Neyden yapıldınız?
Siz, atomların oluşturduğu moleküllerden yapıldınız.
Ama o atomlar nereden geldi? Sizde olanlar! Onlar nasıl oluştu?
Tabii ki onlar da yldızların içinde yaratıldı! Gerçekten, siz yıldız malzemesinden yapıldınız!
Hayat var olmak için hidrojen, karbon ve oksijen gibi birçok atom çeşidine ihtiyaç duyar,
ancak evren başladığında yalnızca hidrojen ve helyum vardı: bütün atomların en en basit olanları...
...ve onun dışında hiçbir şey yoktu. Peki, diğerleri nereden geldi?
Daha büyük, daha karmaşık atomlar oluşturabilen tek bir şey var: Yıldızlar
Toz ve gaz bulutları kütle çekimi kuvvetinden dolayı çok, çok küçük olduğunda yıldızlar doğar.
Öyle ki yıldızlardaki atomlar artık yeterince alana sahip olmadıklarından
birbiriyle aşırı derecede sıkışırlar ve her şey ısınmaya başlar.
Sıcaklık akıl almaz derecede yüksek hâle gelir,
öyle ki daha küçük ve basit atomlar daha büyük ve karmaşık olanlara dönüşürler.
Bu zincir tepkimelere nükleer füzyon adı verilir.
Kanınızdaki demir, kemiklerinizdeki kalsiyum ve kaslarınızdaki karbon
Evrendeki yıldızlarda yaratıldı.
Ölen ve sonunda yeni yıldızlar, gezegenler ve yaşam oluşturmak için ardında yeni elementlerle dolu toz ve gazı bırakan yıldızlar.
Bizim Güneş'imiz en azından ikinci nesil bir yıldız.
Yani Güneş Sistemimizdeki bütün atomlar daha eski bir yıldızda yaratıldı.
Ancak Sizi ve bugüne kadar var olan bütün canlıları meydana getiren
moleküller atomlardan nasıl ve nerede oluştu?
Tabii kimse henüz bir şey bilmiyor ancak ALMA bunu bulmakta büyük bir yardımcı olabilir.
Yaşamın yapı taşları olabilecek büyük moleküller
yalnızca Evren'de görünür ışıkta çalışılması çok güç olan karanlık ve soğuk yerlerde var olabilir.
Ancak ALMA uzaydaki en soğuk şeyler tarafından yayımlanan uzak radyo kaynaklarını görebilir.
Yıldızların ve gezegenlerin doğduğu o karanlık bulutların arasına bakabilir ve belki,
insanoğlunun en büyük sorularından birini cevaplandırarak yaşamın ilk yapı taşlarının
nerede ve ne zaman yaratıldığını keşfedebilir.
Bu atom ve molekülleri incelemek, bir bakıma, kendinizi incelemek gibidir.
Bir dahaki sefere astronominin çok uzak ve sizinle ilgisiz olan şeyleri incelemek olduğunu düşünürseniz, unutmayın!
Hepimiz birer yıldız tozuyuz!
Transkripsiyon: ESO, Çeviri: Görkem Koray Öz