Jak astrofizycy mogą zbadać historię Wszechświata?
Miliardy lat temu kiedy wydarzył się Wielki Wybuch, nie było galaktyki Droga Mleczna, ani Układu Słonecznego,
nie było planety Ziemia, a przede wszystkim nie było istot ludzkich, które byłyby świadkami tych i następujących po nich wydarzeń.
Zatem skąd wiedzieliby o tym wszystkim?
Cóż, okazuje się, że Wszechświat to swoisty wehikuł czasu.
Kiedy obserwujemy na obiekty na niebie, to patrzymy w przeszłość.
Tak, to trochę skomplikowane, ale spróbujmy to wyjaśnić w ten sposób:
Kiedy usłyszysz samolot, prawdopodobnie będzie ci go trudno dostrzec na niebie.
Patrzysz w kierunku, z którego dobiegał dźwięk, lecz samolotu już tam nie ma.
Wynika to z faktu, że dźwięk potrzebował trochę czasu, aby dotrzeć do ciebie
i zanim dotarł, samolot już się przemieścił.
W pewnym sensie usłyszałeś przeszłość,
gdyż dźwięk, który zarejestrowałeś był tym, który wydał samolot sekundy wcześniej.
Sprawa jest dokładnie taka sama ze światłem.
Chociaż światło jest dużo szybsze od dźwięku — w zasadzie jest najszybsze ze wszystkich rzeczy, które znamy —
to wciąż potrzebuje czasu, aby dotrzeć z miejsca, gdzie jest emitowane do miejsca, gdzie jest widziane.
Im dalszy obiekt, tym więcej czasu potrzebuje światło, aby przemierzyć drogę do obserwatora.
Obserwując bardzo oddalone od nas galaktyki, których światłu zajęło miliardy lat, aby do nas dotrzeć,
widzimy je takimi, jak wyglądały miliardy lat temu,
gdy Wszechświat był dużo młodszy i zaczynały się dopiero tworzyć.
Lecz gdy patrzymy na galaktyki znajdujące się coraz bliżej i badamy je,
wówczas możemy zaobserwować, jak się starzały i zmieniały,
tak jakbyśmy obserwowali rozwój istot ludzkich, gdy były niemowlętami, dziećmi, nastolatkami i dorosłymi.
Problem pojawia się wtedy, gdy rzeczy są bardzo oddalone od ciebie,
do tego stopnia, że niemożliwe jest dostrzeżenie szczegółów gołym okiem.
Teleskopy, zwłaszcza te rejestrujące ten sam rodzaj światła, co ludzkie oko, mają swoje ograniczenia
i nie mogą wykryć światła emitowanego przez pierwsze galaktyki, jakie kiedykolwiek się uformowały,
gdyż te są zbyt odległe i ich światło jest za słabe.
Jednakże w tamtych galaktykach narodziły się pierwsze gwiazdy.
I nawet jeśli nie ma wystarczająco potężnego teleskopu, aby zobaczyć ich blask,
ALMA, dzięki swojej niesamowitej ostrości i możliwości rejestrowania fal radiowych
może dostrzec pył i chmury gazu, które tworzyły pierwsze pokolenia gwiazd we Wszechświecie.
To może pomóc astronom poszerzyć odrobinę ich wiedzę na temat tych wczesnych okresów czasu i przestrzeni,
które są fundamentalne do zrozumienia naszej teraźniejszości.
Transkrypcja ESO. Tłumaczenie — Tomasz Kozłowski.