In het kader van het Internationale Jaar van Astronomie 2009,
heeft ESO een nieuw project gelanceerd, dat verbinding legt tussen wat met het blote oog gezien kan worden,
en hetgeen hobbyisten en professionele astonomen zien.
Het project, genaamd Giga-Galaxy Zoom,
onthult 3 prachtige, ultra-hoge resolutie afbeeldingen van de nachtelijke hemel,
waarop sterrenkijkers online kunnen inzoomen, en kunnen verkennen in een zeer hoge mate van detail.
Het resultaat is de meest adembenemende duik die ooit in ons sterrenstelsel genomen is,
die de hemel die iedereen ziet, verbindt met de kosmos die astonomen bestuderen.
Dit is de ESOcast!
Wetenschap op het scherpst van de snede, en over het leven binnen ESO - het Europese Zuidelijke Observatorium.
In de ESOcast van vandaag gaan we het unieke en indrukwekkende Giga-Galaxy Zoom project behandelen,
die de hele nachtelijke hemel onthult zoals we die met het blote oog kunnen zien, vanuit één van de donkerste woestijnen op aarde.
Het project laat gebruikers inzoomen op een rijkelijk gevuld gebied in de Melkweg
met een beeldversterking van een hobbytelescoop, en laat hen dan nog één stap verder gaan,
waarbij de kracht van een professionele telescoop wordt gebruikt om details van een interessante nevel te verkennen.
De meeste foto's voor de Giga-Galaxy Zoom werden genomen op La Silla en Paranal,
twee van ESO's observatielocaties in Chili.
De hoge kwaliteit van de beelden getuigt van de uitmuntende eigenschappen van de nachtelijke hemel op deze ESO-lokaties,
en dat levert dan ook 's werelds meest productieve astronomische observaties.
Het EERSTE beeld werd genomen door de beroemde Franse schrijver en astro-fotograaf Serge Brunier,
die de hemel wil presenteren zoals mensen in de hele wereld deze kunnen zien,
maar dan wel veel gedetailleerder: op een niveau zoals het wordt verkregen op de toplocaties voor sterrenkijkers,
en waarbij hij het zuidelijke tezamen met het noordelijke halfrond in beeld brengt.
Brunier bestede verscheidene weken om deze gehele hemel met een digitale camera vast te leggen,
voornamelijk vanaf ESO-observaties in La Silla en Paranal in Chili.
Om de volledige boog van de Melkweg te verkrijgen, ondernam Brunier ook een week-lange tocht naar La Palma,
één van de Canarische Eilanden, om de noordelijke sterrenhemel te fotograferen.
Het uiteindelijke beeld - het resultaat van 120 uren observatie -
biedt een magnifiek, 800-miljoen pixel panorama van de gehele Melkweg.
Deze 360 graden panoramische afbeelding is van de gehele sterrenhemel,
en onthult het kosmische landschap dat onze kleine, blauwe planeet omgeeft.
Het vlak van ons eigen Melkwegstelsel -in haar richting kijken we mee in ons perspectief vanaf de Aarde-,
snijdt als een lichtgevende baan door onze afbeelding heen - alsof we de Melkweg vanaf de buitenkant zien.
De TWEEDE afbeelding werd genomen door een andere beroemde astro-fotograaf, genaamd Stéphane Guisard.
Stéphane is tevens hoofdopticien van het ESO Paranal Observatorium,
waar hij ervoor verantwoordelijk is om de VLT (Zeer-Grote-Telescoop) in de bestmogelijke optische kwaliteit te houden.
De tweede afbeelding maakt dankbaar gebruik van de donkere en wolkenloze hemel boven Paranal -één van de beste observatielocaties op onze planeet-
en van Stéphane's professionele expertise als optisch ingenieur, met zijn specialisatie in telescopen.
Om een fotografische mozaïek van de centrale delen van ons sterrenstelsel te kunnen maken,
heeft Stéphane gebruik gemaakt van een hobbytelescoop met een lensopening van 10cm, gekoppeld aan een CCD-camera.
Het uiteindelijke resultaat dat werd geproduceerd door Stéphane in samenwerking met ESO's beelddeskundigen,
is een kleurrijke afbeelding van de Melkweg met meer dan 340 miljoen pixels.
Het beeld combineert ongeveer 1200 foto's, met een totale belichtingstijd van tenminste 250 uren!
De resulterende afbeelding toont op prachtige wijze het heelal, met sterrenbeeldengebied van Beeldhouwer t/m Schorpioen,
een gebied met daarin het centrum van de Melkweg, de bekende Lagune, en de Trifid nevel (aan de linkerkant),
en de kleurrijke Antares en Rho Ophiuchus regio (aan de rechterkant).
Het DERDE beeld van het Giga-Galaxy Zoom project illustreert de kracht van de professionele astronomie.
Het omvat 1 graad van het zichtsveld (ongeveer 2x de wijdte van volle maan),
waarbij gebruik is gemaakt van de grootboek Camera, bevestigd aan de MPG/ESO 2,2-meter telescoop in ESO's La Silla observatorium.
Deze camera heeft verscheidene van de meest uitzonderlijke ESO-afbeeldingen gemaakt.
Bij deze professionele afbeelding wordt ingezoomd op de attractieve en intrigerende Lagune nevel.
Verspreide, donkere gedeelten binnen deze 100 lichtjaar wijde nevel
zijn groteske gas- en stofwolken die onder hun eigen gewicht ineen geklapt zijn.
Spoedig zullen ze vorm geven aan nieuwe clusters jonge, gloeiende sterren.
Tezamen maken deze DRIE prachtige afbeeldingen een unieke verkenning mogelijk van een magnifieke en zeer gedetailleerde kosmische omgeving,
op een schaal van wat met het blote oog te zien is, reikend tot wat astronomen kunnen bekijken.
Geniet van de nu volgende duik in de sterrendiepte van onze eigen Melkweg, 'van het blote oog, tot en met de Telescoop.'
ESOcast is geproduceerd door ESO, het Europese Zuidelijke Observatorium (www.eso.org).
ESO -het Europese Zuidelijke Observatorium- is de voornaamste, intergouvernementele, wetenschappelijke en technologische astronomieorganisatie,
die 's werelds meest geavanceerde, op aarde gestationeerde telescoop heeft ontworpen en gebouwd, en nu operationeel houdt.
Transcriptie door ESO; Nederlandse vertaling M.Smit.