Το European Extremely Large Telescope — ή εν συντομία E-ELT —
θα είναι το μεγαλύτερο τηλεσκόπιο στο κόσμο, στο ορατό και το εγγύς υπέρυθρο.
Στις αρχές Δεκεμβρίου του 2014, το Συμβούλιο του ESO έδωσε το πράσινο φως για την πρώτη φάση κατασκευής του τηλεσκοπίου.
Παρακολουθείτε το ESOcast!
Επιστήμη αιχμής και εξελίξεις από το ESO, το Ευρωπαϊκό Νότιο Αστεροσκοπείο.
Η αστρονομία έφτασε σε ένα σημείο όπου μεγαλύτερα τηλεσκόπια - πολύ μεγαλύτερα -
είναι απαραίτητα για να διερευνηθούν πολλά και σημαντικά αναπάντητα ερωτήματα.
Για περίπου μία δεκαετία το ESO συνεργάζεται με την ευρωπαϊκή επιστημονική κοινότητα
για να σχεδιάσει ένα νέο γίγαντα - το E-ELT.
Η απόφαση του Συμβουλίου του ESO σημαίνει ότι καίριες συμφωνίες,
συμπεριλαμβανομένων αυτών για την κατασκευή του θόλου και της υποδομής του τηλεσκοπίου θα προχωρήσουν σύμφωνα με το σχεδιασμό.
Το E-ELT θα διαθέτει ένα πρωτεύον κάτοπτρο διαμέτρου 39 μέτρων.
Θα συλλέγει 13 φορές περισσότερο φως από οποιοδήποτε άλλο σύγχρονο τηλεσκόπιο στο ορατό.
Το πρωτεύον κάτοπτρό του δεν θα είναι ενιαίο.
Θα αποτελείται από 798 εξάγωνα τμήματα,
πλάτους περίπου 1,4 μέτρων το καθένα, αλλά πάχους μόνο 5 εκατοστών.
Το E-ELT χρησιμοποιεί μία ασυνήθιστη οπτική σχεδίαση με χρήση πέντε κατόπτρων.
Σε αυτή περιλαμβάνονται εξελιγμένα προσαρμοζόμενα οπτικά που διορθώνουν τη παραμόρφωση των αστρονομικών εικόνων λόγω ατμοσφαιρικών διαταραχών.
Τα προσαρμοζόμενα οπτικά χρησιμοποιούνται ήδη στο ESO, στο Very Large Telescope.
Χρησιμοποιώντας αυτή τη τεχνική το E-ELT θα μπορέσει να λάβει εικόνες ως και 15 φορές πιο ευκρινείς από αυτές του Διαστημικού Τηλεσκοπίου Χαμπλ.
Το E-ELT θα διαθέτει μία ποικιλία εξελιγμένων επιστημονικών οργάνων για τη καταγραφή του φωτός που συλλέγει το τηλεσκόπιο.
Ο θόλος του E-ELT είναι μία προσπάθεια υπερθετικού βαθμού.
Με ύψος 74 μέτρων και διάμετρο 86 μέτρων, απλά ξεπερνά κατά πολύ κάθε υπάρχοντα τηλεσκοπικό θόλο.
Το τέλειο μελλοντικό σπίτι για το E-ELT έχει βρεθεί στην κορυφή του Cerro Amazones,
ένα βουνό ύψους 3000 μέτρων, που απέχει 20 μόλις χιλιόμετρα από το παρατηρητήριο Παρανάλ του ESO στη βόρεια Χιλή.
Στις 19 Ιουνίου 2014, μέρος της κορυφής του Cerro Amazones ισοπεδώθηκε με έκρηξη
ως ένα πρώτο βήμα για την επιπεδοποίηση της κορυφής.
Έκτοτε οι εργασίες στο βουνό, καθώς και στον δρόμο από το Παρανάλ ως το Cerro Amazones, έχουν προοδεύσει πολύ.
Η κατασκευή του τηλεσκοπίου θα χρειαστεί μία δεκαετία περίπου.
Όταν τεθεί σε λειτουργία, το E-ELT θα αντιμετωπίσει μερικές από τις μεγαλύτερες επιστημονικές προκλήσεις των καιρών μας.
Θα απεικονίσει πλανήτες σε τροχιά γύρω από άλλα άστρα και θα αναλύσει τις ατμόσφαιρές τους για βιο-υπογραφές.
Το E-ELT θα έχει θεμελιώδη συμβολή στην κοσμολογία
καταγράφοντας τα χαρακτηριστικά των πρώτων άστρων και γαλαξιών στο Σύμπαν
και εξερευνώντας τη φύση της μυστηριώδους σκοτεινής ύλης και ενέργειας.
Επιπλέον, οι αστρονόμοι κατά μία έννοια, προσμένουν το αναπάντεχο - ανατρεπτικά δεδομένα τα οποία δεν αναμένουμε σήμερα.
Το European Extremely Large Telescope θα αποτελέσει ένα γιγάντιο άλμα για την ικανότητά μας να παρατηρούμε το Σύμπαν.
Το μεγαλύτερο μάτι στραμμένο προς τον ουρανό θα μας οδηγήσει σε ένα θησαυρό νέων ανακαλύψεων,
και θα φέρει την επανάσταση σε πολλές περιοχές της αστρονομικής έρευνας.
Αυτό θα σημάνει την αυγή μίας νέας εποχής.
Κείμενα: ESO - Μετάφραση: Μανώλης Ζούλιας