων απόβαθείς κιθαρισμούς ενός μπάσου 00:00:12:21,00:00:16:03,μέχρι οξείες υψίσυχνες δονήσεις. 00:00:16:04,00:00:18:24,Αν τα αυτιά μας ήταν ευαίσθητα σε ένα πολύ περιορισμένο 00:00:19:08,00:00:20:23,εύρος συχνοτήτων, 00:00:20:24,00:00:23:13,θα χάναμε πολύ από την καλή μουσική! 00:00:23:14,00:00:27:00,Αλλά αυτή είναι ουσιαστικά η θέση στην οποία βρίσκονται οι αστρονόμοι. 00:00:27:01,00:00:30:04,Τα μάτια μας είναι ευαίσθητα σε πολύ μικρό εύρος 00:00:30:05,00:00:33:00,συχνοτήτων του φωτός: το ορατό φως. 00:00:33:01,00:00:35:14,Είμαστε όμως εντελώς τυφλοί σε άλλες μορφές 00:00:35:15,00:00:37:15,ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας. 00:00:37:16,00:00:40:16,Υπάρχουν όμως πολλά αντικείμενα στο Σύμπαν τα οποία εκπέμπουν 00:00:40:17,00:00:43:24,ακτινοβολία σε άλλες περιοχές του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος. 00:00:44:00,00:00:47:19,Για παράδειγμα, τη δεκαετία του 30 ανακαλύφθηκε τυχαία 00:00:47:20,00:00:51:06,ότι υπάρχουν ραδιοκύματα που προέρχονται από τα βάθη του διαστήματος. 00:00:51:07,00:00:53:24,Κάποια απ΄ αυτά, είχαν συχνότητες ίδιες με αυτές των αγαπημένων μας 00:00:54:00,00:00:57:04,ραδιοσταθμών, αλλά ήταν ασθενέστερα και όχι τόσο 00:00:57:05,00:00:59:07,ενδιαφέροντα. 00:01:00:12,00:01:03:24,Για να συντονιστεί κανείς στο Ράδιο Σύμπαν χρειάζεσαι έναν 00:01:04:00,00:01:06:14,δέκτη: ένα ραδιοτηλεσκόπιο. 00:01:06:16,00:01:10:24,Για όλα τα μικρά μήκη κύματος ένα ραδιοτηλεσκόπιο είναι απλά ένας κοίλος δίσκος. 00:01:11:00,00:01:14:02,Μοιάζει με το πρωτεύον κάτοπτρο ενός οπτικού τηλεσκοπίου. 00:01:14:04,00:01:18:10,Επειδή όμως τα ραδιοκύματα είναι κατά πολύ μακρύτερα από τα οπτικά κύματα 00:01:18:10,00:01:21:06,η επιφάνεια του δίσκου δε χρειάζεται να είναι τόσο ομαλή 00:01:21:08,00:01:23:00,όσο αυτή ενός κατόπτρου. 00:01:23:02,00:01:25:16,Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η κατασκευή ενός μεγάλου 00:01:25:16,00:01:30:20,ραδιοτηλεσκοπίου είναι πολύ ευκολότερη απ' αυτή ενός οπτικού τηλεσκοπίου. 00:01:30:20,00:01:34:24,Στα ραδιοφωνικά μήκη κύματος είναι ευκολότερη η χρήση της συμβολομετρίας. 00:01:34:24,00:01:38:02,Η αύξηση δηλαδή, της διακριτικής ικανότητας που προέρχεται από το συνδυασμό 00:01:38:02,00:01:41:24,των σημάτων δύο διαφορετικών τηλεσκοπίων σαν να ήταν τμήματα 00:01:42:00,00:01:45:14,ενός ενιαίου τεράστιου δίσκου. 00:01:45:14,00:01:48:16,Το Very Large Array στο Νέο Μεξικό, για παράδειγμα αποτελείται από 00:01:48:16,00:01:53:18,27 διαφορετικές κεραίες, διαμέτρου 25 μέτρων η κάθε μία. 00:01:53:18,00:01:56:24,Κάθε κεραία μπορεί να μετακινηθεί ανεξάρτητα και σε πλήρη 00:01:57:00,00:02:00:10,ανάπτυξη το εικονικό ραδιοτηλεσκόπιο που δημιουργείται από τη συστοιχία 00:02:00:12,00:02:04:20,αυτή έχει διάμετρο 36 χιλιομέτρων. 