//Font select and font size
$FontName       = Arial
$FontSize       = 30

//Character attributes (global)
$Bold           = FALSE
$UnderLined     = FALSE
$Italic         = FALSE

//Position Control
$HorzAlign      = Center
$VertAlign      = Bottom
$XOffset        = 0
$YOffset        = 0

//Contrast Control
$TextContrast           = 15
$Outline1Contrast       = 8
$Outline2Contrast       = 15
$BackgroundContrast     = 0

//Effects Control
$ForceDisplay   = FALSE
$FadeIn         = 0
$FadeOut        = 0

//Other Controls
$TapeOffset          = FALSE
//$SetFilePathToken  = <<:>>

//Subtitles
00:00:00:00,00:00:02:22, 7. Co dalej?
00:00:04:21,00:00:07:17, W Arizonie odlano pierwsze zwierciadło dla
00:00:07:18,00:00:09:15, Wielkiego Teleskopu Magellana.
00:00:09:16,00:00:12:22, Ten olbrzymi instrument powstanie w obserwatorium Las Campanas
00:00:12:23,00:00:14:14, w Chile.
00:00:14:15,00:00:18:06, Jego siedem zwierciadeł, z których każde ma ponad 8 metrów średnicy
00:00:18:07,00:00:21:10, zostanie ułożonych na kształt płatków wielkiego kwiatu.
00:00:21:11,00:00:24:10, Razem będą one skupiać ponad czterokrotnie więcej światła
00:00:24:11,00:00:27:25, niż największe pracujące obecnie teleskopy.
00:00:28:01,00:00:32:11, Kalifornijski Teleskop 30-metrowy, planowany na rok 2015
00:00:32:12,00:00:35:07, będzie większą wersją działającego obecnie teleskopu Keck.
00:00:35:08,00:00:38:14, Setki pojedynczych segmentów złożą się na niezwykłe zwierciadło
00:00:38:15,00:00:42:18, wielkie jak sześciopiętrowy budynek.
00:00:42:19,00:00:47:13, W Europie planowany jest Europejski Skrajnie Wielki Teleskop.
00:00:47:25,00:00:51:09, Jego zwierciadło o 42-metrowej średnicy będzie tak duże
00:00:51:10,00:00:54:21, jak olimpijski basen - powierzchnią dwukrotnie przewyższy
00:00:54:22,00:00:57:01, 30-metrowy Kalifornijski Teleskop.
00:00:57:02,00:01:01:15, Te giganty przyszłości, konstruowane dla obserwacji w podczerwieni
00:01:01:16,00:01:06:09, zostaną wyposażone w niezwykle czułe odbiorniki oraz system optyki adaptatywnej.
00:01:06:10,00:01:09:01, Będą w stanie dostrzec pierwsze pokolenie galaktyk
00:01:09:02,00:01:12:08, oraz pierwsze gwiazdy w historii Wszechświata.
00:01:12:09,00:01:15:08, Co więcej, pozwolą nam dostrzec pierwsze bezpośrednie obrazy
00:01:15:09,00:01:18:09, planet w innych układach planetarnych.
00:01:18:10,00:01:22:05, Cóż, dla radioastronomów 42 metry to łupinka orzecha.
00:01:22:06,00:01:24:23, Łączą oni wiele małych teleskopów syntezując
00:01:24:24,00:01:27:07, gigantyczny instrument obserwacyjny.
00:01:27:08,00:01:30:25, LOFAR czyli interferometr niskich częstotliwości
00:01:31:01,00:01:32:18, jest budowany właśnie w Holandii.
00:01:32:19,00:01:38:01, Światłowody połączą 30 000 anten z centralnym superkomputerem.
00:01:38:02,00:01:41:16, Układ nie posiada ruchomych elementów, jednak obserwacje będą prowadzone
00:01:41:17,00:01:45:01, w ośmiu różnych kierunkach na niebie, jednocześnie.
00:01:45:02,00:01:48:08, Technologia LOFAR prawdopodobnie znajdzie zastosowanie w planowanym
00:01:48:09,00:01:50:20, SKA - Square Kilometre Array, który jest na absolutnym szczycie listy życzeń
00:01:50:21,00:01:52:19, radioastronomów na świecie.
00:01:52:20,00:01:56:21, Ten międzynarodowy interferometr zostanie wybudowany w Australii lub Południowej Afryce.
00:01:56:22,00:02:00:19, Anteny o dużych średnicach oraz małe odbiorniki zostaną połączone, aby uzyskiwać
00:02:00:20,00:02:05:03, niewiarygodnie szczegółowe obrazy radiowego nieba.
00:02:05:04,00:02:08:23, Ponieważ całkowita powierzchnia zbierająca osiągnie kilometr kwadratowy
00:02:08:24,00:02:12:16, będzie to najczulszy instrument do badań Kosmosu na falach radiowych
00:02:12:17,00:02:15:03, jaki kiedykolwiek skonstruowano.
