//Font select and font size $FontName = Arial $FontSize = 30 //Character attributes (global) $Bold = FALSE $UnderLined = FALSE $Italic = FALSE //Position Control $HorzAlign = Center $VertAlign = Bottom $XOffset = 0 $YOffset = 0 //Contrast Control $TextContrast = 15 $Outline1Contrast = 8 $Outline2Contrast = 15 $BackgroundContrast = 0 //Effects Control $ForceDisplay = FALSE $FadeIn = 0 $FadeOut = 0 //Other Controls $TapeOffset = FALSE //$SetFilePathToken = <<:>> //Subtitles 00:00:00:00,00:00:04:19, 5. การเห็นสิ่งที่ปกติที่มองไม่เห็น 00:00:06:08,00:00:09:02, เมื่อท่านฟังดนตรีที่ชอบ หูของท่านจะรับเสียง 00:00:09:03,00:00:12:20, หลายความถี่ ตั้งแต่เสียงความถี่ต่ำ 00:00:12:21,00:00:16:03, ไปถึงความถี่สูง 00:00:16:04,00:00:18:24, ตอนนี้ลองคิดดูว่าหูของท่านไวต่อความถี่ของเสียง 00:00:19:08,00:00:20:23, เพียงช่วงหนึ่งเท่านั้น 00:00:20:24,00:00:23:13, ท่านจึงพลาดเสียงที่ดีไปหมด 00:00:23:14,00:00:27:00, สถานการณ์เช่นนี้เกิดขึ้นในทางดาราศาสตร์ 00:00:27:01,00:00:30:04, ตาของเรามีความไวต่อความถี่ช่วงแคบ ๆ ของ 00:00:30:05,00:00:33:00, คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า 00:00:33:01,00:00:35:14, นั้นคือ เฉพาะความถี่ของแสงคลื่นความถี่อื่น ๆ 00:00:35:15,00:00:37:15, ของคลื่นแสงแม่เหล็กไฟฟ้า 00:00:37:16,00:00:40:16, ถ้ามองไม่เห็นในเอกภพมีเทห์ฟ้ามากมาย 00:00:40:17,00:00:43:24, ที่แผ่พลังงานในช่วงคลื่นอื่น 00:00:44:00,00:00:47:19, ตัวอย่างเช่น ในช่วงทศวรรษ ค.ศ. 1930 นักดาราศาสตร์ค้นพบ 00:00:47:20,00:00:51:06, แหล่งกำเนิดคลื่นวิทยุจากห้วงอวกาศลึกโดยบังเอิญ 00:00:51:07,00:00:53:24, คลื่นวิทยุบางคลื่นมีความถี่เดียวกันกับคลื่นวิทยุที่ท่านได้รับ 00:00:54:00,00:00:57:04, จากสถานีวิทยุท้องถิ่น แต่สัญญาณอ่อนมาก 00:00:57:05,00:00:59:07, และไม่มีรายการ 00:01:00:12,00:01:03:24, เพลงอย่างบนโลก จำเป็นต้องมีเครื่องรับซึ่งก็คือ 00:01:04:00,00:01:06:14, สายอากาศของกล้องโทรทรรศน์วิทยุนั้นเอง 00:01:06:16,00:01:10:24, ในการรับสัญญาณอันแผ่วเบาจากอวกาศ 00:01:11:00,00:01:14:02, จำเป็นต้องมีเครื่องรับซึ่งก็คือ สายอากาศของกล้องโทรทรรศน์วิทยุนั้นเอง 00:01:14:04,00:01:18:10, แต่ความยาวคลื่นของวิทยุ ยาวกว่าคลื่นของแสงมาก จานสายอากาศของกล้องโทรทรรศน์วิทยุ 00:01:18:10,00:01:21:06, จึงไม่ต้องราบเรียบ สม่ำเสมอ 