Vào năm 2017, các nhà thiên văn học đã phát hiện 'Oumuamua: thiên thể liên sao đầu tiên trong Hệ Mặt trời.
Hiện tại một số kính thiên văn, bao gồm Kính Viễn vọng Rất Lớn của ESO, phát hiện nó đang rời khỏi Hệ Mặt Trời của chúng ta nhanh hơn dự đoán.
Ngay lần đầu thảo luận về nó, chúng tôi đã thốt lên rằng:
Ôi Chúa ơi. Ta thực sự cần phải kiểm tra rất nhiều lần, kiểm tra lại lần nữa để đảm bảo các tính toán trước đó
bởi vì chỉ cần có một tác động nhỏ xíu cũng có thể làm hỏng những tính toán của bạn.
Sau khi kiểm tra lại nhiều lần, rồi kiểm tra chéo, kết quả vẫn như vậy!
Có lẽ các nhà thiên văn học đã tìm được lời giải đầy thú vị cho quan sát này.
Tập 167: VLT thấy 'Oumuamua đang tăng tốc
'Oumuamua lần đầu tiên được các nhà thiên văn học để ý vào cuối năm 2017.
Nhiều đài quan sát trên toàn thế giới phát hiện thiên thể này là một nhà du hành đơn độc từ không gian liên sao
là thiên thể liên sao đầu tiên được quan sát.
Lần đầu tiên chúng tôi có bằng chứng về một thiên thạch, một thiên thể, đang tiến vào Hệ Mặt Trời với vận tốc cực lớn.
Và vận tốc di chuyển của nó lớn đến nỗi chúng tôi cho rằng
nó có thể đến từ một Hệ Mặt Trời khác, và chỉ đi ngang qua Hệ Mặt Trời của chúng ta.
Các nhà thiên văn học sử dụng Kính Thiên văn Rất Lớn và nhiều đài quan sát khác
cho thấy thiên thể đặc biệt này đang di chuyển cực nhanh, hơn cả những kết quả từ các định luật cơ học thiên thể dự đoán.
Một kết quả mà khiến các nhà khoa học ngạc nhiên!
Chúng tôi xem xét nhiều giả thiết khác nhau. Một trong số đó là sự tương tác với một số vùng từ trường.
Hoặc một thứ khác như tương tác lực theo quỹ đạo
chúng tôi không thực sự biết nó là gì, chỉ để xem nó có hoạt động không.
Hoặc có lẽ là từ một xung lực; như một vụ nổ nhỏ hay đại loại thế.
Và tất cả những giả thuyết đấy đều không hề thuyết phục.
Lời giải thích có khả năng nhất cho hành vi kỳ quặc của Oumuamua là nó đang thoát khí.
Hiện tượng thoát khí xảy ra khi ánh sáng Mặt Trời làm nóng bề mặt của thiên thể.
Khiến cho dòng khí phun ra đóng vai trò như một tên lửa đẩy.
Tuy nhiên, hiện tượng thoát khí là một hành vi điển hình của sao chổi, dẫn đến việc các nhà thiên văn học cho rằng 'Oumuamua là một sao chổi liên sao, chứ không phải là một thiên thạch.
Dẫu vậy, 'Oumuamua lại không hề có những đặc điểm điển hình của sao chổi.
Vị khách này lại không có chiếc đuôi dài điển hình do bụi và khí bị bay hơi
Cũng không phát hiện thấy có lớp khí và bụi đóng băng xung quanh như bao sao chổi khác.
Xét về lượng bụi và khí được giải phóng: có hàm lượng rất nhỏ. Nó thực sự không nhiều.
Nó rất nhỏ, vì vậy bạn đừng mong đợi rằng sẽ có nhiều bụi.
Và, lần nữa, khi so sánh với những sao chổi thông thường thì nó phù hợp với một sao chổi nhỏ có hàm lượng ít khí hơn.
Các nhà thiên văn học cho rằng có lẽ các hạt bụi nhỏ trên bề mặt sao chổi
đã bị bào mòn trong chuyến hành trình của Oumuamua qua không gian liên sao, chỉ còn lại những lớp bụi lớn hơn.
Đám mây chứa các lớp bụi lớn này lại không đủ sáng để kính VLT có thể quan sát được.
Bản chất thực nhà du hành này vẫn còn là một điều bí ẩn.
Tốc độ di chuyển của `Oumuamua gần đây ngày càng nhanh khiến chúng ta khó có thể theo dõi chính xác nguồn gốc của nó.
Và vì nó đang di chuyển ngày càng xa Trái Đất, nên ngay cả các kính thiên văn tốt nhất trên thế giới khó có thể quan sát được.
Chúng tôi chưa bao giờ quan sát sao chổi nào như thế từ trước tới giờ. Nhưng có thể.
Có quá nhiều điểm khác biệt và điểm chung. Trước giờ tôi chưa bao giờ thấy thứ nào như vậy.
Vì vậy, chúng tôi thực sự cần phải đợi một thiên thể khác giống vậy để so sánh.
Vì vậy, hy vọng là trong tương lai, với sự tiến bộ của các kính thiên văn, cũng như những kính nhỏ chuyên dụng cho việc tìm kiếm các thiên thạch, chúng ta sẽ tìm được nhiều thiên thể giống vậy hơn.
Nhưng điều mà ta thực sự rút ra, đó chính là `Oumuamua đã khiến chúng ta phải kinh ngạc, hơn cả những gì mà ta tượng tượng.
Thiên văn học trong tầm tay
Transcribed by ESO; Translated by — Thanh Sang Mai