00:02:15:04,00:02:20:06, Ewolucja galaktyk, potężne kwazary, pulsujące gwiazdy neutronowe
00:02:20:07,00:02:23:25, żadne źródło fal radiowych nie schowa się przed szpiegującym okiem
00:02:24:01,00:02:26:24, radiointerferometru SKA.
00:02:26:25,00:02:30:12, Ten instrument będzie prawdopodobnie zdolny odebrać też sygnały od
00:02:30:13,00:02:34:01, pozaziemskich cywilizacji.
00:02:34:02,00:02:37:09, A co będzie działo się w przestrzeni kosmicznej?
00:02:37:10,00:02:41:06, Po piątej i ostatniej już misji serwisowej, Teleskop Kosmiczny Hubble'a
00:02:41:07,00:02:46:17, będzie może pracował do roku 2013.
00:02:46:18,00:02:50:23, W tym właśnie czasie wyniesiony zostanie na orbitę jego następca.
00:02:52:23,00:02:56:23, Poznajcie Teleskop Kosmiczny Jamesa Webba, kosmiczne obserwatorium podczerwieni
00:02:56:24,00:03:02:17, nazwane na cześć jednego z pierwszych pracowników NASA.
00:03:02:18,00:03:07:01, Jego segmentowe zwierciadło o średnicy 6.5 metra
00:03:07:02,00:03:10:17, wyglądające jak rozwinięty kwiat, będzie siedmiokrotnie bardziej czułe
00:03:10:18,00:03:13:14, niż to w teleskopie Hubble'a.
00:03:13:15,00:03:16:18, Wielkie osłony termiczne utrzymają optykę oraz nisko-temperaturowe urządzenia
00:03:16:19,00:03:20:04, w ciągłym cieniu, pozwalając pracować
00:03:20:05,00:03:25:05, w temperaturze minus 233 stopni Celsjusza.
00:03:26:09,00:03:30:02, Teleskop Kosmiczny Jamesa Webba nie będzie krążył wokół Ziemi.
00:03:30:03,00:03:33:21, Zostanie umieszczony 1.5 miliona kilometrów od naszej planety
00:03:33:22,00:03:38:02,  na dalekiej, wokółsłonecznej orbicie.
00:03:38:03,00:03:41:07, pół wieku temu, teleskop Hale'a na górze Palomar
00:03:41:08,00:03:43:04, był największym w historii.
00:03:43:04,00:03:47:08, Teraz nawet większy od niego będzie orbitował w głębi przestrzeni kosmicznej.
00:03:47:08,00:03:51:16, Możemy się tylko zastanawiać, jakich niebywałych odkryć dzięki niemu dokonamy.
00:03:51:17,00:03:53:22, Bądźcie gotowi!
00:03:54:08,00:03:57:02, W międzyczasie, kreatywni inżynierowie przedstawili najbardziej rewolucyjny projekt
00:03:57:03,00:03:59:23, nowego teleskopu, jaki powstał w historii.
00:03:59:24,00:04:04:06, Naukowcy z Kanady zbudowali teleskop zwany "teleskopem z ciekłym zwierciadłem".
00:04:04:07,00:04:07:10, W tym rodzaju teleskopu obraz gwiazd odbijany jest nie przez
00:04:07:11,00:04:11:14, klasyczne wklęsłe lustro lecz przez powierzchnię ciekłej rtęci
00:04:11:15,00:04:14:20, wykrzywionej ruchem obrotowym zbiornika.
00:04:14:21,00:04:18:14, Taka konstrukcja sprawia, że tym typem teleskopu możemy patrzeć jedynie dokładnie w górę,
00:04:18:15,00:04:21:08, ale jego przewagą jest niezwykle tania konstrukcja
00:04:21:09,00:04:23:14, i duża łatwość w budowie.
00:04:23:15,00:04:26:16, Radioastronomowie chcieliby umieścić sieć małych anten podobną do LOFAR
00:04:26:17,00:04:29:14, na powierzchni Księżyca, tak daleko jak tylko się da
00:04:29:15,00:04:33:02, od ziemskich źródeł sztucznych sygnałów radiowych.
00:04:33:03,00:04:35:18, Kto wie, być może pewnego dnia zbudowany zostanie nawet teleskop optyczny
00:04:35:19,00:04:38:14, na drugiej stronie Księżyca.
00:04:38:15,00:04:41:14, Także astronomowie rentgenowscy używając teleskopów kosmicznych
00:04:41:15,00:04:44:04, mają nadzieję kolosalnie poprawić jakość swych obserwacji
00:04:44:05,00:04:45:06, w przyszłości.
00:04:45:07,00:04:47:23, Być może uda się im nawet uzyskać obraz brzegu
00:04:47:24,00:04:49:24, czarnej dziury.
00:04:51:18,00:04:54:19, Pewnego dnia, teleskopy pozwolą otrzymać odpowiedzi na najbardziej nurtujące ludzi pytanie:
00:04:54:20,00:05:01:01, Czy jesteśmy samotni we Wszechświecie?
00:05:04:16,00:05:08:00, Wiemy już, że istnieją inne układy planetarne.
