Trong khuôn khổ chào mừng Năm Thiên văn Quốc tế 2009,
ESO đã khởi động một dự án mới nhằm kết nối bầu trời
giữa công chúng với các nhà thiên văn học nghiệp dư và chuyên nghiệp.
Dự án trên,
có tên là “GigaGalaxy Zoom”,
giới thiệu ba bức ảnh tuyệt đẹp của bầu trời đêm với độ phân giải cực lớn
để người dùng trực tuyến có thể phóng to
và khám phá với độ chi tiết cực đại.
Với thành quả là một chuyến lặn sâu choáng ngợp vào Thiên hà của chúng ta,
liên kết giữa bầu trời và vũ trụ được quan sát và nghiên cứu bởi các nhà thiên văn học.
Đây là chương trình ESOcast!
Với nền khoa học hiện đại và những chuyện hậu trường tại ESO,
Đài thiên văn phía Nam của châu Âu.
Hôm nay chúng ta sẽ khám phá dự án GigaGalaxy Zoom tuyệt đỉnh và độc đáo,
giới thiệu toàn cảnh bầu trời đêm được quan sát bằng mắt thường
tại một trong những sa mạc có bầu trời trong nhất trên Trái Đất.
Dự án cho phép người dùng phóng to vào khu vực đông đúc của thiên hà Milky Way
với độ phóng đại của một kính thiên văn nghiệp dư
và tiến sâu hơn nhờ sức mạnh của một chiếc kính thiên văn chuyên nghiệp
để khám phá chi tiết một tinh vân nổi tiếng.
Phần lớn hình ảnh bao gồm ba bức ảnh của GigaGalaxy Zoom
được chụp từ La Silla và Paranal,
hai đài quan sát của ESO tại Chile.
Chất lượng tuyệt vời trong hình ảnh là một minh chứng cho sự rực rỡ của bầu trời đêm
tại hai cơ sở trên của ESO, được coi là đài thiên văn hiệu quả nhất thế giới.
Bức ảnh đầu tiên, được chụp bởi nhà văn nổi tiếng người Pháp và nhà nhiếp ảnh thiên văn học Serge Brunier,
nhằm giới thiệu bầu trời đêm quen thuộc với mọi người trên toàn thế giới,
dù ảnh có độ chi tiết lớn hơn cùng điều kiện quan sát hàng đầu,
nhưng phải có sự kết hợp tầm nhìn từ cả hai bán cầu.
Brunier dành vài tuần chụp ảnh bầu trời với máy ảnh kỹ thuật số,
phần lớn chụp từ Đài thiên văn La Silla và Paranal của ESO tại Chile.
Để có được bức ảnh bao quát vòng cung của thiên hà Milky Way,
Brunier đã dành một tuần di chuyển đến đảo La Palma
thuộc Quần đảo Canary, để chụp ảnh bầu trời phương bắc.
Bức ảnh cuối cùng – kết quả của 120 giờ quan sát –
mang đến vẻ đẹp toàn cảnh của thiên hà Milky Way với độ phóng đại lên đến 800 triệu pixel.
Bức ảnh toàn cảnh 360 độ này bao phủ toàn bộ thiên cầu,
cho thấy nhiều khung cảnh vũ trụ bao quanh hành tinh xanh của chúng ta.
Mặt phẳng của Thiên hà Milky Way quan sát từ Trái Đất,
với một vệt sáng chạy dài khắp bức ảnh—
trông như ta đang quan sát thiên hà Milky Way ngoài không gian.
Bức ảnh thứ hai được chụp bởi nhà nhiếp ảnh thiên văn nổi tiếng khác tên là Stéphane Guisard.
Stéphane hiện là trưởng phòng quang học của Đài thiên văn Paranal,
chịu trách nhiệm đảm bảo Kính thiên văn Rất Lớn có chất lượng quang học tốt nhất có thể.
Bức ảnh thứ hai hưởng lợi trực tiếp từ bầu trời trong và không mây tại Paranal,
một trong những địa điểm quan sát tốt nhất hành tinh,
và cả sự chuyên nghiệp của Stéphane, một kỹ sư quang học chuyên về kính thiên văn.
Để chụp bức ảnh gồm nhiều khu vực ở trung tâm thiên hà của chúng ta,
Stéphane sử dụng chiếc kính thiên văn nghiệp dư khẩu độ 10cm
cùng một máy ảnh CCD.
Kết quả cuối cùng, được thực hiện bởi Stéphane, cùng nhiều chuyên gia hình ảnh của ESO,
là bức ảnh màu của thiên hà Milky Way với độ phân giải hơn 340 triệu pixel.
Kết hợp 1200 bức ảnh với nhau cùng tổng thời gian phơi sáng lên đến 250 giờ!
Bức ảnh trên cho thấy vẻ đẹp của bầu trời,
trải dài từ chòm sao Sagittarius (Xạ Thủ) đến chòm sao Scorpius (Bọ Cạp),
bao gồm khu vực Trung tâm Thiên hà của chúng ta,
hai Tinh vân Lagoon và Trifid nổi tiếng nằm ở bên trái
cùng ngôi sao Antares đầy màu sắc và đám mây Rho Ophiuchus ở bên phải.
Bức ảnh thứ ba của dự án thể hiện cho sức mạnh của thiên văn học chuyên nghiệp.
Nó bao phủ một-độ vùng quan sát,
gấp đôi chiều rộng đĩa Trăng Tròn,
sử dụng thiết bị Tạo ảnh Vùng Rộng (Wide Field Imager)
gắn trên kính thiên văn MPG / ESO 2,2m
tại Đài thiên văn La Silla của ESO.
Chiếc máy ảnh trên đã chụp nhiều hình ảnh biểu tượng nổi tiếng được thực hiện bởi ESO.
Bức ảnh chuyên nghiệp đưa chúng ta vào Tinh vân Lagoon hấp dẫn và mê hoặc.
Các mảng tối rải rác trong tinh vân rộng 100 năm ánh sáng
cùng đám mây bụi, khí khổng lồ co sập dưới chính sức nặng của mình.
Sau đó, nhiều cụm sao trẻ, tỏa sáng ra đời.
Cả ba bức ảnh trên cho phép việc khám phá độc đáo về môi trường vũ trụ
với độ chi tiết tuyệt vời trên quy mô từ mắt thường đến với cõi thiên văn.
Cùng đắm chìm vào đại dương sao của Thiên hà Milky Way
qua góc nhìn từ Mắt thường đến Kính thiên văn.
ESOcast được sản xuất bởi ESO, Đài thiên văn phía Nam của châu Âu.
ESO, Đài thiên văn phía Nam của châu Âu,
là tổ chức khoa học và công nghệ liên chính phủ hàng đầu trong lĩnh vực thiên văn học,
thiết kế, xây dựng và vận hành nhiều kính thiên văn trên mặt đất tiên tiến nhất thế giới.
Transcribed by ESO; Translated by Thanh Sang Mai.