Европскиот Екстремно Голем Телескоп, или E-ELT,
ќе биде најголемиот телескоп за видлива и близу инфрацрвена светлина во светот.
Во почетокот на декември 2014, советот на ESO ја одобри првата фаза од градењето на телескопот.
Ова е ESOcast!
Врвна наука и животот зад сцените во ЕЅО, Европската Јужна Опсерваторија.
За астрономијата денес поголеми, поточно многу поголемите телескопи,
се неопходни за давање одговот на многуте важни неодговорени прашања.
Скоро една деценија ESO работи заедно со својата корисничка заедница на европски научници
за дизајнирање на таков нов џин - E-ELT
Оваа одлука на советот на ESO значи дека најважните договри,
вклучувајќи ги и оние за изградбата на куполата и структурата на телескопот, можат да бидат доделени според планот.
E-ELT ќе има главно огледало со дијаметар од 39 метри.
Ќе собира 13 пати повеќе светлина од било кој друг оптички телескоп во користење денес.
Главното огледало нема да биде единечно.
Тоа ќе се состои од 798 шестоаголни сегменти,
секој од нив 14 метри широк и само 5 центиметри дебел.
E-ELT има необичен оптички дизајн бидејќи користи пет огледала.
Ова вклучува и напредна прилагодлива оптика која може да ги поправа нејасните астрономски слики настанати како резултат од атмосферски турбуленции.
Прилагодливата оптика веќе се користи кај Многу Големиот Телескоп на ESO.
Со користење на оваа техника, E-ELT ќе може да произведе фотографии 15 пати поостри од оние на вселенскиот телескоп Хабл.
E-ELT ќе биде опремен и со врвни научни инструменти наменети за снимање на светлината соберена од телескопот.
Куполата на E-ELT ќе биде вистински импозантна градба.
Висината од 74 метри и дијаметарот од 86 метри ја прави неспоредлива со куполите на останатите телескопи.
За идеален иден дом на E-ELT е одбран врвот на Серо Амазонес,
планина висока 3000 метри во северниот дел на Чиле. Телескопот ќе биде на само 20 километри од Паранал, друга опсерваторија на ESO .
Дел од врвот на Серо Амазонес беше разрушен на 19. јуни 2014.
како почетен чекор кон порамнувањето на целиот врв.
Оттогаш работите на планината и на патот от Паранал до Амазонес се одвиваат во најдобар ред.
За изградбата на целиот телескоп ќе биде потребна цела деценија.
Кога ќе почне со работа, E-ELT ќе се вклешти со некои од најголемите научни предизвици на денешнината.
Ќе слика планети во орбита на други ѕвезди и ќе ги проучува нивните атмосфери во потрага по знаци на живот.
E-ELT исто така ќе придонесува во развојот на космологијата
со мерење на карактеристиките на првите ѕвезди и галаксии во вселената
и со истражување на мистериозната темна материја и енергија.
И не само тоа; астрономите очекуваат сознанија какви неможеме да предвидиме денеска.
Европскиот Екстремно Голем Телескоп ќе биде огромен скок во нашата способност за набљудување на вселената околу нас.
Најголемото око на светот вперено во небото ќе донесе изобилство нови отркитија
и ќе револуционизира многу полиња на астрономијата.
Ова означува почеток на една нова ера.
Транскрипција од ЕСО; преведено од Марко Маневски