Astronomowie korzystający z wiodącego na świecie instrumentu HARPS (należącego do ESO)
odkryli układ planetarny zawierający co najmniej pięć planet,
okrążających podobną do Słońca gwiazdę HD 10180.
Badacze wierzą że system ma jeszcze dwie dodatkowe planety,
z których jedna może mieć najmniejszą znalezioną do tej pory masę,
czyniąc system podobnym do Układu Słonecznego pod względem liczby planet.
Co więcej, naukowcy ustalili, że położenie planet
jest zgodne z regularnym wzorem, widocznym także w Układzie Słonecznym.
To jest ESOcast!
Najnowsze badania naukowe oraz codzienna praca w ESO,
Europejskim Obserwatorium Południowym.
Eksplorowanie dalekich granic z naszym gospodarzem Dr J, a.k.a. dr Joe Liske.
Zespół astronomów użył spektrografu HARPS,
zamontowanego na 3,6-metrowym teleskopie ESO w La Silla w Chile.
HARPS to instrument o niedoścignionej stabilności i wielkiej precyzji,
jeden z najbardziej skutecznych łowców planet na świecie.
Astronomowie kierowani przez Christophe'a Lovisa z Obserwatorium Genewskiego
przez okres 6 lat badali podobną do Słońca gwiazdę HD 10180.
Gwiazda znajduje się 127 lat świetlnych od nas w południowej konstelacji Węża Wodnego.
łacińska nazwa: Hydrus.
Dzięki 190 indywidualnym pomiarom HARPS-a
astronomowie wykryli ruchy gwiazdy spowodowane przez pięć lub więcej planet.
Pięć najsilniejszych sygnałów odpowiada planetom o masie podobnej do Neptuna
- od 13 do 25 mas Ziemi -
które okrążają gwiazdę z okresami od 6 do 600 dni.
Astronomowie mają także powody wierzyć, że istnieją dwie dodatkowe planety.
Jedna byłaby podobna do Saturna z okresem orbitalnym 2200 dni.
Druga, o masie jedynie 1,4 raza większej niż Ziemia,
byłaby najmniej masywną egzoplanetą odkrytą do tej pory.
Przypuszczalna planeta znajduje się blisko swojej gwiazdy,
więc prawdopodobnie jest bardzo gorąca.
Jeden "rok" na tej planecie trwa zaledwie 1,18 ziemskich dni!
Nowo odkryty "układ słoneczny" jest unikalny pod kilkoma względami.
Po pierwsze, z co najmniej pięcioma podobnymi do Neptuna planetami
położonymi w odległości do orbity Marsa,
system jest gęściej "zaludniony" niż nasz Układ Słoneczny w swojej wewnętrznej części,
ma też dużo więcej masywnych planet w tym obszarze.
Co więcej, system prawdopodobnie nie posiada gazowego olbrzyma podobnego do Jowisza.
Dodatkowo, wszystkie planety wydają się mieć prawie kołowe orbity.
Badania dynamiki nowego systemu ujawniają złożone interakcje pomiędzy planetami
i dają nam wgląd w długoterminową ewolucję.
Korzystając z nowego odkrycia, jak i z danych na temat innych systemów planetarnych,
astronomowie odkryli, że położenia planet
wydają się być zgodne z pewną regułą.
- podobnie jak prawo Titiusa-Bodego istniejące dla Układu Słonecznego.
Może to być ogólna oznaka tego, w jaki sposób formują się układy planetarne.
Innym ważnym wynikiem jest to, że wszystkie masywne systemy planetarne
są odkrywane w pobliżu masywnych i bogatych w metale gwiazd,
natomiast cztery najmniej masywne systemy znaleziono wokół małomasywnych i ubogich w metale gwiazd.
Te własności są potwierdzeniem obecnych modeli teoretycznych.
Bez wątpienia to znaczące odkrycie podkreśla fakt,
że wkraczamy teraz w nową erę dla nauki o planetach pozasłonecznych:
badania złożonych systemów planetarnych, a nie tylko indywidualnych planet!
Dzięki HARPS-owi europejscy astronomowie będą główną siłą sprawczą tego kroku.
ESOcast został wyprodukowany przez ESO - Europejskie Obserwatorium Południowe.
ESO jest wiodącą naukową i technologiczną organizacją międzyrządową do badań astronomicznych,
projektującą, budującą i operującą najbardziej zaawansowanymi na świecie teleskopami naziemnymi.
Tłumaczenie: Krzysztof Czart
Teraz, gdy poznałeś ESO,
spróbuj 'wyjść poza naszą planetę' za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble'a
Hubblecast ukazuje najnowsze odkrycia dokonane za pomocą najbardziej znanego i cenionego
kosmicznego obserwatorium: Kosmicznego Teleskopu Hubble'a, należącego do NASA/ESA.