00:05:08:02,00:05:10:12, Oczekujemy też, że istnieją planety podobne do Ziemi
00:05:10:14,00:05:12:10, z płynną wodą.
00:05:12:12,00:05:13:10, Ale czy
00:05:13:12,00:05:15:16, jest tam życie?
00:05:16:12,00:05:20:08, Odnalezienie takich właśnie planet pozasłonecznych nie jest łatwe.
00:05:20:10,00:05:22:22, Zazwyczaj są one ukryte przed astronomami w blasku
00:05:22:22,00:05:26:04, światła swych macierzystych gwiazd.
00:05:27:02,00:05:30:06, Interferometry wyniesione w pustkę przestrzeni kosmicznej mogą
00:05:30:08,00:05:32:24, przynieść nowe odpowiedzi.
00:05:32:24,00:05:35:18, W tym czasie NASA rozważa projekt zwany
00:05:35:18,00:05:38:08, Terrestial Planet Finder - Poszukiwacz Planet Ziemiopodobnych.
00:05:38:10,00:05:42:22, Także w Europie naukowcy są na etapie projektowania sieci Darwin.
00:05:42:24,00:05:46:14, Sześć teleskopów okrążających Słońce w ścisłej konfiguracji.
00:05:46:16,00:05:50:18, Odległości między składnikami będą kontrolowane laserowo z dokładnością do nanometra,
00:05:50:18,00:05:54:10, co pozwoli uzyskać niewiarygodnie dużą zdolność rozdzielczą, dzięki czemu oddzielimy
00:05:54:10,00:05:58:06, przeszkadzające obecnie światło centralnych gwiazd, 
00:05:58:08,00:06:02:00, i zobaczymy ziemiopodobne planety orbitujące wokół innych słońc.
00:06:02:20,00:06:07:02, Przyszli astronomowie będą badać światło odbite od atmosfer planet.
00:06:07:04,00:06:12:04, Pozwoli to na spektroskopową analizę składu ich atmosfer.
00:06:12:04,00:06:15:12, Kto wie, może w następnych 15 latach dostrzeżemy ślady
00:06:15:12,00:06:17:20, tlenu, metanu, ozonu.
00:06:17:22,00:06:21:00, Ślady świadczące o możliwości istnienia życia.
00:06:23:04,00:06:25:18, Wszechświat jest pełen niespodzianek.
00:06:25:20,00:06:28:04, Niebo nigdy nie przestaje frapować.
00:06:28:06,00:06:31:04, Nie budzi zdziwienia fakt, że tysiące astronomów amatorów
00:06:31:04,00:06:33:18, rozsianych po całym globie wychodzi każdej pogodnej nocy
00:06:33:20,00:06:35:10, aby podziwiać Kosmos.
00:06:35:10,00:06:37:18, Ich teleskopy są zdecydowanie doskonalsze niż ten, 
00:06:37:20,00:06:39:04, którego używał Galileusz.
00:06:39:04,00:06:42:20, Robione dziś przez amatorów cyfrowe obrazy nieba przewyższają wykonywane
00:06:42:20,00:06:45:24, przez profesjonalistów jeszcze kilkadziesiąt lat temu.
00:06:46:00,00:06:49:10, Astronomiczne usiłowania zrozumienia Wszechświata i badania teleskopowe 
00:06:49:10,00:06:52:24, liczą sobie zaledwie 400 lat.
00:06:52:24,00:06:57:06, Nadal istnieje ogrom niezbadanych obszarów.
00:06:57:18,00:07:01:02, Przeszliśmy znaczą drogę, odkąd cztery wieki temu Galileusz 
00:07:01:04,00:07:04:10, zaczął badać i odkrywać swoim teleskopem Wszechświat.
00:07:04:10,00:07:07:16, Dziś nadal obserwujemy Wszechświat używając teleskopów
00:07:07:16,00:07:13:00, nie tylko z powierzchni Ziemi, lecz też z niezmierzonych obszarów przestrzeni kosmicznej.
00:07:13:02,00:07:16:18, Ludzie dysponują ogromnym, zda się niewyczerpalnym zasobem
00:07:16:20,00:07:19:22, pomysłowości i ciekawości.
00:07:19:24,00:07:22:14, Dopiero zaczęliśmy zdobywać odpowiedzi na
00:07:22:14,00:07:24:16, zadawane w wyobraźni pytania.
00:07:24:16,00:07:27:08, Odkryliśmy ponad 300 planet krążących wokół innych gwiazd
00:07:27:08,00:07:31:10, naszej Drogi Mlecznej i zaobserwowaliśmy organiczne molekuły na planetach 
00:07:31:10,00:07:34:24, towarzyszących bardzo odległym gwiazdom.
00:07:34:24,00:07:39:16, Te niezwykłe odkrycia mogą wyglądać jak kres możliwości ludzkiej eksploracji
00:07:39:17,00:07:43:18, jednak najciekawsze, bez wątpienia, dopiero nadejdzie.
00:07:43:20,00:07:46:16, Ty także możesz przyłączyć się do odkrywców.
00:07:46:16,00:07:51:10, Patrz i podziwiaj.