00:01:21:08,00:01:23:00, ดังนั้นกระจกของกล้องโทรทรรศน์ 00:01:23:02,00:01:25:16, ดังนั้นกระจกของกล้องโทรทรรศน์ 00:01:25:16,00:01:30:20, การสร้างกล้องโทรทรรศน์แสงขนาดใหญ่ 00:01:30:20,00:01:34:24, นอกจากนี้กล้องโทรทรรศน์วิทยุ 2 เครื่อง ยังทำงานร่วมกันได้ง่ายกว่ากล้องแสง 00:01:34:24,00:01:38:02, นั้นคือถ้าจะเพิ่มความละเอียดของภาพ 00:01:38:02,00:01:41:24, อาจใช้กล้องโทรทรรศน์ 2 กล้องที่อยู่ห่างกันหลายกิโลเมตร ทำหน้าที่เป็น อินเตอร์เฟอโรมิเตอร์ 00:01:42:00,00:01:45:14, เช่น กล้องโทรทรรศน์วิทยุใหญ่มากมาย 00:01:45:14,00:01:48:16, ตั้งเรียงเป็นแถวในรัฐนิวเม็กซิโก ประกอบด้วย 00:01:48:16,00:01:53:18, สายอากาศรูปจานเส้นผ่านศูนย์กลาง 25 เมตร จำนวน 27 จาน 00:01:53:18,00:01:56:24, จานตั้งเรียงกันเป็นแถวยาว โดยแต่ละจานหมุนได้รอบตัวอย่างอิสระ 00:01:57:00,00:02:00:10, และถ้าปฏิบัติงานร่วมกัน จะเหมือนกับกล้องโทรทรรศน์วิทยุที่มีเส้นผ่านศูนย์กลาง 00:02:00:12,00:02:04:20, เท่ากับ 36 กิโลเมตร 00:02:04:22,00:02:07:14, เอกภพมีรูปร่างอย่างไรในช่วงคลื่นวิทยุ? 00:02:07:16,00:02:12:00, เริ่มที่ดวงอาทิตย์ซึ่งแผ่คลื่นวิทยุออกมามากไม่แพ้แสงสว่าง 00:02:12:02,00:02:14:18, ศูนย์กลางของกาแล็กซี่ทางช้างเผือกก็ให้คลื่นวิทยุเช่นเดียวกัน 00:02:14:18,00:02:16:10, ยังไม่หมดเท่านี้ 00:02:16:12,00:02:20:12, พัลซาร์ ซึ่งเป็นศพดาวฤกษ์มีความหนาแน่นสูงมาก พัลซาร์ให้คลื่นวิทยุออกมาในช่วงแคบ ๆ 00:02:20:12,00:02:22:16, ที่เป็นรูปกรวยปลายบาน 00:02:22:16,00:02:25:20, และหมุนรอบตัวเองด้วยความเร็วสูง 00:02:25:20,00:02:27:18, หลายร้อยรอบต่อวินาที 00:02:27:18,00:02:31:20, ดังนั้น พัลซาร์ จึงมีหน้าตาคล้ายประภาคารส่งคลื่นวิทยุที่กำลังหมุน 00:02:31:22,00:02:35:08, และสิ่งที่เราได้รับคือ สัญญาณวิทยุที่เป็นจังหวะ 00:02:35:08,00:02:38:08, ที่สม่ำเสมอ และ ถี่มาก เรียกว่าพัลซ์ 00:02:38:10,00:02:40:16, ชื่อแหล่งกำเนิดคลื่นวิทยุ 00:02:40:16,00:02:43:08, มีชื่อเรียกว่า แคสซิโอเปีย เอ เป็นซาก 00:02:43:10,00:02:47:16, ของซูปเปอร์โนวาที่ระเบิดในคริสต์ศตวรรษที่ 17 00:02:47:16,00:02:52:06, เซนเทารส เอ, ซิกนัส เอ และ เวอร์ริโก เอ ต่างเป็นกาแล็กซี่ขนาดใหญ่ 00:02:52:06,00:02:54:16, ที่ให้คลื่นวิทยุออกมามาก 00:02:54:16,00:02:59:24, แต่ละกาแล็กซี่มีหลุมดำอยู่ที่ศูนย์กลาง 00:03:00:00,00:03:04:00, กาแล็กซี่และเควซาร์ ต้นกำเนิดคลื่นวิทยุบางแห่งให้คลื่นพลังงานสูง 