Làm thế nào các nhà vật lý thiên văn có thể nghiên cứu những câu chuyện của Vũ Trụ?
Hàng tỷ năm về trước, khi vụ nổ Big Bang xảy ra, không có thiên hà Milky Way (Dải Ngân Hà), hay Hệ Mặt Trời,
không có Trái Đất, và đặc biệt, không có con người để chứng kiến ​​những điều này và tất cả các sự kiện sau đó.
Vậy làm thế nào mà họ biết về những thứ này?
Thực ra, một cách nào đó, Vũ Trụ như một cỗ máy thời gian.
Khi nhìn vào những thứ trên bầu trời, chúng ta đang nhìn về quá khứ của chúng.
Vâng, điều này hơi khó hiểu chút nhưng lấy ví dụ thế này:
Khi bạn nghe tiếng của một chiếc máy bay,
bạn phải dành một lúc để tìm xem nó ở đâu trên bầu trời.
Bạn lần theo âm thanh để tìm chiếc máy bay, nhưng nó đã không còn ở đó.
Do âm thanh của nó mất một khoảng thời gian để truyền đến đôi tai của bạn,
và vào thời điểm bạn nghe thấy, thì chiếc máy bay đã bay đi chỗ khác.
Có thể nói, bạn đã nghe những âm thanh đến từ quá khứ
khi âm thanh từ máy bay truyền đến tai bạn trong vài giây ngắn ngủi.
Và ánh sáng cũng tương tự như vậy.
Mặc dù ánh sáng nhanh hơn nhiều so với âm thanh - thực tế, đó là thứ nhanh nhất mà ta biết -
ánh sáng vẫn mất một khoảng thời gian để đi từ nguồn phát đến nơi quan sát.
Vật thể ở càng xa thì ánh sáng đi càng lâu để có thể truyền đến người quan sát.
Bằng cách nhìn vào các thiên hà ở rất xa,
với ánh sáng phải mất đến hàng tỉ và hàng tỉ năm mới có thể đến với chúng ta được,
chúng ta sẽ thấy chúng trông như thế nào vào hàng tỉ năm về trước,
khi chúng chỉ mới bắt đầu hình thành vào thời điểm Vũ Trụ còn trẻ
Nhưng khi ta nhìn vào những thiên hà ở gần hơn, nghiên cứu chúng trong suốt thời gian dài,
ta có thể thấy chúng đang lớn lên và thay đổi,
tương tự như sự phát triển của con người, từ lúc sơ sinh, nhi đồng, đến thanh thiếu niên và trưởng thành.
Vấn đề là khi mọi thứ ở rất xa chúng ta,
xa đến nỗi mà mắt chúng ta không thể nào thấy chi tiết được.
Kính thiên văn, đặc biệt là loại kính có thể thấy ánh sáng tương tự mắt người, cũng có giới hạn
đó là không có khả năng phát hiện những thiên hà đầu tiên mới hình thành,
vì chúng ở quá xa và ánh sáng quá mờ nhạt.
Tuy nhiên, những ngôi sao đầu tiên sinh ra trong thiên hà này.
Và mặc dù không có kính thiên văn nào đủ mạnh để xem chúng tỏa sáng,
ALMA, với độ sắc nét đáng kinh ngạc và khả năng nhìn thấy sóng vô tuyến,
có thể phân biệt các đám mây khí và bụi tạo nên các thế hệ đầu sao đầu tiên trong Vũ Trụ.
Có thể giúp các nhà thiên văn biết thêm một chút về giai đoạn đầu của thời gian và không gian,
là nền tảng để hiểu hơn về mọi thứ đang diễn ra ở hiện tại.
Transcribed by ESO. Translated by —Thanh Sang Mai.