ESO właśnie ogłosiło lokalizację dla swojego następnego wielkiego projektu,
Ogromnie Wielkiego Teleskopu Europejskiego (E-ELT).
Ogłoszenie nastąpiło po ponad pięciu latach szczegółowych badań wielu różnych miejsc.
Eksperci od wyboru lokalizacji używają najbardziej zaawansowanych technologii i podróżują do odległych, ekstremalnych miejsc,
aby znaleźć idealną lokalizację do badania gwiazd i galaktyk.
Odpowiednia lokalizacja jest kluczowa dla decyzji gdzie umieścić najlepsze teleskopy na świecie.
To jest ESOcast!
Najnowsze badania naukowe oraz codzienna praca w ESO, Europejskim Obserwatorium Południowym.
Eksplorujemy granice kosmosu z naszym gościem dr. J., a.k.a. dr Joe Liske.
Cześć, witam w ESOcast.
W tym tygodniu władze ESO - Rada,
wybrały Cerro Armazones w Chile jako miejsce dla przyszłego największego oka świata na niebo,
nowego i rewolucyjnego 42-metrowego Ogromnie Wielkiego Teleskopu Europejskiego (E-ELT).
Ale w jaki sposób szuka się miejsc dla najlepszych teleskopów na świecie?
ESO ma długą historię na tym polu.
Wszystko zaczęło się pod koniec lat 50. XX wieku, gdy ESO szukało lokalizacji na całym świecie,
dla umieszczenie swojego pierwszego obserwatorium.
Ostatecznie wybór padł na La Silla, na brzegu pustyni Atakama w Chile.
Później, na początku lat 80., polowano na idealne miejsce dla Bardzo Dużego Teleskopu (VLT).
Stało się to najbardziej skomplikowanym w historii procesem poszukiwań miejsca dla obserwatorium.
Obserwacje najwyższej klasy wymagają krystalicznie czystego nieba i ekstremalnie niskiej wilgotności,
więc ESO ponownie szukało na odległej chilijskiej pustyni Atakama.
ESO wybrało kilka potencjalnych gór
i w 1983 r. umieściło zespół na górze Paranal, aby rozpocząć dokładne testowanie tego miejsca.
W tamtych czasach Paranal było trudno osiągalne
i ekwipunek testowy musiano przenosić w góry pieszo.
Na jałowej pustyni Atakama zespół prowadził szczegółowe
godzinne zapisy temperatury, wilgotności, ciśnienia powietrza oraz szybkości i kierunku wiatru.
Dodatkowo mierzono ostrość obrazów gwiazd.
Dzięki lepszemu zrozumieniu atmosfery naukowcy byli w stanie wybrać najlepszą lokalizację,
aby otrzymywać najlepsze możliwe wyniki naukowe z teleskopu.
Podczas pierwszych lat poszukiwań prawdziwie odczuwaliśmy odległość i odizolowanie tego miejsca.
Ludzie pracowali w dwuosobowych zespołach, żywność dostarczano co dwa tygodnie,
brak było komunikacji ze światem zewnętrznym.
Myślę, że naprawdę czuliśmy się jak najbardziej odosobnione ludzkie istoty na planecie.
Współczesne teleskopy korzystają z zaawansowanych technologii, takich jak optyka adaptywna i interferometria,
a to wymaga dużo lepszego zrozumienia atmosfery niż potrzebne było wcześniej.
Po ośmiu latach nieustannej czujności testowanie miejsca na Paranal zostało ukończone.
Zespół dowiedział się, że Paranal oferuje czyste niebo przez ponad 300 nocy w roku,
z małymi turbulencjami atmosferycznymi i małą ilością pary wodnej, która może wpływać na obserwacje astronomiczne.
W końcu znaleziono fantastyczne miejsce dla Bardzo Dużego Teleskopu (VLT)!
Następnym optycznym i podczerwonym teleskopem ESO jest Ogromnie Wielki Teleskop Europejski,
w skrócie E-ELT.
Od końca 2005 roku ESO i jego społeczność użytkowników
pracują wspólnie nad zdefiniowaniem tego nowego gigantycznego teleskopu.
E-ELT będzie potężnym i rewolucyjnym teleskopem,
który wymaga miejsca o wyjątkowych warunkach atmosferycznych.
Zespoły poszukiwawcze muszą także brać pod uwagę wiele innych aspektów.
Gdzie będzie mieszkać ponad 150 pracowników?
Czy dostępna jest woda i elektryczność?
Czy można znaleźć płaską powierzchnię odpowiadającą kilku boiskom piłkarskim?
Czy jest niezbędna infrastruktura, która pozwoli transportować tysiące kontenerów?
Przez kilka lat zespół wyboru miejsca dla E-ELT, z pomocą społeczności,
sprawdzał różne lokalizacje w kilku krajach na świecie.
Po zawężeniu pola w ostatnich kilku latach,
komitet wyboru miejsca utworzył krótką listę,
składającą się z czterech miejsc w II regionie w Chile, jak również w El Roque de los Muchachos na La Palma w Hiszpanii.
Podobnie jak dla VLT, testowanie miejsca dla E-ELT, jest pracą Herkulesa
i wymaga najwyższego zaangażowania od wszystkich biorących udział naukowców i inżynierów.
Muszą pracować na dużej wysokości nad poziomem morza w suchych na wiór warunkach,
pod upalnym światłem słonecznym i w ciemnościach nocy,
aby zebrać dane, które są istotne dla sukcesu teleskopów kolejnej generacji.
Od czasów testowania miejsca dla VLT
nastąpił olbrzymi postęp w zdalnych technikach pomiarowych,
używaniu satelitów i automatycznego sprzętu na miejscu.
Dostarczają one naukowcom ogromnej ilości danych,
a także znacząco zmniejszają ilość czasu potrzebną na wykonanie pracy w terenie.
Raport techniczny wskazuje, że ze wszystkich miejsc na krótkiej liście
Cerro Armazones koło Paranal wybija się na czoło jako preferowana lokalizacja,
ponieważ ma najbardziej zbalansowaną jakość nieba we wszystkich aspektach
i może być operowane i zintegrowane wspólnie z istniejącym Obserwatorium ESO Paranal.
Armazones jest izolowanym szczytem o wysokości nieco powyżej 3000 metrów.
Jest położona prawie 20 km od Cerro Paranal, domu Bardzo Dużego Teleskopu (VLT),
innej wyjątkowej lokalizacji dla obserwacji astronomicznych.
Szukanie najlepszego miejsca dla teleskopu astronomicznego jest ekscytującym i wymagającym zadaniem.
Dzięki długotrwałym wysiłkom wszystkich zaangażowanym w proces pracowników
i pomocy najnowszego sprzętu technicznego,
dla przyszłego największego oka świata na niebie zostało znalezione prawdziwie doskonałe miejsce.
Tutaj Dr J, kończę już ESOcast.
Odwiedźcie mnie ponownie w kolejnej kosmicznej przygodzie.
ESOcast został wyprodukowany przez ESO - Europejskie Obserwatorium Południowe.
ESO jest wiodącą naukową i technologiczną organizacją międzyrządową do badań astronomicznych,
projektującą, budującą i operującą najbardziej zaawansowanymi na świecie teleskopami naziemnymi.
Tłumaczenie: Krzysztof Czart
Teraz, gdy poznałeś ESO,
spróbuj 'wyjść poza naszą planetę' za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble'a
Hubblecast ukazuje najnowsze odkrycia dokonane za pomocą najbardziej znanego i cenionego kosmicznego obserwatorium:
Kosmicznego Teleskopu Hubble'a, należącego do NASA/ESA.