00:03:04:02,00:03:09:08, จนสามารถรับสัญญาณได้จากระยะไกล ถึงหนึ่งหมื่นล้านปีแสง 00:03:09:08,00:03:12:22, และแล้วยังมีสัญญาณวิทยุที่แผ่วเบาเหมือนเสียงรบกวน “ฮิส” 00:03:12:24,00:03:15:08, อยู่ทั่วไปในเอกภพ 00:03:15:08,00:03:18:04, นี่คือ ซีเอ็มบี หรือพลังงานพื้นหลังช่องไมโครเวฟของเอกภพ 00:03:18:04,00:03:20:10, เสียงสะท้อนของบิกแบง 00:03:20:10,00:03:24:14, อุณหภูมิของเอกภพในปัจจุบันที่เริ่มต้นด้วยอุณหภูมิสูงมาก ณ จุดบิกแบง 00:03:26:02,00:03:30:10, คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าแต่ละช่วงคลื่นมีความสำคัญเป็นของตัวเอง 00:03:30:10,00:03:33:24, ในช่วงความยาวคลื่นเป็นมิลลิเมตร และต่ำกว่า นักดาราศาสตร์ใช้ศึกษา 00:03:33:24,00:03:37:02, การเกิดกาแล็กซี่ในเอกภพยุคต้น ๆ 00:03:37:04,00:03:41:06, กำเนิดของดาวกฤษ์รวมมทั้งดาวเคราะห์ในกาแล็กซี่ของเรา 00:03:41:06,00:03:45:10, แต่คลื่นเหล่านี้ถูกกั้นด้วยไอน้ำในบรรยากาศโลก 00:03:45:12,00:03:48:10, ดังนั้น จึงต้องขึ้นไปสังเกตในที่สูงและอากาศแห้ง 00:03:48:10,00:03:51:08, เช่น ที่ ลลาโน เดอ ชัจนานเตอร์ 00:03:51:10,00:03:54:24, สูงกว่าระดับน้ำทะเล 5 กิโลเมตร เป็นที่ราบสูงเกินจริงอยู่ในประเทศชิลี 00:03:54:24,00:03:57:24, นื่คือ ที่ตั้งของ อัลมา หรือ 00:03:58:00,00:04:00:22, กล้องโทรทรรศน์วิทยุขนาดใหญ่ช่วงคลื่นมิลลิเมตรที่เรียงเป็นแถว ณ อะตาคา 00:04:00:22,00:04:05:22, เมื่อสร้างเสร็จในปี 2014 อัลมา จะเป็นกล้องที่ใหญ่ที่สุดในโลก 00:04:05:22,00:04:08:08, ประกอบด้วย 00:04:08:20,00:04:13:24, จานสายอากาศ 64 จาน แต่ละจาน หนัก 100 ตัน ทุกจานทำงานประสานกัน 00:04:13:24,00:04:17:22, รถบรรทุกขนาดใหญ่หลายคันจะเลื่อนสายอากาศแต่ละจานให้ออกห่างจากกัน คลุมพื้นที่กว้างใหญ่เท่ากับขนาดของกรุงลอนดอน 00:04:17:24,00:04:20:20, ถ้าต้องการให้เห็นภาพในมุมกว้าง รถบรรทุกจะเลื่อนจานเข้าหากัน 00:04:20:22,00:04:23:00, การเคลื่อนที่ 00:04:23:02,00:04:27:06, แต่ละอย่างจะมีความถูกต้องในระดับมิลิเมตร 00:04:28:16,00:04:32:04, เทห์ฟ้า หลายแห่งในเอกภพ แผ่รังสีในช่วงคลื่นอินฟราเรด 00:04:32:06,00:04:35:24, วิลเลียม เฮร์เชล ค้นพบว่าการแผ่รังสีในช่วงคลื่นอินฟราเรด คือ 00:04:36:00,00:04:40:18, “การแผ่รังสีของคลื่นความร้อน” เพราะออกมาจากวัตถุที่ร้อนแทบทุกชนิด 00:04:40:18,00:04:43:02, รวมทั้งร่างกายของมนุษย์ด้วย 00:04:45:20,00:04:49:06, ท่านอาจจะคุ้นเคยกับรังสีอินฟราเรด มากกว่าที่คิด 