De resultaten van de Pale Red Dot campagne
— de zoektocht naar een planeet
die de dichtstbijzijnde ster van het zonnestel omcirkelt —
zijn nu bekendgemaakt.
Sterrenkundigen hebben duidelijk bewijs gevonden
voor een planeet die de ster Proxima Centauri omcirkelt.
Deze buitenaardse wereld is de meest dichtsbijzijnde mogelijke verblijfplaats
voor leven buiten het zonnestelsel!
Dit is de ESOcast!
Innovatieve wetenschap en leven achter de schermen bij ESO,
de European Southern Observatory.
De zoektocht naar andere werelden heeft de hele geschiedenis al
tot de verbeelding gesproken
maar pas sinds kort hebben we de instrumenten
die in staat zijn om werelden buiten ons zonnestelsel te waar te nemen.
Deze planeten buiten ons zonnestelsel, ofwel exoplaneten,
bleven onopgemerkt. tot 25 jaar geleden.
Dankzij de vooruitgang in de telescopen-technologie,
hebben sterrenkundigen tegenwoordig meer dan drieduizend ontdekt.
En nu hebben de wetenschappers achter
de Pale Red Dot campagne
een zeer belangrijke ontdekking gemaakt.
Ze hebben duidelijk bewijs gevonden voor
een potentieel bewoonbare planeet die Proxima Centauri,
de dichtsbijzijnde ster van ons zonnestelsel, omcirkelt.
Met behulp van de HARPS-spectrograaf
die zich op ESO's 3,6 meter telescoop op La Silla in Chili bevindt,
hebben sterrenkundigen de eerste helft van 2016 gebruikt
om de zeer geringe trillingen van de ster te observeren
die veroorzaakt worden door de kwaartekracht van een omcirkelende planeet.
Ze probeerden uit te gaan van 16 jaar lange
observaties
die duidden op het bestaan van een planeet,
echter zonder daarvoor sluitend bewijs te leveren.
Door het combineren van data en observaties
van een wereldwijd telescopennetwerk
konden de wetenschappers de ontdekking
van een buitenaardse wereld bevestigen.
Hij is ten minste 1,3 maal zo massief als de aarde
en omcirkelt Proxima Centauri iedere 11,2 dagen.
Het was echter geen gemakkelijke taak om de planeet te identificeren.
Rode dwergen zoals Proxima Centauri
zijn actieve sterren die neigen tot uitbarstingen,
en kunnen variëren op een manier die
de aanwezigheid van een planeet nabootst.
Om deze mogelijkheid uit te sluiten,
hield het team zorgvuldig de helderheid van de ster in de gaten
met een netwerk aan telescopen
om ervoor te zorgen dat ze zo'n belangrijke ontdekking niet verkeerd zou worden geïdentificeerd.
Het misschien meest opwindende aspect van dit onderzoek
is dat de exoplaneet, Proxima b genoemd,
binnen de bewoonbare zone van z'n ster cirkelt .
Dit betekent dat er vloeibaar water
op de oppervlakte van de planeet zou kunnen zijn.
Als die veel dichterbij zou staan, zou de warmte van de ster
het water verkoken.
En als die verder weg zou zijn
zou het water stijf bevriezen.
Aangezien vloeibaar water essentieel is voor het leven zoals wij het kennen,
maakt dit Proxima b de dichstbijzijnde exoplaneet
waar leven mogelijk zou kunnen zijn.
Echter, dezelfde stellaire activiteit die het zo moeilijk maakte
Proxima b te ontdekken,
kan het ook een onleefbare plek maken —
de oppervlakte van de planeet baadt
in intense ultraviolet- en röntgenstraling.
Ook omcirkelt de planeet
Proxima Centauri op heel kleine afstand,
slechts 5% van de aarde-zon afstand.
Men is het er nog niet over eens of een planeet
die zo dicht bij z'n zon staat wel leven kan herbergen.
Proxima b's nabijheid tot de aarde
maakt het een intrigerend doel
in de zoektocht naar buitenaards leven.
Sterrenkundigen zullen de modernste
telescopen
zoals ESO’s European Extremely Large Telescope gebruiken
om een intensief onderzoek te doen
naar deze fascinerende buitenaardse wereld
in de hoop, ergens anders in het heelal
bewijs van leven te vinden.
En als interstellaire sondes werkelijkheid worden
wordt Proxima b misschien hun eerste reisdoel.
Wetenschappelijke kennis van exoplaneten
is de laatste 25 jaar enorm gegroeid.
Door deze ontdekking,
en gewapend met ESO’s modernste telescoop,
zulle we misschien spoedig in staat zijn
de eeuwenoude vraag te beantwoorden —
zijn we alleen?
Transcriptie door ESO; vertaling door Suzan van Eijk