Avrupa Aşırı Büyük Teleskobu —kısace E-ELT—
dünyanın açık ara en büyük optik ve kızılötesi-yakını teleskobu olacak.
Aralık 2014'ün başlarında ESO Konseyi, teleskobun inşasında ilk aşama için onay verdi.
ESOcast'tesiniz!
Son teknoloji bilim ve ESO, Avrupa Güney Gözlemevi'ndeki yaşamın perde arkası görüntüleri.
Gökbilimi öyle bir noktaya geldi ki, birçok yanıtsız kalmış önemli soruları yanıtlamak için
büyük teleskoplar — çok daha büyük teleskoplar— gerekir oldu.
Yaklaşık 10 yıldır ESO, onu kullanan Avrupalı bilimadamları ile birlikte
böyle bir devi — E-ELT'yi — tasarlamak için çalışıyor.
ESO Konseyi'nin bu kararı, kubbe ve teleskobun yapısal inşaatını da üstlenenler dahil,
önemli müteahhitlere plana uygun ödeme yapılabilmesi anlamına gelmektedir.
E-ELT'nin 39 metre çaplı bir ana aynası olacak.
Bu ayna, bugünkü teleskoplardan 13 kat daha fazla ışık toplayacak.
Ana ayna, tek bir ayna olmayacak.
Bunun yerine, herbiri 1.4 metre çağında ve sadece 5 santimetre kalınlığında,
altıgen şeklinde 798 ayna parçasından oluşacak.
E-ELT'nin, 5 aynanın kullanıldığı sıradışı bir optik tasarımı var.
Buna, göksel cisimlerin atmosferik türbülanstan kaynaklanan uçuşmayı düzeltecek gelişmiş uyarlanır optikler de dahildir.
Uyarlanır optikler ESO'nun Çok Büyük Teleskobu'nda halihazırda kullanılmaktadır.
Bu teknikler E-ELT, Hubble Uzay Teleskobu'ndan 15 kata kadar daha keskin görüntüler üretme kapasitesine sahip olacak.
E-ELT'nin, teleskobun topladığı ışığı yakalayacak son teknoloji bir cihaz takımı olacak.
E-ELT'nin kubbesi en üstünün bir denemesidir.
74 metrelik yüksekliği ve 86 metrelik çağı ile diğer teleskoplar yanında cüce gibi kalacaktır.
E-ELT için en uygun yuva, Şili'nin kuzeyindeki ESO Paranal Gözlemevi'ne sadece 20 kilometre mesafedeki
3000 metre yüksekliğindeki Armazones Dağı'nın zirvesinde bulundu.
Zirveyi düzleştirmede ilk adım olarak,
19 Haziran 2014'te Armazones Dağı tepesinin bir kısmı patlatıldı.
O günden bu yana, Paranal'den Armazones'e olan yol da dahil, dağdaki işler iyi bir şekilde ilerledi.
Teleskobun kendisinin inşaası yaklaşık 10 yıl sürecek.
Göreve başladığında E-ELT, zamanımızın en büyük bilimsel sorunlarıyla uğraşacak.
Yaşam belirtisi bulabilmek için diğer yıldızların yörüngesindeki gezegenleri görüntüleyip atmosferlerini inceleyecek.
Aynı zamanda E-ELT, evrende oluşmuş ilk yıldızların ve gökadaların özelliklerini inceleyerek ve
gizemli karanlık madde ve karanlık enerjinin doğasını araştırarak
evrenbilime temel katkılar sağlayacak.
Bunların ötesinde gökbilimciler bugünden öngörülemeyen şaşırtıcı sonuçlarla karşılaşmayı — bir şekilde beklenmeyeni — bekliyorlar.
Avrupa Aşırı Büyük Teleskobu çevremizdeki evreni inceleme yeteneğimizde devasa bir adımı simgeleyecek.
Dünyanın göklerdeki en büyük gözü, yeni buluşlar zenginliği yaratıp
gökbilimin birçok alanını kökten değiştirecek.
Bu, yeni bir çağın şafağını işaret ediyor.
Transkript ESO ; Çeviri — H.Erhan GÜVEN