00:02:04:22,00:02:07:14,Πώς λοιπόν φαίνεται το Σύμπαν στα ραδιοκύματα; 00:02:07:16,00:02:12:00,Ο Ήλιος μας για αρχή λάμπει κατά πολύ περισσότερο στα ραδιοκύματα. 00:02:12:02,00:02:14:18,Το ίδιο και το κέντρο του Γαλαξία μας. 00:02:14:18,00:02:16:10,Αλλά υπάρχουν κι άλλα. 00:02:16:12,00:02:20:12,Τα πάλσαρς είναι υπέρπυκνα αστρικά πτώματα που εκπέμπουν ραδιοκύματα 00:02:20:12,00:02:22:16,σε μία πολύ μικρή δέσμη. 00:02:22:16,00:02:25:20,Επίσης, περιστρέφονται με ταχύτητα πολλών εκατοντάδων 00:02:25:20,00:02:27:18,περιστροφών ανά δευτερόλεπτο. 00:02:27:18,00:02:31:20,Έτσι ένας πάλσαρ μοιάζει με έναν περιστρεφόμενο ραδιοφάρο. 00:02:31:22,00:02:35:08,Και αυτό που βλέπουμε απ΄ αυτούς είναι μία τακτική και γρήγορη 00:02:35:08,00:02:38:08,ακολουθία πολύ σύντομων ραδιοπαλμών. 00:02:38:10,00:02:40:16,Εξ' ου και τ' όνομά τους. 00:02:40:16,00:02:43:08,Η ραδιοπηγή, γνωστή ως Κασσιόπεια A είναι στην πραγματικότητα 00:02:43:10,00:02:47:16,το υπόλειμμα ενός υπερκαινοφανούς ο οποίος εξερράγη τον 17ο αιώνα. 00:02:47:16,00:02:52:06,Κενταύρου A, Κύκνου A και Παρθένου A είναι όλοι τους γιγάντιοι γαλαξίες 00:02:52:06,00:02:54:16,που εκπέμπουν τεράστιες ποσότητες ραδιοκυμάτων. 00:02:54:16,00:02:59:24,Κάθε γαλαξίας τροφοδοτείται από μία Μαύρη Τρύπα στο κέντρο του. 00:03:00:00,00:03:04:00,Μερικοί από αυτούς τους ραδιογαλαξίες και τους ημιαστέρες είναι τόσο ισχυροί 00:03:04:02,00:03:09:08,που τα σήματά τους μπορούν ν' ανιχνευθούν σε αποστάσεις 10 δις ετών φωτός. 00:03:09:08,00:03:12:22,Ακόμη υπάρχει το ασθενές, μικρού σχετικά μήκους κύματος 00:03:12:24,00:03:15:08,ραδιοφωνικό σήμα που είναι διάχυτο σ' όλο το Σύμπαν. 00:03:15:08,00:03:18:04,Αυτό είναι γνωστό σαν μικροκυματική ακτινοβολία υποβάθρου 00:03:18:04,00:03:20:10,και αποτελεί τον απόηχο της Μεγάλης Έκρηξης. 00:03:20:10,00:03:24:14,Το υπόλειμμα της υπέρθερμης δημιουργίας του Σύμπαντος. 00:03:26:02,00:03:30:10,Κάθε τμήμα του φάσματος έχει τη δική του ιστορία να μας διηγηθεί. 00:03:30:10,00:03:33:24,Σε χιλιοστομετρικά και μικρότερα μήκη κύματος οι αστρονόμοι μελετούν 00:03:33:24,00:03:37:02,το σχηματισμό των γαλαξιών στο νεαρό Σύμπαν, και την προέλευση 00:03:37:04,00:03:41:06,των άστρων και των πλανητών στο Γαλαξία μας. 00:03:41:06,00:03:45:10,Η περισσότερη απ' την ακτινοβολία αυτή εμποδίζεται από τους υδρατμούς της ατμόσφαιρας. 00:03:45:12,00:03:48:10,Για να παρατηρηθεί πρέπει ν' ανέβουμε ψηλά σε ξηρές περιοχές. 00:03:48:10,00:03:51:08,Στο Λάνο ντε Τσαντναντόρ, για παράδειγμα. 00:03:51:10,00:03:54:24,Σε ύψος πέντε χιλιομέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας, στο εξωτικό αυτό 00:03:54:24,00:03:57:24,οροπέδιο στη βόρεια Χιλή κατασκευάζεται το ALMA: 00:03:58:00,00:04:00:22,το Atacama Large Millimeter Array. 