Twój dom i Wszechświat mają przynajmniej jedną cechę wspólną – mogą być bardzo zakurzone.
Kiedy powracasz po bardzo długich wakacjach, może się okazać, że okna twojego domu
są tak zakurzone, że nie można przez nie nic zobaczyć.
O dziwo, astronomowie mają podobny problem, gdy używają teleskopów optycznych,
zatem takich, które rejestrują to samo światło, co my.
Nie mogą przebić się przez najbardziej zapylone miejsca we Wszechświecie,
które są swego rodzaju ciemnymi ścianami blokujący cały widok.
I tak samo, jak możesz przegapić wiele interesujących zdarzeń dziejących się na zewnątrz z powodu zakurzonych szyb,
podobnie nie można dostrzec najważniejszych zjawisk we Wszechświecie, które zachodzą wewnątrz rozległych chmur zimnego pyłu i gazu.
Na przykład, gwiazdy i planety rodzą się w tych chmurach, które są nie do przeniknięcia dla większości teleskopów.
Astronomowie pragną zrozumieć, jak dochodzi do tych narodzin,
gdyż zarówno gwiazdy i ich planety są niezbędne dla powstania życia.
Potrzeba planety, aby na niej żyć oraz gwiazdy, która dostarczy energii, aby na niejprzetrwać.
Zatem istnieją dwie możliwości...
Trzeba znaleźć sposób na usunięcie tego pyłu, albo zdobyć specjalne okulary, dzięki którym przebilibyśmy się przez niego wzrokiem .
Dla ciebie pierwsza opcja byłaby łatwiejsza, lecz astronomowie nie mają wyboru.
Nie są w stanie pozbyć się pyłu z przestrzeni kosmicznej - muszą zatem zbudować specjalny instrument, który umożliwi zajrzenie przez ten pył.
Z pomocą inżynierów, stworzyli radioteleskopy. ALMA jest jednym z nich.
Te teleskopy rejestrują inny rodzaj światła, tak zwane światło radiowe, które nie jest blokowane przez pył.
Co więcej, niektóre obiekty we Wszechświecie są tak zimne,
że nie wydzielają wystarczającej energii, która mogłaby być dostrzeżona w świetle widzialnym.
Jednakże tak się składa, że emitują one światło radiowe, gdy ten rodzaj światła wymaga mnie procesów energetycznych.
Dlatego chociaż możecie dostrzec nasze Słońce i inne gwiazdy
w ciągu ich dzieciństwa, młodości i okresu starości,
to tylko radioteleskopy mogą dostrzec gwiazdy, które się dopiero rodzą
i nie wytwarzają jeszcze wystarczająco dużo energii.
Jedynie radioteleskopy mogą także spojrzeć na planety tworzące się w dyskach pyłu wokół nowo narodzonych gwiazd.
Zatem dlaczego istnieją gwiazdy, które są dużo większe od innych?
Jak formują się planety wokół nowo narodzonych gwiazd?
Dlaczego niektóre układy gwiazd tak różnią się od naszego?
Cóż, to pytania, na które ALMA pomoże odpowiedzieć.
Transkrypcja ESO; tłumaczenie — Tomasz Kozłowski.