Mục tiêu cho việc nghiên cứu ngoại hành tinh ngày nay chính là
tìm kiếm một hành tinh tương tự như Trái Đất
trong "vùng có thể ở được",
khu vực xung quanh ngôi sao chủ với điều kiện thuận lợi
để nước có thể tồn tại ở dạng lỏng trên bề mặt hành tinh.
Với kết quả mới nhất từ Đài thiên văn phía Nam của châu Âu
cho thấy chúng ta ngày càng tiến đến gần hơn để đạt được mục tiêu này.
Đây là chương trình ESOcast!
Với nền khoa học tiên tiến và những chuyện hậu trường tại ESO,
Đài thiên văn phía Nam của châu Âu.
Cùng khám phá ranh giới tận cùng của Vũ Trụ với Tiến sĩ J., hay Tiến sĩ Joe Liske
Tập 6: Phát hiện Ngoại hành tinh Nhẹ nhất.
Xin chào và hoan nghênh đến với chương trình ESOcast.
Trong tập này, chúng tôi có một tin rất thú vị dành cho bạn.
một phát hiện quan trọng của ESO.
Chúng tôi đã tìm thấy một hành tinh nhẹ nhất, nhỏ nhất và có khả năng giống Trái Đất nhất,
nằm ngoài hệ Măt Trời,
Ngoài ra, cũng trong hệ sao này, chúng tôi phát hiện một hành tinh khác nằm trong vùng "có thể ở được,
tức là trên hành tinh này nước có thể tồn tại ở dạng lỏng, thậm chí có thể có sự sống.
Gliese 581 là một ngôi sao lùn đỏ nhỏ mờ nằm cách Trái Đất 20,5 năm ánh sáng
trong chòm sao Libra, tức Cái cân.
Ngôi sao này là một trong 100 ngôi sao gần Mặt Trời
và chỉ có khối lượng khoảng một phần ba khối lượng Mặt Trời.
Sao lùn đỏ mờ hơn Mặt Trời 50 lần và chiếm đa số trong Thiên hà của chúng ta.
Đối với các nhà thiên văn nghiên cứu ngoại hành tinh,
sao lùn đỏ là mục tiêu lý tưởng để tìm kiếm các hành tinh có khối lượng thấp chứa nước ở dạng lỏng.
Vì sao lùn đỏ phát ra ít ánh sáng hơn, nên vùng có thể ở được nằm gần ngôi sao hơn so với Mặt Trời,
nên dễ phát hiện các hành tinh hơn nhiều.
Giáo sư Michel Mayor đến từ Đài thiên văn Geneva cùng một đội gồm nhiều nhà thiên văn học đến từ châu Âu
đã quan sát Gliese 581 cẩn thận trong suốt 4 năm
bằng cách sử dụng thiết bị săn hành tinh hàng đầu thế giới,
phổ kế HARP gắn trên Kính thiên văn 3,6m của ESO tại Đài thiên văn La Silla ở Chile.
Họ đã phát hiện một hành tinh quay quanh sao Gliese 581 có khối lượng chỉ khoảng 1,9 lần so với Trái Đất.
Hành tinh này có tên là Gliese 581 e,
và cho đến nay là hành tinh nhẹ nhất, giống Trái Đất nhất được phát hiện ngoài Hệ Mặt Trời.
Cũng trong hệ sao này,
các nhà thiên văn học để ý đến một hành tinh được ghi nhận trước đó--có tên Gliese 581 d.
Họ phát hiện hành tinh này chắc chắn nằm trong vùng "có thể ở được" của ngôi sao.
Có nghĩa là khoảng cách từ hành tinh đến ngôi sao đủ để nước có thể tồn tại ở dạng lỏng.
Nều hành tinh ở gần hơn, bức xạ mạnh từ ngôi sao sẽ làm nước bốc hơi.
Còn nếu ở xa hơn, thì hành tinh sẽ rất lạnh và nước sẽ đóng băng hết.
Từ các quan sát trước đó
--cũng được thực hiện bởi phổ kế HARPS tại Đài thiên văn La Silla của ESO cách đây 2 năm về trước--
có đến 3 hành tinh Siêu Trái Đất quay quanh ngôi sao này.
Với Gliese 581e thì hệ hành tinh này có 4 hành tinh được ghi nhận
với khối lượng bằng khoảng 1,9 lần (hành tinh e),
16 lần (hành tinh b)
5 lần (hành tinh c)
và có khối lượng bằng khoảng 7 lần khối lượng Trái Đất (hành tinh d).
Hành tinh có quỹ đạo lớn nhất trong hệ,
Gliese 581d, chỉ mất 66,8 ngày để hoàn thành một vòng quanh ngôi sao.
Vì là hành tinh nằm trong vùng có thể ở được,
hành tinh này có thể được bao phủ bởi nhiều đại dương nước dạng lỏng
-- là ứng cử viên hàng đầu cho "một hành tinh có chứa nước".
Nhờ Mayor và đội của ông, chúng ta biết được hệ sao Gliese 581 có chứa ít nhất 4 ngoại hành tinh.
Những hành tinh này được phát hiện thông qua những nhiễu loạn nhỏ gây ra cho ngôi sao chủ
khi chúng di chuyển xung quanh.
chỉ khoảng 7km/h tương đương với tốc độ một người đi bộ nhanh
Việc phát hiện Gliese 581e và tinh chỉnh quỹ đạo của Gliese 581d
chỉ có thể thực hiện được nhờ tính chính xác độc đáo và ổn định của thiết bị HARPS
Sử dụng phổ kế HARPS,
Michel Mayor và đội săn ngoại hành tinh từ châu Âu của ông
đã đi đầu trong việc tìm câu trả lời cho câu hỏi căn cơ về sự sống bên ngoài Hệ Mặt Trời.
Họ tự tin rằng, trong một tương lai không xa, một hành tinh thực sự giống Trái Đất sẽ được phát hiện.
Vì thế, hãy tiếp tục theo dõi.
Tôi là Tiến sĩ J., đồng hành cùng ESOcast,
lần tới hãy cùng tôi tham gia vào một cuộc phiêu lưu khác vào vũ trụ.