Më 13 Mars 2013,
Në një zonë të largët në Andet e Kilit,
Inagurimi zyrtar i ALMA-s
- u zhvillua - Rrjeti i Madh Milimetrik/nënmilimetrik në Atacama
Kjo ceremoni shënoi përfundimin e të gjitha sistemeve të mëdha të teleskopit
si dhe ndryshimin e gjendjes së saj nga një projekt në konstruksion
në një observator funksional.
Presidenti i Kilit, Sebastián Piñera, dhe shumë zyrtarë të tjerë të rangut të lartë
nderuan këtë ngjarje me prezencën e tyre.
Ky është një filmim i ESO-s!
Fjala e fundit në shkencë dhe jeta prapa skenave
të ESO-s, Observatorit Evropian të Jugut.
ALMA është pajisja më e fuqishme në botë që sheh Universin e ftohtë.
ALMA nuk është një teleskop tradicional,
por një rrjet prej 66 antenash të shpërndara nëpër fushën e Chajnantor-it
me një shpërndarje maksimale prej 16 kilometrash.
Antenat janë të bashkuara dhe sinjalet e tyre të kombinuara,
kështu ALMA mund të punojë si një teleskop gjigand.
Kjo i lejon astronomëve të bëjnë vëzhgime
me një ndjeshmëri dhe resolucion të pashembullt.
Më shumë se 500 persona u mblodhën më 13 Mars
Në Shkretëirën Atacama të Klit
për të festuar suksesin e projektit të ALMA-s
I ftuari i nderit ishte Presidenti i Kilit Sebastián Piñera,
i cili u shoqërua nga politikanë dhe zyrtarë të rangut të lartë
Ndërmjet tyre ishin përfaqsues të partnerëve ndërkombëtarë të ALMA-s
nga Evropa, Amerika e Veriut dhe Azia Lindore,
si dhe përfaqsues nga Kili,
Drejtues të ALMA-s, personel dhe anëtarë të komuniteteve fqinje.
Kjo ngjarje u mbulua nga nga shtypi dhe media nga e gjithë bota
Në ceremoninë e inagurimit u mbajtën shumë fjalime.
Drejtori i ALMA-s Thijs de Graauw.
Shefi shkencor Scientist Ryohei Kawabe.
Subra Suresh, Drejtor i Fondacionit Shkencor Kombëtar të USA-s.
Teru Fukui, Zv/ministëri i Japonisë mbi Edukimin,
Kulturës, Sportit dhe Teknologjisë.
Tim de Zeeuw Drejtor i përgjithshëm i ESO-s.
Dhe, Presidenti i Kilit, Sebastián Piñera, i'u adresuan audiencës.
Pjesa kulminante ishte kurPresidenti i Kilit i dha shkencëtarëve
dhe punëtorëve të ALMA-s komandën për të nisur vëzhgimet shkencore.
"Nisuni, Antón."
"Drejtoni ALMA-n drejt qendrës së Galaktikës."
Gjithashtu shumë aktivitete ishin pjesë e festimeve.
Vizitorët tek Observatori i ALMA-s eksploruan ndërtesat lart në pllajën Chajnantor.
në një lartësi prej 5000 metrash mbi nivelin e detit.
Duke provuar dhe vetë kushtet e vështira në zonën ku punon rrjeti i antenave
në mes të majave vullkanike që rrethojne antenat.
Ata mësuan më shumë rreth punimeve tek ALMA dhe tek ndërtesat në zonat e punës
ku përdoret teleskopi si dhe tek vendndodhja e laboratorëve të ALMA-s
Montimi i 66 antenave të ALMA-s sapo kishte mbaruar,
së bashku me grupin e fundit të 8 antenave që po u testonin përpara se të nisnin punën.
Një pjesë e rrjetit të antenave është e disponueshme pë astronomët në mbarë botën
dhe po jep rezultate shkencore mbresëlënëse.
Historia e shkencës së ALMA-s filloi me nxjerrjen e një fotografie të dy galaktikavë Antennae që po përplasen.
Me dritë të dukshme mund të shohim vetëm dritën e yjevë,
por ALMA zbuloi retë e gazit të ftohtë nga e cila lindin yjet.
Inagurimi i Rrjetit të Madh Milimetrik/nënmilimetrik në Atacama
shënoi nisjen e një udhëtimi të gjatë.
Një udhëtim që ka ngjallur shpresa të mëdha ...
Një udhëtim drejt zbulimeve befasuese...
Një ushëtim drejt të pa papriturës...
Një udhëtim tek origjina jonë kozmike.
Filmimi i ESO-s u prodhua nga ESO, Observatori Evropian i Jugor.
ESO, the European Southern Observatory,
është organizata ndërqeveritare më e shquar shkencore dhe teknologjike në astronomi,
që dizenjon, ndërton dhe operon teleskopët tokësorë më të avancuar në botë
Rrjetimë i Madh Milimetrik/nënmilimetrik në Atacama, një konstruksion ndërkombëtar për astronominë,
është një partneritet i Evropës, Amerikës së Veriut dhe Azisë lindore në bashkëpunim me Republikën e Kilit.
Transkriptimi nga ESO; përkthimi nga Erald Buneci.