Ludzkość spogląda na Wszechświat z niekończącą się ciekawością i zdumieniem.
Z pomocą najnowocześniejszych teleskopów, takich jak te w ESO,
możemy wykonywać najwspanialsze zdjęcia tego, co Wszechświat dla nas przygotował.
Ale astronomom teleskopy ESO służą nie tylko do robienia ładnych zdjęć;
są też narzędziami do zbierania danych, dzięki którym dokonują się niezwykłe odkrycia.
Czas obserwacyjny na każdym z teleskopów ESO jest bardzo pożądany.
Astronomowie muszą prosić o ten czas, składając wnioski do OPC.
OPC oznacza Komisję ds. Programów Obserwacyjnych, zasadniczo jest to panel wydający opinie o jakości naukowej wniosku.
Składa się z recenzentów, którzy zostali powołani z całego świata
i posiadają doświadczenie we wszystkich dziedzinach naukowych ważnych dla ESO.
W każdym semestrze ESO otrzymuje około 900 wniosków,
złożonych przez mniej więcej 3500 wybitnych naukowców z całego świata,
z około 50 krajów,
a współczynnik akceptacji jest oczywiście dość niski, bo konkurencja jest silna.
Zazwyczaj tylko 1 z 4 wniosków udaje się zobaczyć światło teleskopu.
Uzyskanie czasu na naszych teleskopach może być trudne.
Na przykład, mamy w ofercie jeden nowy instrument, MUSE,
który jest jednym z najbardziej pożądanych instrumentów,
spośród wszystkich, jakie w tej chwili posiadamy,
więc bardzo wiele zależy od tego, jak nowe to jest urządzenie i do jak rozległych celów służy społeczności.
Dwa razy w roku astronomowie spotykają się na OPC, aby omówić wnioski.
W maju 2017 roku spotkali się po raz setny, by zadecydować o losach tysięcy astronomów:
czy zostanie im przyznany czas na jednym z teleskopów ESO.
Aby uczcić tę wyjątkową okazję, spotkali się w pięknym Opactwie Spineto we Włoszech.
Ilość czasu dostępnego na teleskopach
w porównaniu do ilości czasu, o który wnioskują obserwatorzy...
to duża różnica, często o czynnik pięć lub podobny,
więc trudne decyzje podejmowane są przez cały czas.
Najciekawsza część mojej pracy, powiedziałbym, to interakcja z członkami OPC,
są to bardzo wybitni astronomowie z całego świata,
więc praca daje nam, a mnie w szczególności, bardzo międzynarodowy pogląd na to, dokąd zmierza astrofizyka.
Rzecz, na której naprawdę ci zależy, to tak naprawdę...
oznaki tego, że to okaże się przełomowe
dla sposobu, w jaki postrzegamy ten konkretny temat lub dziedzinę.
Idee naukowe są klasyfikowane w cztery główne tematy, aby sędziowie posiadali odpowiednią wiedzę.
Pierwszy jest pozagalaktyczny — skale odległości i kosmologia;
w drugiej kategorii mamy formowanie się i ewolucję galaktyk oraz dynamikę galaktyk;
trzecia to tworzenie się gwiazd i systemów planetarnych, w tym egzoplanet;
a czwarta to ewolucja gwiazd.
Do każdego tematu przydzielonych jest sześciu ekspertów,
którzy omawiają każdy wniosek i oceniają go za pomocą systemu rankingowego.
Każdy recenzent czyta od 70 do 80 wniosków.
W miarę postępu spotkania, różne panele ostatecznie osiągają porozumienie.
Los astronoma został przypieczętowany.
Od początku jasno widać, że jest taki jeden lub dwa projekty naukowe, które się wyróżniają.
One przykuwają uwagę wszystkich i jasne jest, że te właśnie chcemy wykonać.
A potem są te, na które nie zwracamy uwagi, to też jasne.
Ale istnieje wiele wniosków pomiędzy, które są naprawdę bardzo dobre naukowo
i naprawdę trudno dokonać wyboru między nimi,
bo każdy z nich to zasadniczy krok naprzód w swojej dziedzinie.
Gdy wyniki zostały zebrane i zaakceptowane przez Dyrektora Generalnego ESO, astronomowie są powiadamiani
i ci, którym się powiodło, przygotowują się do następnego etapu: obserwacji!
Przez większość czasu wspomagający naukowcy wykonują obserwacje w pomieszczeniu kontrolnym
i wysyłają dane z powrotem do astronomów, którzy mogą być w dowolnym miejscu na świecie.
Miesiące później, po analizie i wielu dyskusjach,
wyniki są składane w postaci artykułu w recenzowanym czasopiśmie
i ostatecznie publikowane.
Są także wioski tak nowatorskie,
że trzeba naprawdę uważać, żeby nie przeoczyć czegoś na kształt przyszłej nagrody Nobla na przykład.
Transkrypcja: ESO Tłumaczenie: Paulina Karczmarek