00:04:00:22,00:04:05:22,Όταν ολοκληρωθεί το 2014, το ALMA θα είναι το μεγαλύτερο αστρονομικό 00:04:05:22,00:04:08:08,παρατηρητήριο που κατασκευάστηκε ποτέ. 00:04:08:20,00:04:13:24,64 κεραίες βάρους 100 τόνων η κάθε μία θα λειτουργούν σαν συστοιχία. 00:04:13:24,00:04:17:22,Τεράστια φορτηγά θα τις διασπείρουν σε μία έκταση μεγάλη όση το Λονδίνο για 00:04:17:24,00:04:20:20,να αυξήσουν την ευκρίνεια, ή θα τις φέρνουν κοντύτερα για 00:04:20:22,00:04:23:00,να αυξάνουν το πεδίο της παρατήρησης. 00:04:23:02,00:04:27:06,Κάθε κίνηση θα γίνεται με ακρίβεια χιλιοστού. 00:04:28:16,00:04:32:04,Πολλά αντικείμενα στο Σύμπαν ακτινοβολούν στο υπέρυθρο. 00:04:32:06,00:04:35:24,Η ακτινοβολία υπερύθρου ανακαλύφθηκε από τον Γουίλιαμ Χέρσελ, και 00:04:36:00,00:04:40:18,είναι γνωστή ως "θερμική" καθώς εκπέμπεται απ' όλα τα σχετικά θερμά αντικείμενα 00:04:40:18,00:04:43:02,ακόμη και τους ανθρώπους. 00:04:45:20,00:04:49:06,Ίσως γνωρίζετε περισσότερο απ΄ όσο νομίζετε την υπέρυθρη ακτινοβολία. 00:04:49:08,00:04:52:06,Στη Γη, αυτή η ακτινοβολία χρησιμοποιείται σε 00:04:52:08,00:04:55:04,κάμερες ή συσκευές νυχτερινής όρασης. 00:04:55:06,00:04:59:04,Για να ανιχνεύσουν την ασθενή υπέρυθρη λάμψη μακρινών αντικειμένων, οι αστρονόμοι 00:04:59:06,00:05:02:24,χρειάζονται υπερευαίσθητους ανιχνευτές σε θερμοκρασία μερικών μόνο βαθμών 00:05:03:00,00:05:08:00,πάνω από το απόλυτο μηδέν για να εκμηδενίσουν την δική τους ακτινοβολία. 00:05:10:22,00:05:15:18,Τα περισσότερα σύγχρονα οπτικά τηλεσκόπια σήμερα, διαθέτουν υπέρυθρες κάμερες. 00:05:15:18,00:05:19:08,Επιτρέπουν την παρατήρηση μέσα από τα κοσμικά νέφη σκόνης, αποκαλύπτοντας 00:05:19:10,00:05:24:06,νεογέννητα άστρα μέσα σ' αυτά, κάτι που απλά δεν φαίνεται στο οπτικό φάσμα. 00:05:24:06,00:05:29:02,Για παράδειγμα, αυτή η οπτική εικόνα του κοσμικού μαιευτηρίου στον Ωρίωνα. 00:05:29:04,00:05:31:10,Κοιτάξτε τώρα πόσο διαφορετική είναι μέσα από τα μάτια 00:05:31:12,00:05:34:02,μίας υπέρυθρης κάμερας! 00:05:34:04,00:05:37:08,Η παρατήρηση στο υπέρυθρο είναι επίσης πολύ χρήσιμη για τη μελέτη 00:05:37:08,00:05:39:24,των πλέον μακρινών γαλαξιών. 00:05:39:24,00:05:45:00,Τα νεογέννητα άστρα σε ένα νεαρό γαλαξία λάμπουν ιδιαίτερα στο υπεριώδες φως. 00:05:45:02,00:05:49:00,Αυτό όμως ταξιδεύει για δισεκατομμύρια χρόνια μέσα 00:05:49:02,00:05:50:16,στο διαστελλόμενο Σύμπαν. 00:05:50:18,00:05:54:14,Η διαστολή επιμηκύνει τα μήκη κύματος και έτσι όταν τα λαμβάνουμε 00:05:54:14,00:05:59:06,έχουν μετατεθεί στο εγγύς υπέρυθρο. 00:06:00:14,00:06:04:06,Αυτό το κομψό όργανο είναι το τηλεσκόπιο MAGIC στο Λα Πάλμα. 00:06:04:08,00:06:06:24,Ερευνά τον ουρανό για κοσμικές ακτίνες-γ 00:06:06:24,00:06:10:20,τις πλέον ισχυρές πηγές ακτινοβολίας στη Φύση. 00:06:12:08,00:06:14:24,Ευτυχώς για μας, η θανατηφόρα ακτινοβολία γ εμποδίζεται από 00:06:14:24,00:06:16:08,τη Γήινη ατμόσφαιρα. 00:06:16:08,00:06:20:00,Αφήνει όμως ίχνη πίσω της για να τα μελετήσουν οι αστρονόμοι. 00:06:20:02,00:06:23:00,Μετά τη σύγκρουσή της με την ατμόσφαιρα παράγει μεγάλο αριθμό 00:06:23:02,00:06:24:16,ενεργών σωματιδίων. 00:06:24:18,00:06:29:08,Αυτά με τη σειρά του παράγουν μία αχνή λάμψη την οποία παρατηρεί το MAGIC. 00:06:30:22,00:06:34:16,Κι εδώ βλέπετε το αστεροσκοπείο Πιερ Οζέρ στην Αργεντινή. 00:06:34:16,00:06:37:02,Δεν μοιάζει καν με τηλεσκόπιο. 00:06:37:02,00:06:42:24,Το Πιερ Οζέρ αποτελείται από 1600 αισθητήρες, διάσπαρτους σε έκταση 00:06:42:24,00:06:44:06,περισσότερων από 3000 τετραγωνικών χιλιόμετρων. 00:06:44:08,00:06:48:14,Συλλαμβάνουν την εκπομπή σωματιδίων από την κοσμική ακτινοβολία μακρινών 00:06:48:14,00:06:50:12,υπερκαινοφανών και μελανών οπών. 00:06:51:16,00:06:56:10,Και τους ανιχνευτές νετρίνων, εγκατεστημένους σε βαθιά ορυχεία, 00:06:56:12,00:06:59:18,κάτω από την επιφάνεια των ωκεανών ή μέσα στον πάγο της Ανταρκτικής; 00:06:59:20,00:07:01:22,Μπορούμε να τους θεωρήσουμε τηλεσκόπια; 00:07:01:24,00:07:03:10,Γιατί όχι; 00:07:03:12,00:07:07:20,Παρατηρούν το Σύμπαν ακόμη και αν δε συλλέγουν δεδομένα από 00:07:07:20,00:07:10:02,το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα. 00:07:10:02,00:07:13:22,Τα νετρίνα είναι σωματίδια δύσκολα ανιχνεύσιμα, που δημιουργήθηκαν 00:07:13:24,00:07:16:06,στον Ήλιο και σε εκρήξεις υπερκαινοφανών. 00:07:16:08,00:07:19:20,Δημιουργήθηκαν ακόμη και στην Μεγάλη Έκρηξη. 00:07:19:22,00:07:24:16,Σε αντίθεση με άλλα στοιχειώδη σωμάτια, τα νετρίνα μπορούν αν διέλθουν μέσα από 00:07:24:16,00:07:29:16,την ύλη, ταξιδεύουν με ταχύτητες κοντά στην ταχύτητα του φωτός και δεν έχουν ηλεκτρικό φορτίο. 00:07:29:18,00:07:34:06,Αν και είναι δύσκολο να μελετηθούν βρίσκονται σε αφθονία. 00:07:34:06,00:07:38:04,Κάθε δευτερόλεπτο περισσότερα από 50 τρισεκατομμύρια νετρίνα από τον Ήλιο 00:07:38:04,00:07:40:14,μας διαπερνούν. 00:07:40:16,00:07:44:20,Τέλος, αστρονόμοι και φυσικοί έχουν ενώσει τις δυνάμεις τους για τη κατασκευή 00:07:44:22,00:07:46:16,ανιχνευτών βαρυτικών κυμάτων. 00:07:46:16,00:07:50:16,Αυτά τα "τηλεσκόπια" δε συλλέγουν ακτινοβολία ούτε καταγράφουν σωματίδια. 00:07:50:16,00:07:55:06,Καταγράφουν τις ελάχιστες διαταραχές στη δομή του χωρόχρονου 00:07:55:06,00:08:00:24,όπως αυτός προβλέπεται από τη θεωρία της σχετικότητας του Αϊνστάιν. 00:08:01:00,00:08:05:04,Με μία εκπληκτική ποικιλία οργάνων οι αστρονόμοι παρατηρούν όλη την 00:08:05:04,00:08:10:24,έκταση του φάσματος της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας και έχουν επεκταθεί και παραπέρα. 00:08:11:00,00:08:15:06,Μερικές όμως παρατηρήσεις απλά δεν μπορούν να γίνουν από την επιφάνεια της Γης. 00:08:15:06,00:08:16:20,Η λύση; 00:08:16:22,00:08:19:06,Διαστημικά Τηλεσκόπια.