00:04:49:08,00:04:52:06, เพราะว่าเราใช้รังสีชนิดนี้ในการดูเป้า 00:04:52:08,00:04:55:04, ในเวลากลางคืนและผ่านแว่นตากันลม และกล้องถ่ายรูป 00:04:55:06,00:04:59:04, แต่การตรวจสอบแหล่งกำเนิดรังสี อินฟราเรด ที่อยู่ไกล นักดาราศาสตร์ 00:04:59:06,00:05:02:24, ต้องอาศัยเครื่องตรวจที่มีความไวมาก ๆ โดยให้เครื่องตรวจอยู่ภายใต้อุณหภูมิเพียง 2-3 เคลวิน 00:05:03:00,00:05:08:00, ทั้งนี้เพื่อลดการแผ่รังสีอินฟราเรดจากตัวเครื่องเอง 00:05:10:22,00:05:15:18, ปัจจุบัน กล้องแสงขนาดใหญ่ส่วนมากจะวัดกล้องอินฟราเรดด้วย 00:05:15:18,00:05:19:08, คลื่นอินฟราเรดช่วยให้ท่านมองทะลุผ่านฝุ่นในอวกาศ ทำให้ 00:05:19:10,00:05:24:06, ได้ภาพดาวฤกษ์ที่กำลังเกิดใหม่ ซึ่งไม่สามารถเห็นได้ในช่วงคลื่นแสงสว่าง 00:05:24:06,00:05:29:02, ตัวอย่างเช่น ลองดูภาพในช่วงคลื่นแสงสว่างของ เนบิวลาสว่างใหญ่ในกลุ่มดาวนายพราน เปรียบเทียบ 00:05:29:04,00:05:31:10, กับภาพถ่ายโดยใช้กล้องอินฟราเรด จะห็นว่าแตกต่างกัน 00:05:31:12,00:05:34:02, การถ่ายภาพในช่วงคลื่นอินฟราเรด 00:05:34:04,00:05:37:08, จะเป็นประโยชน์มากกับการศึษา 00:05:37:08,00:05:39:24, กาแล็กซี่ที่อยู่ไกลมาก ๆ 00:05:39:24,00:05:45:00, ดาวฤกษ์เกิดใหม่ ในกาแล็กซี่อายุน้อย จะส่องแสงสว่างในช่วงคลื่น อัลตราไวโอเลต 00:05:45:02,00:05:49:00, แต่แสง อัลตราไวโอเลต นี้ต้องเดินทางเป็นเวลานับหมื่นปี 00:05:49:02,00:05:50:16, ในเอกภพที่กำลังขยายตัว 00:05:50:18,00:05:54:14, การขยายตัวทำให้ความยาวคลื่นของแสงยาวมากขึ้น 00:05:54:14,00:05:59:06, โดยเฉพาะเมื่อเรารับสัญญาณคลื่นจะเลื่อนไปทางสีแดงกลายเป็นรังสี อินฟราเรดใกล้ 00:06:00:14,00:06:04:06, เครื่องมือที่ถ่ายภาพได้ในลักษณะนี้ คือ กล้องโทรทรรศน์ เมจิก บนเทือกเขา ลา พาลมา 00:06:04:08,00:06:06:24, เป็นกล้องที่สำรวจท้องฟ้าในช่วงรังสีแกมมา 00:06:06:24,00:06:10:20, ซึ่งเป็นรังสีที่มีพลังงานสูงที่สุดในธรรมชาติ 00:06:12:08,00:06:14:24, โชคดีสำหรับคนบนพื้นโลก ที่รังสีอันตรายนี้ถูกบรรยากาศโลกดูดกลืนไว้จึงมาถึง 00:06:14:24,00:06:16:08, ผิวโลกไม่ได้ 00:06:16:08,00:06:20:00, แต่รังสี แกมมา ได้ทิ้งร่องรอยเอาไว้ให้นักดาราศาสตร์ศึกษาได้ 00:06:20:02,00:06:23:00, ขณะวิ่งเข้าชนโมเลกุลของแก๊สในบรรยากาศโลกนั้นจะเกิดอนุภาคพลังงานสูงจำนวนมาก 00:06:23:02,00:06:24:16, อนุภาคเหล่านี้ ทำให้เกิด 00:06:24:18,00:06:29:08, การเรืองแสง ซึ่งกล้องเมจิกสังเกตได้ 00:06:30:22,00:06:34:16, และนี่คือ หอดูดาว ปิแอร์ ออเกอร์ ในประทศ อาร์เจนตินา 00:06:34:16,00:06:37:02, ดูไม่เหมือนกล้องโทรทรรศน์เลย 00:06:37:02,00:06:42:24, หอดูดาวปิแอร์ ออเกอร์ ประกอบด้วยเครื่องตรวจจับสัญญาณ 1600 เครื่อง กระจายอยู่บนพื้นที่ 3000 00:06:42:24,00:06:44:06, ตารางกิโลเมตร 00:06:44:08,00:06:48:14, เครื่องมือเหล่านี้จับอนุภาคที่เกิดจากการชนของรังสีคอสมิก ซึ่งมาจากซูปเปอร์โนวาไกล ๆ 00:06:48:14,00:06:50:12, และหลุมดำ 00:06:51:16,00:06:56:10, แล้วเครื่องวัดนิวทริโนที่สร้างอยู่ในเหมืองลึก 00:06:56:12,00:06:59:18, หรือใต้ผิวมหาสมุทร หรือที่ แอนตารคติก 00:06:59:20,00:07:01:22, เรียกว่าเป็นกล้องโทรทรรศน์หรือไม่ 00:07:01:24,00:07:03:10, ทำไมจะเรียกไม่ได้ 00:07:03:12,00:07:07:20, เพราะอุปกรณ์เหล่านี้ช่วยสังเกตเกี่ยวกับเอกภพ แม้ว่าจะเป็นพลังงานที่ไม่ใช่ 00:07:07:20,00:07:10:02, คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า 00:07:10:02,00:07:13:22, นิวทริโน เป็นอนุภาคที่เข้าใจยากเกิดจากการระเบิดที่แก่นกลางของดวงอิทตย์ 00:07:13:24,00:07:16:06, และการกระเบิดของซูปเปอร์โนวา 00:07:16:08,00:07:19:20, และเกิด ณ จุด บิกแบง ด้วย 00:07:19:22,00:07:24:16, นิวทริโน เหมือนอนุภาคอื่น ๆ เพราะสามารถเคลื่อนที่ผ่านวัตถุธรรมดา 00:07:24:16,00:07:29:16, หรือโลกทั้งโลก ได้ด้วยความเร็วของแสง และไม่มีประจุไฟฟ้า 00:07:29:18,00:07:34:06, แม้ว่าจะมีความยุ่งยากในการศึกษา นิวทริโน แต่มีนิวทริโนจำนวนมหาศาล 00:07:34:06,00:07:38:04, ในแต่ละวินาที จะมีนิวทริโนจำนวน 50 ล้านล้านตัว 00:07:38:04,00:07:40:14, เคลื่อนที่ผ่านท่าน 00:07:40:16,00:07:44:20, สุดท้าย นักดาราศาสตร์ และนักฟิสิกก์ได้ร่วมมือกันสร้างเครื่องวัด 00:07:44:22,00:07:46:16, คลื่นแรงโน้มถ่วง 00:07:46:16,00:07:50:16, “กล้องโทรทรรศน์” เหล่านี้ ไม่ได้ตรวจสอบการแผ่รังสีหรือจับอนุภาค 00:07:50:16,00:07:55:06, แต่วัดขนาดการกระเพื่อมเพียงเล็กน้อยในโครงสร้างของ ปริภูมิ – เวลา 00:07:55:06,00:08:00:24, ซึ่งทำนายโดยทฤษีสัมพันธภาพของ ไอน์สไตน์ 00:08:01:00,00:08:05:04, นักดาราศาสตร์ใช้เครื่องมือที่น่าทึ่งประเภทต่าง ๆ 00:08:05:04,00:08:10:24, เพื่อเปิดรับรังสีในทุกสเปคตรัมของคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า 00:08:11:00,00:08:15:06, แต่การสังเกตบางช่วงคลื่นไม่อาจทำได้จากพื้นโลก 00:08:15:06,00:08:16:20, คำตอบ คือ 00:08:16:22,00:08:19:06, ต้องใช้กล้องโทรทรรศน์อวกาศ