La instrumento MUSE de Ege Granda Teleskopo de ESO
donis al astronomoj la plej bonan tri-dimensian vidon de la profunda Universo.
Per observado dum 27 horoj de la regiono de la Suda Hubble-a Profunda Kampo
oni akiris distancojn, movojn
kaj aliajn trajtojn de pli multe de galaksioj ol iam ajn antaŭe en tiu ĉi malgranda peco de la ĉielo.
Oni eĉ superis Hubble kaj malkaŝis antaŭe nevideblajn objektojn.
Tio ĉi estas ESOkasto!
Plej aktuala scienco kaj vivo malantaŭ kulisoj de ESO, la Eŭropa Suda Observatorio.
Longaj eksponoj de la ĉielo kreis multajn profundkampajn bildojn dirantajn multe pri la juna Universo.
La plej fama de tiuj, farita en 1995, estas la Hubble-a Profunda Kampo,
kiu rapide ŝanĝis nian komprenon pri la juna Universo.
Du jarojn poste sekvis simila bildo de la Suda ĉielo — la Suda Hubble-a Profunda Kampo.
Sed tiuj ĉi bildoj enhavis ne ĉiujn respondojn.
Por ekscii pli, astronomoj devis poste rigardi al ĉiu aparta galaksio per aliaj instrumentoj,
por fendi la lumon en koloroj, el kiuj ĝi konsistas, kaj mezuri distancojn kaj aliajn trajtojn.
Tio estis malrapida kaj peniga tasko.
Sed nun la nova instrumento MUSE povas fari la saman laboron por ĉiuj objektoj en la kampo samtempe
kaj multe pli rapide.
La unua tasko de MUSE estis longe observi la Suda Hubble-a Profunda Kampo
kaj la rezultoj superis ĉiujn ekspektojn.
Eĉ kun malpli longa ekspontempo ol tiu de Hubble
MUSE malkaŝis pli ol dudek tre malbrilajn objektojn, kiujn Hubble eĉ tute ne vidis.
La datumoj de MUSE enhavas spektrojn por ĉiu rastrumero de la bildo
— entute ĉirkaŭ 90 000 rastrumeroj —
dirantaj al astronomoj pri distancoj, komponaĵo kaj internaj movoj de centoj de distancaj galaksioj.
Anstataŭ produkti unu solan bildon MUSE produktas stokon de miloj da bildoj
montrantaj la vidon en diversaj koloroj.
La novaj observadoj ebligis mezuri distancojn al 189 galaksioj en tiu ĉi regiono de la ĉielo.
Ili estas markitaj per koloritaj simboloj sur tiu ĉi bildo.
La koloroj montras kiom for estas la galaksioj:
bluaj kaj verdaj estas relative proksimaj, rozkoloraj kaj purpuraj estas tre malproksimaj.
Ni vidas tiujn galaksiojn en la tempo kiam Universo ankoraŭ estis tre juna.
Trianguloj estas objektoj, kiuj estas tiom malbrilaj ke oni tute ne povis vidi ilin sur bildoj de Hubble
sed MUSE detektis ilin.
Por proksimaj galaksioj MUSE eĉ povas eltrovi kiel ili rotacias
kaj kiel ŝanĝiĝas iliaj trajtoj en diversaj partoj de ili.
Pasante tra 3D-datumoj de MUSE
unu flanko de rotacianta galaksio aperas pli frue ol la alia,
ĉar unu flanko proksimiĝas al ni sed la alia malproksimiĝas.
Doppler-a efiko ŝovas la lumon aŭ al la blua aŭ al la ruĝa parto de la spektro.
La potenco de MUSE por esplori distancajn galaksiojn estis demonstrita.
Nun astronomoj povas esplori milojn da galaksioj
kaj malkaŝi novajn treege malbrilajn distancajn galaksiojn.
Tiuj infanoj — ni vidas ilin pli ol 10 miliardoj da jaroj en la pasinteco —
iom post iom kreskis kaj estiĝis galaksioj kiel la Lakta vojo kiun ni vidas nun.
Esplorado de ili en tiom juna aĝo malkovras por ni valoregan fenestron al galaksia evoluo.
Transskribo de ESO; traduko de Yana K. (Jana Suna).