Astronomowie korzystający z siedmiu teleskopów w Ameryce Południowej,
w tym dwóch w Obserwatorium ESO La Silla w Chile,
dokonali zupełnie nieoczekiwanego odkrycia.
Okazało się, że planetoida Chariklo - małe skaliste ciało krążące poza orbita Saturna -
jest otoczona przez dwa wąskie pierścienie.
To pierwsza planetoida z pierścieniami.
To jest ESOcast!
Najnowsze badania naukowe oraz codzienna praca w ESO,
Europejskim Obserwatorium Południowym.
Eksplorowanie najdalszych granic z naszym gospodarzem Dr J a.k.a. dr Joe Liske.
Pierścienie wokół Saturna to jeden z najpiękniejszych widoków na niebie.
Ale Saturn nie jest jedyną planetą z pierścieniami.
Mniejsze pierścienie posiadają także inne gazowe olbrzymy Układu Słonecznego -
Jowisz, Uran i Neptun.
Pomimo wielu badań nie odkryto jednak pierścieni wokół małych obiektów w Układzie Słoneczny
- aż do dzisiaj!
Obserwacje odległej planetoidy 10199 Chariklo
w momencie gdy przeszła na tle gwiazdy
ujawniły, że obiekt posiada dwa słabe pierścienie.
Było to kompletną niespodzianką dla astronomów, którzy nawet nie przypuszczali, że tak małe ciało jak Chariklo może mieć w ogóle pierścienie.
Chariklo jest największym członkiem klasy małych ciał układu słonecznego zwanych centaurami.
Ma około 250 km średnicy, a jego orbita znajduje się w zewnętrznym Układzie Słonecznym, pomiędzy Saturnem, a Uranem.
Przewidywania wskazywały, że Chariklo przejdzie przed słabą gwiazdą, co będzie w czerwcu 2013 r. widoczne z Ameryki Południowej.
Taka sytuacja pozwala astronomom na obserwowanie nagłego spadku jasności gwiazdy w momencie gdy planetoida blokuje światło
- zjawisko zwane jest zakryciem.
Ale astronomowie zaobserwowali znacznie więcej niż się spodziewali
- kilka sekund przed i kilka po głównym zakryciu
wystąpiły dwa dodatkowe, bardzo krótkie osłabienia blasku gwiazdy.
Coś wokól Chariklo blokowało światło gwiazdy!
Dzięki porównaniu obserwacji z różnych miejsc
naukowcy mogli poznać nie tylko kształ i rozmiar samej planetoidy,
ale także własności nowo odkrytych pierścieni.
Obserwacje wskazują, że oba są bardzo wąskie,
o szerokości 7 i 3 km, oddzielone przerwą o rozmiarze 9 km.
Pierścienie Urana oraz Neptuna
odkryto w podobny sposób podczas zakryć w 1977 i 1984 roku.
Teleskopy ESO w Obserwatorium La Silla były zaangażowane w odkrycie pierścieni Neptuna.
Teraz, dekady później, techniki obserwacyjne poprawiły się na tyle, że obserwujemy znacznie więcej zakryć
- ale mimo tego do tej pory nie wykryto pierścieni w pobliżu małych ciał.
Tak więc pewną niespodzianką było, że małe ciała takie jak Chariklo mogą posiadać własny system pierścieni.
Astronomowie sądzą, że ten rodzaj pierścieni mógł powstać z materiały pozostałego po kolizji.
materiał musiał został ukształtowany w formę wąskich pierścieni pod wpływem jednego lub więcej małych księżyców.
Oznacza to, że co najmniej jeden mały księżyc w pobliżu Chariklo czeka na odkrycie.
Tutaj Dr. J. Kończę ESOcast.
Zapraszam na kolejne kosmiczne przygody.