Chúng ta không thể chạm vào ngôi sao, bay qua thiên hà xa xôi
hoặc đặt chân đến các hành tinh bên ngoài Hệ Mặt Trời.
Vì vậy, cách duy nhất chúng ta có thể nghiên cứu hầu hết mọi thứ trong Vũ Trụ,
là bằng ánh sáng.
Ánh sáng chúng ta có thể nhìn thấy và ánh sáng ta không thể nhìn được.
Đó là lý do kính thiên văn rất quan trọng đối với các nhà thiên văn học:
Chúng là cỗ máy thu thập tất cả các loại ánh sáng,
là đôi mắt nhân tạo mạnh mẽ quan sát bầu trời.
Kính thiên văn càng to, thì càng thấy rõ. Vì sao vậy?
Vì với đôi mắt lớn hơn - như mắt cú chẳng hạn -
có bề mặt lớn hơn, vì vậy nhiều ánh sáng được truyền vào mắt hơn,
cho phép phân biệt nhiều điểm khác biệt khó thấy trong màu sắc và mang đến tầm nhìn rõ nét hơn.
Mắt nhỏ hơn - như mắt nhện - thì thu được ít ánh sáng hơn,
thế nên chúng khó nhìn thấy nhiều chi tiết rõ nét,
và mọi thứ đều bị mờ đi đôi chút.
Đối với kính thiên văn, cũng tương tự như vậy.
Nếu ánh sáng là mưa, và kính thiên văn chiếc xô dùng để hứng,
thật dễ để hình dung xô càng lớn thì nước mưa thu được càng nhiều.
Tuy nhiên, việc xây dựng kính thiên văn rất to, không chỉ đắt đỏ
mà còn gặp khó khăn và, đôi khi, thậm chí là không thể.
Thay vì cố gắng để xây một cái xô khổng lồ,
sao ta không đặt nhiều cái nhỏ hơn lại với nhau?
Một ý tưởng tuyệt vời!
Bằng cách đó bạn sẽ thu thập cùng một lượng nước mưa,
nhận được thông tin tương tự, nhưng theo một cách dễ hơn nhiều.
Thậm chí cỏn tốt hơn: thay vì cố lấy toàn bộ nước mưa, bạn chỉ cần thu thập một ít,
với những chiếc xô được đặt tại nhiều nơi trọng yếu,
từ đó bạn có đủ thông tin để dự đoán về đặc điểm của nước mưa.
Điều đó sẽ nhanh hơn và rẻ hơn nhiều!
Đó chính là điều các nhà thiên văn học nghĩ đến trước đây:
bằng cách kết hợp nhiều kính thiên văn nhỏ khác nhau thành một,
họ có thể quan sát Vũ Trụ với chi tiết cực kỳ tốt,
giống như đang sử dụng một chiếc kính thiên văn đơn lẻ có đường kính hàng km!
Họ gọi là kỹ thuật này là "giao thoa".
ALMA hoạt động chính xác theo cách này,
với 66 ăng-ten hoạt động cùng nhau thành một chiếc kính thiên văn khổng lồ.
Là đôi mắt sắc nét nhất từ trước tới nay dành cho việc quét bầu trời.
Với đôi mắt sắc nét, ALMA có thể nghiên cứu ánh sáng rất mờ nhạt trong Vũ Trụ
và chụp nhiều bức ảnh khiến các nhà thiên văn học thậm chí còn phải kinh ngạc.
Transcribed by ESO. Translated by — Thanh Sang Mai.