Kuzey Şili'deki Atamaca Çölü.
Yüksek dağları, platoları ve aktif volkanlarıyla bu çöl, belki de dünyanın en kurak yeri.
Bu misavir sevmez yer yüzü parçası ESO'nun uluslararası ortaklarıyla birlikte
dünyanın en büyük astronomi projesini hayata geçirdiği yer.
Son teknoloji ürünü ilk 66 teleskop henüz projeye tahsis edildi.
Bu ESOcast!
Avrupa Güney Gözlemevi ESO'nun perde arkasındaki ileri teknoloji bilim ve yaşam.
Ev sahibimiz Dr. J, nam-ı diğer Dr. Joe Liske, ile evrenin sınırlarını araştırıyoruz.
Merhaba ve ESOcast'a hoşgeldiniz.
Bugünkü bölümde, Atamaca Büyük Milimetre/Milimetre-altı Teleskopları, ALMA'yı ziyaret edeceğiz.
Bu inanılmaz yeni teleskop, Şili And'larında 5000 metre yükseklikte, şu an inşa edilmekte.
Tam anlamıyla nefes kesmek için yeterince yüksek!
ALMA başlangıç olarak, gelecekte sayısı artacak olan, yüksek-hassasiyetli 66 antenden oluşacak.
Dev bir anten gibi davranan 50 adet 12 metre çaplı ve
kompakt 7 ve 12 metre çaplı antenler olacak.
İlk 12 metrelik anten, ALMA'nın ortaklarından biri olan Mitsubishi Elektrik Şirketi tarafından
Japonya Ulusal Gözlemevi adına inşa edilip kısa bir süre önce teslim edildi.
O kısa süre içersinde Kuzey Amerika ve Avrupa tarafından yapılan antenlerin arasına katılacak.
Herbir antenne çok katı gereksinimleri içermek zorunda.
Herbir antenin yüzeyi bir insanın saç telinin kalınlığına eşit derecede hassas olmalı,
ve yer belirleme hassasiyeti 15 km uzaklıktaki bir golf topunu belirleyebilecek kadar kesinlikte olmalı.
Teslim edilen bu teleskop önemli bir dönüm noktası.
Gözlem ekibi artık, uzaydan gelen sönük sinyalleri toplayacak olan duyarlı alıcıları içeren,
kalan diğer parçaları birleştirmeye başlayabilirler.
Bu antenler, 2900 metre yükseklikteki Operasyon Destek Ünitesi'nde test edildikten sonra,
5000 metre yükseklikteki Chajnantor platosuna taşındı.
Operasyon Destek Ünitesi aynı zamanda gözlemevinin bilimsel aktifivitelerinin de merkezi olacak.
ALMA teleskoplarının yerleştirildiği bölge, çok kuru ve mükemmel koşullar sunan yüksekliği nedeniyle,
ALMA'nın duyarlı olduğu milimetre-altı dalgaboylarını gözlemek için özellikle seçildi.
Üstelik, Chajnontor'un geniş platosu antenler için çok geniş bir alan sunar.
Herbir anten, 16 km'den daha uzak mesafelerle, tüm platoya yayılacak ve tekrar birbirine bağlanacak.
ALMA antenleri Chajnantör'daki, güçlü rüzgarlara, düşük sıcaklılara ve
deniz seviyesine kıyasla yüzde 50 daha az oksijen içeren bu sert koşullara karşı dayanıklı olmalı.
Bu haşin çevre koşulları ALMA'yı inşa eden işçilere de meydan okumakta.
Herbir antenin ağırlığı yaklaşık 100 ton olmasına rağmen,
ALMA teleskop sistemini yeniden şekillendirmek için bireysel olarak hareket edebilirler.
Şimdi bu, özel tasarlanmış iki taşıyıcı sayedinde yapılacak.
Bu devasa araçların herbiri 10 metre genişlikte, 20 metre uzunlukta ve 28 tekerleğe sahip!
İşte ben buna canavar kamyon derim!
ALMA ile astoronomlar, soğuk evreni oluşturan:
gezenen sistemlerinin oluşum basamakları olan, moleküler gas and minik toz zerreciklerini,
yıldızlar, galaksiler ve hatta hayatın ta kendisini gözleyecekler.
ALMA bize, yıldızların ve gezegenlerin oluşumu üzerine çok ihtiyaç duyulan yeni bir kavrayış biçimi sağlayacak,
ve o, 10 milyar ışık yılı uzaklıktaki geçmişlerini gördüğümüz, uzak galaksileri ortaya çıkaracak.
Ben Dr J ve ESOcast'i bitiriyorum.
Evrenin en uzak yerlerine ulaştığımız bir başka serüvende bana tekrar katılın.
Ve şu an gerçekten biraz oksijene ihtiyacım var!
ESOcast, Avrupa Güney Gözlemevi, ESO, tarafından yapıldı. www.eso.org
Avrupa Güney Gözlemevi, ESO, dünyanın en gelişmiş yeryüzü teleskoplarını dizayn eden, düzenleyen ve yöneten
astronomide en onde gelen hükümetler arası bilim ve teknoloji organizasyonudur.
Çeviren: Selçuk Topal